Adran nesaf | |
Adran or blaen |
|
ORAV..............2
| |
ac addaw / os delai ef yn vyw / yr ail waith / i parai ef i gwnevthyr o newydd / val i byssent orav erioed a ffan glyby hingestr vod Emrys / yn ymgais am dano ef / anog y saysson i ymladd yn wrol / gan ddwedyd na doedd vawr gally Emrys / o varchogion llydaw / kans yno i cawssai ef nerth / | YK 92v. 17 |
ac yn benaf arnynt / i raeth ythur ben dragon / a ffymtheg mil o wyr arvoc gantho / a merddin hevyd / am i vod yn orav / o athrylith / kilamwri / oedd vrenin yn ywerddon yr amser hwnw / a ffan glyby / kilamwri hynny dyvod a llu mawr / | YK 96v. 10 |
|
ORCK..............3
| |
ac na allai neb i lyddias / nai wrthneby / Sef a oric doldwrf Brenin y ffeichtiaid a gwynwas Brenin orck dowod yno oi bodd i warhav i Arthur / | YK 113r. 27 |
ac ynyssoedd eraill / i daeth Gilamwri Brenin ywerddon a gilamwri arall Brenin alannt Doldwrf vrenin y ffeichtiaid / gwynwas vrenin / orck llew ap kynvarch vrenin llychlyn / | YK 117v. 9 |
ac a gavas ef or chwech ynys eraill / o betyd / chwechigen mil / Sef oedd henway yr ynyssoedd hyny / Iwerddon / ynys yr ia scotland / orck llychlyn a denmarc / | YK 122r. 24 |
|
ORCHMYNODD........1
| |
a ffan wyby y brenin hyny / ef a orchmynodd koron y dyrnas i arthur i vab / | YK 105r. 1-2 |
|
ORCHYMYN..........2
| |
a chattwr / twysog kerniw aeth gida hwynt / wrth orchymyn Arthur / oni ddaethant ir borthva / | YK 122v. 21 |
ac velly i daeth ef eilwaith at arthur gan ddwedyd i vod ef wrth y llynn a gwneythyr o hono ef i orchymyn / am y kleddav / | YK 138r. 10 |
|
ORESGENNODD.......1
| |
ac Elen dyledogion ynys brydain / ar hain a oresgennodd hyd yn RHyvain / a rhyvain oll / | YK 121v. 2 |
|
ORESGYN...........5
| |
ac a gavas trwy addaw yddynt bob rryw dda er dyvod gidac ef / i oresgyn ynys brydain oddiar Emrys / | YK 97v. 11 |
ac yna ir ofnes gwyr y dyrnas Rag dyvod gwyr Germania i oresgyn ynys Brydain / | YK 103v. 5 |
ac iddaw ef oresgyn i kyvoethav hwynt / | YK 114r. 4 |
ac wedi hyny Arthur a ranodd i lu yn dday haner ar naill haner a llyngodd ef / gida howel i nai / i oresgyn poytyerys / | YK 116r. 1 |
ac a gymerth y rran arall gidac ynte i oresgyn Gasgwin / | YK 116r. 3 |
|
ORESSGENODD.......1
| |
ac a oressgenodd y wlad / a Denmark hevyd / | YK 114v. 10 |
|
ORFFEN............1
| |
ac a ddanvonyssai genadav at arthur / dan erchi iddaw ef vlingo kroen i varf ai danvon iddaw ef / i orffen i bilis / | YK 125v. 6 |
|
ORFFO.............1
| |
ac yr vn a orffo ar i gilidd kymered gowoeth i llall | YK 115r. 6 |
|
ORFFOWYS..........1
| |
ac yna i kynghorav y twyllwr iddaw orffowys a llechy yn ol y ddiod megis i lladdai y gwenwyn ef yn gynt / | YK 98v. 16-17 |
|
ORFFWYSODD........1
| |
ac velly ni orffwysodd gwalchmai oni ddaeth ef i vyddin yr amherawdr | YK 131v. 10 |
|
ORFFWYSSODD.......1
| |
ac ni orffwyssodd Arthur / oni laddodd ef ddeg a thrigain / | YK 111r. 17 |
|
ORGAN.............1
| |
ac organ o bobty yddynt | YK 118v. 1 |
|
ORIC..............36
| |
a hevyd doeth hael a thrigaroc oedd ef / a ffan glyby Emrys hyny / myned a oric ai lu yn i hol hwynt / | YK 92v. 12 |
a eilwaith ymveddino a oric o bob ty / | YK 93r. 17 |
ac yna divany a oric Eppa allan or llys / | YK 98v. 19 |
a llawer or byd a veddiana ar paladyr arall yw merch a vydd iti a meibion hono ai hwirion a veddianant oll ol yn ol Sef a oric ythur / kyd na bai petrys gantho a ddodyssai verddin / gyrchy i Elynion a wnaeth ef | YK 99v. 6 |
ac o hyny allan / i gelwid ef ythur bendragon / Sef a oric octa ap hingestr gwahawdd y saysson attaw / gan ddwedyd wrthynt / gwedi marw Emrys i bod hwynt yn rhydd or llw a roysent iddaw / | YK 100r. 16 |
ac yna anvon a oric / hvd yn Germania i geisio nerth a hevyd hyd at pasgen ir werddon | YK 100r. 20 |
ac yn ddiannod / kynyll llu mawr a oric ythur a lladd a llosgi drwy holl gyvoeth gwrlais / Sef gwrlais am na doedd aniver gantho / i roi kad ar vaes ir brenin / | YK 101v. 11 |
a ffan ddarvy yddynt ymrithio yn y ffyrf hynny / myned a wnaythant hyd y morth castell dindagol ddechrav nos / gan vanegi ir porthor / vod Gwrlais wrth y porth Sef a oric y porthor a ygores y porth / gan dybiaid mai gwrlais ai ddav was oedd yno / | YK 102v. 9 |
ac ir aeth ythur i gysgy / at Eigr / gan ddechrav ymddiddan twyllodrys gariad oric a dwedyd may yn lledrad i daethodd ef yno or castell arall i ymweled a hi | YK 102v. 15 |
ac na allai ef er dim / na ddelai a chredy hyny a oric hithae ar nosson hono ir enillwyd arthur ap ythur / | YK 102v. 19 |
ac myned a oric or saysson / ir dinas honno / | YK 104r. 11 |
ac yna tristav a oric Baldwrf / am na allodd rryddhay i vrawd / | YK 109r. 11 |
a meddylio a oric / pa vodd i gwnai ef hyny / Sef yna peri a wnaeth ef powlio i ben ai varaf / | YK 109r. 13 |
a oric / | YK 109v. 5 |
ac ef a oric a ymydawodd ar ffeichtiaid lle ir oedd ef yn yr Alban / | YK 110r. 24 |
ac yno llidio a oric Arthur / | YK 111r. 13 |
a ffan ddelai yr heini oll i weiddi ir vn graic / i doe ormes o ryw wlad ir ynys honno Sef a oric Arthur peri gwneythyr llongav a badav yno / i ymgylchy y llyn / | YK 112r. 3 |
ac na allai neb i lyddias / nai wrthneby / Sef a oric doldwrf Brenin y ffeichtiaid a gwynwas Brenin orck dowod yno oi bodd i warhav i Arthur / | YK 113r. 26 |
ac ymgyrchy a oric a lladd llawer o bobty / | YK 114v. 8 |
ac a allodd i gael / Sef a oric arthur ai lu / dan ymgylchy y dinas / ai kronni yno vis or vnty / oni veirw llawer o honynt o newyn / a dolyrio a wnaeth / ffrolho yn vawr a chynic myned ef | YK 114v. 25 |
ac i bawb oi wyr da eraill / megis i rheglyddai yddynt / ai rhwymo hwynt a oric / ai haelder gariad / | YK 116r. 24 |
a oric ef / mae darvodedig yw pob peth yn y byd hwn / | YK 119v. 21 |
a ffan glyby Arthur hyny / kynyll i lu a oric ynte / | YK 123r. 14 |
ac yna llidio yn vawr a oric Arthur tharo /r/ kawr ar i dalken / oni lithrodd y gwaed o amgylch i lygaid ef / | YK 124v. 22 |
ac yna anvon kenadav a oric Arthur at yr amherawdr / | YK 126r. 9 |
ac yna i dowad Gaynus nai yr Amherawdr a ddyvod hwy o lawer yw ych tavodav chwi /r/ brytaniaid nach kleddyddav chwi Sef a oric Gwalchmai / yn chwimwth tyny i gleddav / | YK 126v. 5 |
a ffan weles Bosso Iarll rhydychen hyny / galw a oric anivair / | YK 127r. 20 |
a chodi a oric or ryvainwyr yddynt ai gwasgary yn ddrwc / sef a oric y brytaniaid / | YK 128r. 9 |
a chodi a oric or ryvainwyr yddynt ai gwasgary yn ddrwc / sef a oric y brytaniaid / | YK 128r. 11 |
a myned yn i gyngor a oric i wybod pw vn a wnai, ai myned i geissiaw nerth iddaw adref ai peidiaw. | YK 128v. 24 |
a ffan glyby yr amherawdyr / vod Arthur yn kynghori i wyr / Sef a oric ynte / pregethy yw lu / | YK 129r. 24 |
ac ynghanol y vyddin i peris ef roi / Eryr o Aur / mewn ystondardd / yn arwydd ir neb a bai berigl arno / ymgyrchy a oric / | YK 130v. 7 |
ac er hynny y brytaniaid a ddygassai i gorff ef hyd y lle i ddoedd y ddraic auraid / Sef a oric hirlas nai Bedwyr bentrilliaid pan weles kai hir / gwedi ladd / kymryd gidac ef drychant marchog arvoc grymys provedic / | YK 131r. 7 |
ac yna ymgryvhav / a oric / | YK 131v. 7 |
a ffan wyby wenwyvar hynny / myned a oric hi / i gaer llion Arwysg / | YK 135v. 10 |
a byddino i wyr a oric medrod / yn naw byddin Sef rhivedi ymhob byddin / lleng o wyr arvog / | YK 136r. 12 |
|
ORMES.............1
| |
a ffan ddelai yr heini oll i weiddi ir vn graic / i doe ormes o ryw wlad ir ynys honno Sef a oric Arthur peri gwneythyr llongav a badav yno / i ymgylchy y llyn / | YK 112r. 2 |
|
ORMESSOL..........1
| |
ac ynte oedd wedi cymell y ffeichtiaid hyd y mor / kans hwnw oedd y trydydd ffo / a wnaythodd Arthur a howel / ar yr ormessol genedl honno / | YK 111v. 19 |
|
ORTHRWM...........4
| |
ac yn orthrwm a wnaythant oni welid y tan oi harvav megis mellt o vlaen tranav Ac val i roeddent velly / nychaf Gwrlais Iarll / ai vyddin yn dyvod atynt / | YK 93r. 25 |
ac wedi hynny i kelvychodd [~ clafychodd ] ythur o orthrwm glevyd / | YK 103r. 19 |
a gado howel i nai yn glaf o orthrwm / glevyd ynghaer Arclyd / Ac amgylchy I Elynion a wnaeth Arthur / | YK 110r. 26 |
ac yn orthrwm / val na welsid i kyffelib / or blaen onid oedd rhai byw / yn myned oi pwyll / gan gri a llef / yr rhai lled veirw / | YK 136v. 5 |
|
ORVOD.............1
| |
a thrwy nerth duw ar llafr a gymeryssoch / ar angav / ef a ylch ych pechodav chwi yn lan / a chwi a gewch orvod a byddegoliaeth ar ych gelynion / | YK 110v. 16 |
|
ORVY..............1
| |
ac am hyny / ninav a holwn yddynt hwythav beth dledys / ar kadarnaf o honom / kymered gan y llall / kans yn rhieni ni a orvy arnynt hwy / nid amgen / Beli a Bran / meibion dyfnwal moel myd / o herwydd hwynt a ddygyssant vgain o voneddigion RHyvain / yn wystlon ganthynt i ynys Prydain / am dyrnged / | YK 121r. 19 |
|
ORVYDD............1
| |
a bryssia di i ymladd ath Elynion o herwydd ty di a orvydd arnynt / | YK 99r. 20 |
|
ORVYDDAI..........1
| |
ac yna / ir addewis medrod / yw wyr / os ef a orvyddai wneythur i bodd oll / o dir a daiar a da / | YK 136r. 15 |
|
ORVYDDER..........1
| |
a chyn hyny ni allai ef dro ond o nerth dav wr gryvion / gan ddwedyd / ha /r/ twyllwyr Am galwent "haner gwr marw / gwell yw haner "gwr marw a orvyddo / na gwr byw a orvydder / | YK 104v. 6 |
|
ORVYDDO...........1
| |
a chyn hyny ni allai ef dro ond o nerth dav wr gryvion / gan ddwedyd / ha /r/ twyllwyr Am galwent "haner gwr marw / gwell yw haner "gwr marw a orvyddo / na gwr byw a orvydder / | YK 104v. 5 |
|
ORVYDDWN..........2
| |
ac o bydd da /r/ kynghorav / ni a orvyddwn / ar wyr rhyvain / Sef er kael o honynt hwy gam dyrnged or ynys honn / er dyvod ai lluoedd iw ymddiffin hi / rac estron genedl / ar awr honn / ni ddylant i ni ddim / | YK 121r. 9 |
ac etto trwy ych nerth chwi ni a orvyddwn ar wyr RHyvain / | YK 129r. 6 |
|
ORVYWYD...........1
| |
ach / cans ef a orvywyd arnynt llyma hingestr yrowran / | YK 93v. 8 |
|
OS................5
| |
ac addaw / os delai ef yn vyw / yr ail waith / i parai ef i gwnevthyr o newydd / val i byssent orav erioed a ffan glyby hingestr vod Emrys / yn ymgais am dano ef / anog y saysson i ymladd yn wrol / gan ddwedyd na doedd vawr gally Emrys / o varchogion llydaw / kans yno i cawssai ef nerth / | YK 92v. 14 |
ac os wllis yw genyt / par yn lladd ni Ac yna i raeth Emrys yni gyngor am danynt / | YK 94v. 7 |
ac os chwchwi / wyr da / | YK 129r. 17 |
ac yna / ir addewis medrod / yw wyr / os ef a orvyddai wneythur i bodd oll / o dir a daiar a da / | YK 136r. 15 |
ach / os ef ni wnai hynny / i lladdav ef y marchog / o chai ef i weled eilwaith / | YK 138v. 3 |
|
OSS...............1
| |
ac yna i dowod merddin wrth y brenin / oss hynny y sydd raid rhaid yw i ti / gymryd ffyrf a rrith gwrlais arnati / | YK 102r. 20 |
|
OSTWNG............1
| |
ac eraill o benaithiaid y ffeichtiaid ar scotiaid / i ymroi i arthur / gan ostwng ar i gliniav / | YK 112r. 23 |
Adran nesaf | Ir brig |