Adran nesaf | |
Adran or blaen |
|
OEDDENT...........5
| |
a ffan oeddent yn dechrav ymladd ar dinas / i daeth ythur ai lu atynt / | YK 100r. 25 |
ac vn air oeddent / | YK 119r. 16 |
a thrigain mil o varchogion arvog provedig oeddent heb law a roddes howel iddaw / o lydaw / | YK 122r. 19 |
ac yngwydd y rhai a oeddent yno / yn bressenol i gorchmynodd Arthur / goron y dyrnas i Gystenin ap kattwr i gar ef | YK 138v. 18 |
ac am hyny i gelwid hwynt gwrthnebis varchogion / Tri kynghoriaid varchogion oedd yno / nid amgen Kynan ap Kledvai Eiddyn / Aron ap kynvarch Brenin yr alban / a meiriawn ap llowarch hen / y tri hyn oeddent kynghorwyr Arthur / pa ryvel na bygwth a vai arno / hwynt ai kynghorent / val na chai neb y gore arno / | YK 140v. 16 |
|
OEDDYT............1
| |
ac a ddowod / na welsai ef ddim yno / ond y dwfr yn kyffroi yn donnav gwlldion / ar hynny i dowod Arthur wrtho ef O tydi varchog anffyddlon anghowir / dwy waith I twyllaist vi / yngwrthwyneb vymddiried i ti / lle ir oeddyt yn dy gymryd ti / yn varchog anrhydeddys | YK 138r. 19 |
|
OFER..............1
| |
a myned yn rhith arest ddyn ofer / | YK 109r. 17 |
|
OFN...............3
| |
ac na doedd arnynt hwy ofn y brytaniaid gan ddwedyd vod o honynt hwy ddaygain mil o wyr arvoc / | YK 92v. 23 |
ac val i roedd ar bob Brenin / oi amgylch ofn Arthur / rh | YK 114r. 3 |
a dwedyd wrtho / ar y rhan waytha / ir ym i / a rac ofn kael ohonom i gerydd gan y brenin / moyswch i ni gid geisio gorvod ar Bentraink / trwy i ladd / ney i ddala | YK 127r. 23 |
|
OFNES.............1
| |
ac yna ir ofnes gwyr y dyrnas Rag dyvod gwyr Germania i oresgyn ynys Brydain / | YK 103v. 4 |
|
OFNI..............1
| |
ac yna / ymgadarnhav i drigaw o herwydd ofni / | YK 92v. 7 |
|
OFNODD............1
| |
ac yna ir ofnodd ythyr / a ffawb | YK 99r. 7 |
|
OFNWCH............1
| |
ac nac ofnwch i ddim ar a glowoch / | YK 103r. 10 |
|
OFYN..............1
| |
a chattwr Iarll kerniw yn gyntaf i dywad / val hyn / Arglwydd vrenin heb ef / mae arnafi ofyn i lesgedd / | YK 120v. 21 |
|
OFYNODD...........1
| |
ac yno / nid ofynodd y brenin addo ef ym hell | YK 95v. 23 |
|
OFFER.............1
| |
ac offer meddic gantho / ir kwrt ney lys y brenin a manegi i rai yno / i vod ef yn veddig da / | YK 98v. 4 |
|
OGONIANT..........1
| |
ac yno trwy dwyll / er hyny / kymryd a wnaythant hwyntav / ogoniant a llywenydd ynddynt / | YK 111r. 20 |
|
OHERWYDD..........1
| |
a medrod ap llew ap kynvarch / kans nid oedd na Brenin nac amherawdyr a ballai yddynt oherwydd i tegced ai doethed pan ddeleynt mewn heddwch / na milwr na ryssw allai i haros pan ddelynt i ryvel / | YK 140r. 6 |
|
OHIR..............1
| |
ac ar brytaniaid oedd yndi a ffan wyby Arthur hyny / i peris ef grogi y gwystlon / heb ohir / | YK 110r. 23 |
|
OHONOM............1
| |
a dwedyd wrtho / ar y rhan waytha / ir ym i / a rac ofn kael ohonom i gerydd gan y brenin / moyswch i ni gid geisio gorvod ar Bentraink / trwy i ladd / ney i ddala | YK 127r. 23 |
|
OHONYNT...........3
| |
ac nis gallodd / neb ohonynt / ond yn vnic Arthur ai tynnodd yn i gwydd hwynt oll / | YK 108r. 17 |
ac nid oedd ohonynt ywch ben dengmil | YK 128r. 18 |
Ag yn ol y pedair byddin hynu ir oedd pedair eraill a dau farchog o reolwyr ar bob vn ohonynt. | YK LLst 129, 45r. 13 |
|
OI................22
| |
ac yn orthrwm a wnaythant oni welid y tan oi harvav megis mellt o vlaen tranav Ac val i roeddent velly / nychaf Gwrlais Iarll / ai vyddin yn dyvod atynt / | YK 93r. 26 |
ac a ddalodd octa a llawer oi boneddigion / | YK 93v. 18 |
a thrwy hwnw i kaent gwbwl oi hiechyd | YK 96v. 2 |
ac a roes i bawb or ynys / gwbwl oi gwir ddlyed / gan rany bodd i bawb oi wyr / megis i gweddav iddaw / | YK 97r. 16 |
ac a roes i bawb or ynys / gwbwl oi gwir ddlyed / gan rany bodd i bawb oi wyr / megis i gweddav iddaw / | YK 97r. 17 |
a barai ef i dwyn oi vlaen / pan Elai ef i vewn brwydyr ar Ryvel / | YK 100r. 12 |
a ffan ddaethant yno ir aethant / yn i gweddi ar ddyw / o vlaen Temyl apolo / val i genyssid Iessy Brenin y Brenhinoedd / ar y dydd hwnw i ryddhav y byd / oddiwrth i pechodav / ddangos o honaw ef / oi vawr wrthiav yddynt oleini / drwy wrthiav pwy oedd vrenin tilwng [~ teilwng ] ir ynys hono / rrac kolli gwaed gwirioniaid / wrth darowsder [~ drawster ] / | YK 105v. 21 |
a ffedwar kant oi elynion / | YK 111r. 18 |
ac Arthur a gymerth i ffordd tya chaer arclyd / cans ef a glowsai fod scoti yn keissio howel allan or gaer / Sef a wnaeth kattwr Iarll ai lu / kyrchy hyd yn llongav y saysson / ai llenwi hwy oi wyr i hyn / | YK 111v. 7 |
ac arthur ar rhan arall oi wyr ai hymlidiodd hwynt val llew koedawc / oni ffoessant / | YK 111v. 8 |
ac i llas llawer oi wyr / | YK 113r. 16 |
ac na allai neb i lyddias / nai wrthneby / Sef a oric doldwrf Brenin y ffeichtiaid a gwynwas Brenin orck dowod yno oi bodd i warhav i Arthur / | YK 113r. 28 |
ac nid ymswynodd ef yn amser oi vowyd ond yn vnic vnwaith y dydd / i koronwyd ef yn vrenin / | YK 113v. 22 |
ac val i roedd ar bob Brenin / oi amgylch ofn Arthur / rh | YK 114r. 3 |
ac yna i rhoddes Arthur / i bedwyr bentrilliaid oi lys ef / nid amgen / pen butler Iarlleth normandi / | YK 116r. 18 |
ac i bawb oi wyr da eraill / megis i rheglyddai yddynt / ai rhwymo hwynt a oric / ai haelder gariad / | YK 116r. 22 |
ac am bob vn oi wyr / | YK 119r. 4 |
ac yno aros a wnaeth ef gwbwl oi wyr / or ynyssoedd eraill / addowsai borth iddaw / | YK 123v. 20 |
ac yn orthrwm / val na welsid i kyffelib / or blaen onid oedd rhai byw / yn myned oi pwyll / gan gri a llef / yr rhai lled veirw / | YK 136v. 7 |
a ffan wyby arthur na doedd amddiffin iddo / ond marw / anvon a wnaeth ef i gleddav gledvwlch gidac vn oi varchogion / | YK 137v. 7 |
ac yn ysgrivenedic oi hamgylch y geiriav hynn / patritius Arthurus / Britanie Gallie / Germanie / Dacie Imperator / yr hwn Sel oedd wedi i gwneythyd / ynghyd / o vlaen i Arthur ladd lles amherawdr ryvain / enwav rhai o varchogion Arthur / | YK 139r. 6 |
ac yn amherawdr yn rhyvain / hevyd yn ol marvolaeth y Brenin arthur / llawer oi varchogion ai vilwyr ef aethant yn grevyddwyr / | YK 141r. 5 |
|
OL................17
| |
ac yna i kynghorav y twyllwr iddaw orffowys a llechy yn ol y ddiod megis i lladdai y gwenwyn ef yn gynt / | YK 98v. 17 |
a llawer or byd a veddiana ar paladyr arall yw merch a vydd iti a meibion hono ai hwirion a veddianant oll ol yn ol Sef a oric ythur / kyd na bai petrys gantho a ddodyssai verddin / gyrchy i Elynion a wnaeth ef | YK 99v. 6 |
a llawer or byd a veddiana ar paladyr arall yw merch a vydd iti a meibion hono ai hwirion a veddianant oll ol yn ol Sef a oric ythur / kyd na bai petrys gantho a ddodyssai verddin / gyrchy i Elynion a wnaeth ef | YK 99v. 6 |
a ffan wyby y brenin hynny i llidiawdd ynte / gan anvon kenadav / ar i ol / i erchi i wrlais ddyvod dracheven / kans sorhad mawr oedd ado llys y brenin heb i gennad / | YK 101v. 5 |
ac eraill / o benaithiaid y dyrnas hyd ynghaer lydd / o vlaen dydd natalic krist / nessa yn ol hynny / | YK 105v. 14 |
a rhoi kri a rhybydd i bawb ddyvod yno / erbyn dydd puredigaeth mair nessa / ar ol hyny / pawb a brovai dyny y kleddav allan or garreg / | YK 106v. 8 |
ac yna i by ef ddayddeng mlynedd yn ol hyny / yn gorffwyssaw | YK 113v. 5 |
ac yna i gwnaeth Arthur Drefn ar i varchogion / ir vort gron / ai vilwyr / gan roi i bawb o honynt raddav a galwedigaethav Savadwy yw ydnabod yn dragowydd / yr hwn a oleva i lawer o honynt / yn ol hyn / yniwedd yr ystori hono / | YK 113v. 18 |
ac a vyant amherodron yno / bob vn yn ol i gilidd / | YK 121v. 4 |
Ag yn ol y pedair byddin hynu ir oedd pedair eraill a dau farchog o reolwyr ar bob vn ohonynt. | YK LLst 129, 45r. 11 |
Ag yn ol hynu ir oedd Arthur a lleng o wyrda gidag ef, ag o'i flaen ir oedd delw a draig euraid yn arwydd noddfa i bawb o'r brathedig. | YK LLst 129, 45r. 18 |
ac yn ol y pedair hyny ir oedd pedair eraill ymlaen y gyntaf i roedd Serus brenin y twr / | YK 130r. 7 |
ac yn ol yr hain ir oedd pedair byddin eraill / ymlaen y gyntaf ir oedd Penitus Seneddwr o Ryvain / | YK 130r. 17 |
ac yn ol hyny / ir oedd yr ymherawdyr yn dysgy i wyr lle i gwelai reitiaf | YK 130v. 2 |
ac yn ol hyny arthur aeth ai varchogion / | YK 133v. 13 |
ac ol dyrnod arno or hwn y by ef varw / | YK 135v. 2 |
ac yn amherawdr yn rhyvain / hevyd yn ol marvolaeth y Brenin arthur / llawer oi varchogion ai vilwyr ef aethant yn grevyddwyr / | YK 141r. 3 |
|
OLAF..............1
| |
a gwyr rhyvain yn i hymlid / i geisio dial y gwr arnynt / Sef geraint oedd olaf / | YK 126v. 12 |
|
OLEINI............1
| |
a ffan ddaethant yno ir aethant / yn i gweddi ar ddyw / o vlaen Temyl apolo / val i genyssid Iessy Brenin y Brenhinoedd / ar y dydd hwnw i ryddhav y byd / oddiwrth i pechodav / ddangos o honaw ef / oi vawr wrthiav yddynt oleini / drwy wrthiav pwy oedd vrenin tilwng [~ teilwng ] ir ynys hono / rrac kolli gwaed gwirioniaid / wrth darowsder [~ drawster ] / | YK 105v. 22 |
|
OLEVA.............1
| |
ac yna i gwnaeth Arthur Drefn ar i varchogion / ir vort gron / ai vilwyr / gan roi i bawb o honynt raddav a galwedigaethav Savadwy yw ydnabod yn dragowydd / yr hwn a oleva i lawer o honynt / yn ol hyn / yniwedd yr ystori hono / | YK 113v. 17 |
|
OLIWYDD...........1
| |
a chainc oliwydd yn llaw pob vn o naddynt / yn arwydd i bod yn genadav / | YK 120r. 8 |
|
OLWG..............1
| |
ac nis gallodd a gwedi hyny i peris kynar i arthur brofi i dyny ef allan yn i olwg ef / | YK 107v. 9 |
|
OLYGWYR...........1
| |
a wnaythant bedwar o varchogion yrrddol / yn olygwyr govalys ar arthur / nos a dydd / nid amgen / kai hir / Bawdewyn / o vrytayn / Vlffin / | YK 108r. 6 |
|
OLL...............21
| |
a ffo a wnaeth hingestr ar saysson oll / hyd y parth draw i hwmber / | YK 92v. 5 |
ac Eidiol Iarll / i vrawd a ffan welas yr Esgob hingestr i dwad ef wrthynt val hyn / ha wyr da pa mynech i oll ryddhav / myvi vy hyn ai lladdwn ef / val i gwnaeth Samwel proffwyd / pan welas ef araf brenin Amlech ynghaer ef a barodd dorri i araf yn ddryllie man / gan ddwedyd wrtho val hyn / nid amgen val i gwnavthost di vamav heb veibion i gwna vinav dy vam dithae heb vab / | YK 94r. 3 |
a ddistrowiassai y saysson ar gost Emrys oll / dros wyneb yr ynys / ar bymthegved dydd wedi hyny i daeth ef i lyndain / | YK 95r. 4 |
a llawer or byd a veddiana ar paladyr arall yw merch a vydd iti a meibion hono ai hwirion a veddianant oll ol yn ol Sef a oric ythur / kyd na bai petrys gantho a ddodyssai verddin / gyrchy i Elynion a wnaeth ef | YK 99v. 6 |
a gwasgary y llaill oll / | YK 100v. 18 |
ac aeth ef ir vynwent lle i roedd y kleddav yn y garreg / ar amser hwnw ni doedd neb yn disgwyl y kleddav / cans y marchogion oll aythant / ir chwaroedd ychod / | YK 107r. 1 |
ac eraill or penaithiaid ddyall darvod i arthur wneyd hyny / ir aethant oll Eilwaith i brovy tyny y kledday allan / | YK 107v. 21 |
ac nis galla neb o honynt / ond yn vnic Arthur / ai tynodd / ef allan / yn i gwydd hwynt oll / | YK 107v. 25 |
a dwedyd vod yn gwilidd yddynt oll / adel i vachgen / rioli / | YK 108r. 2 |
ac nis gallodd / neb ohonynt / ond yn vnic Arthur ai tynnodd yn i gwydd hwynt oll / | YK 108r. 19 |
a ffan ddelai yr heini oll i weiddi ir vn graic / i doe ormes o ryw wlad ir ynys honno Sef a oric Arthur peri gwneythyr llongav a badav yno / i ymgylchy y llyn / | YK 112r. 1 |
ac wedi iddo ef i goresgyn hwynt oll / i daeth Arthur i gynal i lys i Baris / | YK 116r. 9 |
a rhan vwia o gyffredin yr ynyssoedd hynny oll / | YK 116r. 13 |
ac Elen dyledogion ynys brydain / ar hain a oresgennodd hyd yn RHyvain / a rhyvain oll / | YK 121v. 3 |
ac velly i kad oll o varchogion arvog ddav kant / | YK 122v. 5 |
ac velly gwedi gweled o arthur ywyllys pawb tyac atto / roddi kennad yddynt oll / i vyned adref a wnaeth ef / i ymbratoi [~ ymbaratoi ] erbyn awst nessa at hyny / | YK 122v. 10 |
ac eraill o Seneddwyr rhyvain / Sef oedd yryvedi yr aniver a gas lles gan i wyr hynny oll / deigain a ffedwar kant o viloedd / | YK 123r. 10 |
ac wedi ymladd / yn hir o amser / ef a welai y ddraig / yn bwrw tan ar y kawr / oni losges ef / yn vlw oll / | YK 123v. 6 |
a khymryd Gwenhwyvar yn wraic iddo / ar i wely / ar koweth oll / ar amser hwnw i gorvy ar vedrod / ollwng Selix i wahawdd y saysson o germania / I ddyvod i ynys I ynys prydain / y maint mwiaf | YK 134v. 18 |
ac yna / ir addewis medrod / yw wyr / os ef a orvyddai wneythur i bodd oll / o dir a daiar a da / | YK 136r. 16 |
ac Ilarch or werddon / y ffeichtiaid ar yscotiaid oll / | YK 137r. 6 |
Adran nesaf | Ir brig |