Adran nesaf
Next section

Adran o’r blaen
Previous section

 
 
OBAITH............1
ac yna i dwedai ffrolho wrth Arthur / mae drwg oedd i obaith ef / pan ollyngodd ef i vad yn rhydd /
YK 115r. 17
 
 
OCTA..............11
ac o hyny allan i ffoes y saysson gidac octa ap hingestr ar rhan vwiaf or llu hvd ynghaer evroc /
YK 93v. 11
ac a ddalodd octa a llawer oi boneddigion /
YK 93v. 17
ac octa
YK 93v. 25
ac oddyno i daeth Emrys i geisio kyngor / beth a wnai ef i octa / Sef oedd i gyngor peri i octa / ai holl lu gymryd kadwyn yn llaw pob vn onaddynt a thamaid o bridd ymhen pob vn
YK 94r. 18
ac oddyno i daeth Emrys i geisio kyngor / beth a wnai ef i octa / Sef oedd i gyngor peri i octa / ai holl lu gymryd kadwyn yn llaw pob vn onaddynt a thamaid o bridd ymhen pob vn
YK 94r. 19
ac o hyny allan / i gelwid ef ythur bendragon / Sef a oric octa ap hingestr gwahawdd y saysson attaw / gan ddwedyd wrthynt / gwedi marw Emrys i bod hwynt yn rhydd or llw a roysent iddaw /
YK 100r. 16
a dal octa
YK 100v. 17
ac yna i peris ef gyrchy octa
YK 101r. 3
ac i by ef yn nychy yn hir o amser / oni ddigiodd y gwyr oedd yn kadw octa
YK 103r. 22
ac yn llosgi / a ffan glyby octa
YK 104r. 6
ac i llas octa
YK 104r. 22
 
 
OCH...............1
Ag yna i pregethodd ] arthur yw wyr val hyn / ha wyr da heb ef / hysbys yw / may och nerth chwi
YK 129r. 2
 
 
OCHEL.............1
a gwaiw / Sef a wnaeth Arthur / i ochel
YK 115r. 26
 
 
OCHROG............1
ac yn ddiannod erbyn darvod y gwsaneth / ar fferenav / i roedd o vewn y vynwent hono / gyverbyn ar allor vawr / vn garreg vawr / gyffelib i mynor / yn bedwar ochrog /
YK 106r. 6
 
 
ODYN..............1
ac a gysegrwyd llawer o eglwisi yn i henw hwynt / nid amgen / llanddervel o vewn penllyn yngwynedd / yn enw dervel gadarn / llanpadarnvawr llanpadarn odyn / llanpadarn drefegloys / yn enw padarn beisrydd o vewn Sir abertivi yn y deav /
YK 141r. 12
 
 
ODDARNYNT.........1
a rhoddi i bawb i tiroedd a ddygyssid yngham oddarnynt /
YK 95r. 10-11
 
 
ODDIAR............2
ac a gavas trwy addaw yddynt bob rryw dda er dyvod gidac ef / i oresgyn ynys brydain oddiar Emrys /
YK 97v. 12
a thyny Pentraink oddiar i varch / ai rwymo yn sickir /
YK 127v. 1
 
 
ODDIARNO..........1
ac yn drist am i ddianc ddwy waith oddiarno /
YK 136r. 6
 
 
ODDIARNYNT........2
a ddygyssai y saysson oddiarnynt
YK 112v. 21
a ddarostyngaisti iti dy hyn a dwyn braint gwyr rhyvain oddiarnynt /
YK 120v. 9-10
 
 
ODDIGERTH.........1
ac wedi darvod y kinio ychod / i daeth pawb allan / oddigerth y dinas / i edrych amravailion chwareoedd / nid amgen / marchogion / yn torri ffynn /
YK 119r. 23
 
 
ODDIWRTH..........4
a ffan ddaethant yno ir aethant / yn i gweddi ar ddyw / o vlaen Temyl apolo / val i genyssid Iessy Brenin y Brenhinoedd / ar y dydd hwnw i ryddhav y byd / oddiwrth i pechodav / ddangos o honaw ef / oi vawr wrthiav yddynt oleini / drwy wrthiav pwy oedd vrenin tilwng [~ teilwng ] ir ynys hono / rrac kolli gwaed gwirioniaid / wrth darowsder [~ drawster ] /
YK 105v. 19
a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /
YK 120r. 12
a thlyssav a rhyddhav / oddiwrth pob trayl / a thaledigaethion /
YK 122v. 18
ac wedi manegi i les ddyvod kenadav oddiwrth arthur /
YK 126r. 22
 
 
ODDIWRTHIF........1
a ddelav rrac llaw yn yr ynys hon / Sef ir attebodd merddin / na doedd Iawn dravthy or rryw bethav hynny / ond pan vai raid a ffestwedwn / i heb amgen / yr yssbryd glan yr hwn y sydd im dysgv i ai oddiwrthif pan vai raid ym wrtho
YK 95v. 22
 
 
ODDIWRTHYNT.......2
ac yn bwrw i llydded / oddiwrthynt
YK 93v. 22
ach ond gofyn iddo / pa pa waith a ddychmyge ef i wneythyr ywchben y lle hwnw / Sef i kynghores merddin vyned ir werddon ir lle i roedd gor y kwri [~ cewri ] / ar vynydd kilara / kans yno i mae mini [~ meini ] rryvedd heb wybod o neb ddim oddiwrthynt /
YK 96r. 5
 
 
ODDYNO............10
ac oddyno i daeth Emrys i geisio kyngor / beth a wnai ef i octa / Sef oedd i gyngor peri i octa / ai holl lu gymryd kadwyn yn llaw pob vn onaddynt a thamaid o bridd ymhen pob vn
YK 94r. 16
ac oddyno i daeth ef hyd ynghaer wynt i wneythyr yr vn rhiw /
YK 95r. 12
ac yna i dowad Emrys / dan chwerthin pa vodd i gellid ti ddwyn oddyno Sef i dowad merddin / na chyffro di arglwydd ar chwerthin / cans ni ddwedaf namyn pryddder /
YK 96r. 12
ac wedi hyny meddylio a wnaythant ef ai vrawd / pa ddelw i gallent ymryddhav oddyno
YK 109r. 24
ac oddyno i gid i daethant / hyd ynghaer ludcoed /
YK 109v. 15
ac oddyno hyd ynghaer vyddai
YK 110r. 19
ac oddyno / rrhai or saysson /
YK 111v. 19
ac oddyno i ddaeth Arthur i wlad yr ia / Sef Iseland /
YK 113r. 19
ac oddyno yn llawen i daethant adref at Arthur /
YK 128v. 17
ac oddyno i daeth Arthur i ynys avall
YK 137r. 24
 
 
OEDIWCH...........2
a dwedyd yn ychel wrth i wyr nac oediwch nac oediwch wyr da / ddial kamav yn teidiav ar y gwyr hyn / rhowch yddynt ddyrnodav llidioc /
YK 132r. 9-10
a dwedyd yn ychel wrth i wyr nac oediwch nac oediwch wyr da / ddial kamav yn teidiav ar y gwyr hyn / rhowch yddynt ddyrnodav llidioc /
YK 132r. 10
 
 
OEDRAN............1
ac nid oedd ef o oedran / ond pymthengmlwydd /
YK 108r. 20
 
 
OEDD..............138
a hevyd doeth hael a thrigaroc oedd ef / a ffan glyby Emrys hyny / myned a oric ai lu yn i hol hwynt /
YK 92v. 10
ac eraill / Sef oedd yn i gyngor Esgob caer loiw
YK 93v. 25
ac oddyno i daeth Emrys i geisio kyngor / beth a wnai ef i octa / Sef oedd i gyngor peri i octa / ai holl lu gymryd kadwyn yn llaw pob vn onaddynt a thamaid o bridd ymhen pob vn
YK 94r. 18
achos i dygassant hwynt / oedd pan ddelai glevyd ar vn o naddynt gwnevthyr Ennaint a wnaent ynghanol y maen /
YK 96r. 21
ac yn benaf arnynt / i raeth ythur ben dragon / a ffymtheg mil o wyr arvoc gantho / a merddin hevyd / am i vod yn orav / o athrylith / kilamwri / oedd vrenin yn ywerddon yr amser hwnw / a ffan glyby / kilamwri hynny dyvod a llu mawr /
YK 96v. 11
ac yno i gwyby pawb mai gwell oedd gywrainrwydd / na chryfder / ar amser hwnw i roedd pasgen ap gwrtheyrn gwedi ffo i Germania /
YK 97v. 5
ac yn y diwedd i gyrrwyd y saysson i ffo ai hymlid hyd y lle a elwir mynydd damen / kans lle ychel kadarn oedd hwnw / o greigiav a cherric / ar nos hono i byant yno /
YK 100v. 6
ac assaf atto ef / o herwydd agos at y pasg oedd hi
YK 101r. 4
a ffan wyby y brenin hynny i llidiawdd ynte / gan anvon kenadav / ar i ol / i erchi i wrlais ddyvod dracheven / kans sorhad mawr oedd ado llys y brenin heb i gennad /
YK 101v. 6
a gadarnhaodd y kestill oedd iddaw /
YK 101v. 16
ac i gelwis ythur atto / wlffin yn yr Estron iaith Vlffius / o gaer gariadawc / oedd varchog iddo ef /
YK 102r. 1
a ffan ddarvy yddynt ymrithio yn y ffyrf hynny / myned a wnaythant hyd y morth castell dindagol ddechrav nos / gan vanegi ir porthor / vod Gwrlais wrth y porth Sef a oric y porthor a ygores y porth / gan dybiaid mai gwrlais ai ddav was oedd yno /
YK 102v. 12
ac i by ef yn nychy yn hir o amser / oni ddigiodd y gwyr oedd yn kadw octa
YK 103r. 22
ac ir aethant hwynte i Germania ar gwyr oedd yn i kadw gida hwynt
YK 103v. 3
ac anrhithio y wlad / i lladd / ai llosgi a wnaythant / Sef ir oedd llew ap kynvarch yn dwyssog ar y brytaniaid cans ef a briodyssai anna verch ythur bendragon /
YK 103v. 9
a gwr mawr hynaws oedd ef a gwr a garai wirionedd / ar llew ap kynvarch hwnw / a rodd lawer kad ar vaes
YK 103v. 13
ac nis gadawai i gynghoriaid iddaw vyned a chlaved oedd ef /
YK 104v. 13
ac ef / ar heini a gowssant wybod nad yvai ythur ddim diod / namyn dwfr ffynon / yr hon oedd yn agos i ddinas verolan / Sef y saysson a baryssant wenwyno /r/ ffynon hono /
YK 104v. 20
ac a oedd o ddwfr yn i hamgylch /
YK 104v. 23
ac velly goresgyn a wnaythant / o hwmber / hyd ymhenryn Bladdon yn y gogledd / kans yn yr amser hwnw / anghytyndeb oedd ymsyg y brytaniaid / am wneythyd brenin arnynt /
YK 105r. 25
a ffan ddaethant yno ir aethant / yn i gweddi ar ddyw / o vlaen Temyl apolo / val i genyssid Iessy Brenin y Brenhinoedd / ar y dydd hwnw i ryddhav y byd / oddiwrth i pechodav / ddangos o honaw ef / oi vawr wrthiav yddynt oleini / drwy wrthiav pwy oedd vrenin tilwng [~ teilwng ] ir ynys hono / rrac kolli gwaed gwirioniaid / wrth darowsder [~ drawster ] /
YK 105v. 22
ac nis gallent / ar archesgobion a ddywedyssant / na doedd yno / mor neb oedd deilwng / iddo gael y goron /
YK 106r. 24
ac yna ir aeth kai / ar kleddav at i dad kynyr varchog gan ddwedyd / wele / llyma y kleddav oedd yn y garreg / gweddys imi vod yn vrenin or ynys hon /
YK 107r. 11
ac yno i dowod kynar wrth arthur mai ef a oedd dilwng i vod yn vrenin ar ynys brydain / kans ni allai ef / na neb arall / dyny mor kleddav hwnw allan or garreg / ond y neb y sydd gyvion vrenin ir ynys /
YK 107r. 25
ac nid oedd ef o oedran / ond pymthengmlwydd /
YK 108r. 19
ac nid oedd ef yn goddiwes o dda / agos gmaint
YK 108r. 21
ac yno dyvyny i benaithiaid atto / Imgynghori a hwynt / Sef oedd i kyngor / danvon at howel mymber llydaw yr hwn oedd vrenin llydaw /
YK 109v. 7
ac yno dyvyny i benaithiaid atto / Imgynghori a hwynt / Sef oedd i kyngor / danvon at howel mymber llydaw yr hwn oedd vrenin llydaw /
YK 109v. 9
ac ar brytaniaid oedd yndi a ffan wyby Arthur hyny / i peris ef grogi y gwystlon / heb ohir /
YK 110r. 21
ac ef a oric a ymydawodd ar ffeichtiaid lle ir oedd ef yn yr Alban /
YK 110r. 25
ac ar hyny i raeth dyvric archesgob caer llion / i ben mynydd ychel oedd garllaw /
YK 110v. 9
a oedd deilwng i vrenin
YK 110v. 19
ac oedd kyssygredig /
YK 111r. 3
ac ynte oedd wedi cymell y ffeichtiaid hyd y mor / kans hwnw oedd y trydydd ffo / a wnaythodd Arthur a howel / ar yr ormessol genedl honno /
YK 111v. 16
ac ynte oedd wedi cymell y ffeichtiaid hyd y mor / kans hwnw oedd y trydydd ffo / a wnaythodd Arthur a howel / ar yr ormessol genedl honno /
YK 111v. 17
a thegach oedd hi / na gwraig yn ynys prydain /
YK 113r. 8
a hevyd / vn rinwedd ragorawl oedd ar arthur / o ran ffydd gadarn gref /
YK 113v. 20
ac arverav / oni oedd yn honaid yr ynys hono / megis na doedd vn Brenin /
YK 113v. 27
ac ar vrys ni wnaeth ef lai / na goresgyn holl Europia / Sef oedd hyny / traian y byd /
YK 114r. 9
ac nid oedd na Brenin / na thwyssawg galleys na bai yn keissio dysgyblio / wrth voes ar arverav / y brenin Arthur
YK 114r. 10
ac ni thykiawdd iddaw ef kans amlach a dewrach oedd marchogion Arthur
YK 114v. 22
ac Arthur i ynys oedd garllaw mewn Avon vawr yr hon a elwid Sain / yr hon a lithir o ddinas paris /
YK 115r. 3
ac nid oedd ddim well gan Arthur na hyny /
YK 115r. 8
ac yna i dwedai ffrolho wrth Arthur / mae drwg oedd i obaith ef / pan ollyngodd ef i vad yn rhydd /
YK 115r. 17
ac mai digon oedd vn bad / ir vn a gai y vyddegoliaeth /
YK 115r. 23
ac ai trewis ef ar i dalken / onid oedd i waed ef / yn ffrydio ir llawr / drwy i helmed /
YK 115v. 14
ac a gavas yn i gyngor ddal i lys / ynghaer llion Arwysg / kans tecaf lle oedd hwnw a chyvoethocaf /
YK 116v. 4
ac or ty arall ir dinas ir oedd tir teg gwastad sych /
YK 116v. 10
ac am hyny / i kyfflybid hi i ryvain / hefyd yn y dinas honno / ir oedd dwy Eglwys Arbennig /
YK 116v. 17
a mynachlog y kannonwyr oedd honno / hevyd yno i roedd yr archesgobty penaf / or tri archesgobty oedd yn ynys brydain a hevyd aniveiri oedd yn y dinas honno / amrevailion gelvyddydav /
YK 116v. 24
a mynachlog y kannonwyr oedd honno / hevyd yno i roedd yr archesgobty penaf / or tri archesgobty oedd yn ynys brydain a hevyd aniveiri oedd yn y dinas honno / amrevailion gelvyddydav /
YK 116v. 26
a mynachlog y kannonwyr oedd honno / hevyd yno i roedd yr archesgobty penaf / or tri archesgobty oedd yn ynys brydain a hevyd aniveiri oedd yn y dinas honno / amrevailion gelvyddydav /
YK 116v. 27
a ffenna lle a dinas yn y dyrnas oedd kaerllion arwysg yn yr amser hwnw /
YK 117r. 2
ac velly or alban i daeth Aron ap kynvarch vrenin yno / yrien ap kynvarch arglwydd Reged kaswallon lawir / arglwydd gwynedd / meiric Brenin Dyved / kattwr Iarll kerniw a thri Archesgob ynys brydain / a ffenna o naddynt / oedd archesgo caer llion arwysg / kans braint legat oedd iddaw /
YK 117r. 19
ac velly or alban i daeth Aron ap kynvarch vrenin yno / yrien ap kynvarch arglwydd Reged kaswallon lawir / arglwydd gwynedd / meiric Brenin Dyved / kattwr Iarll kerniw a thri Archesgob ynys brydain / a ffenna o naddynt / oedd archesgo caer llion arwysg / kans braint legat oedd iddaw /
YK 117r. 21
a gwr santaidd oedd hwnw / ai enw ef oedd dyvric /
YK 117r. 21
a gwr santaidd oedd hwnw / ai enw ef oedd dyvric /
YK 117r. 22
ac a ddaeth yno / kans vn or tair gwledd arbennic ynys prydain oedd honno /
YK 118r. 2
ac nid oedd vn or ty draw ir sbaen / ar a vynai dda / na ddaeth ir wledd honno / i gymryd amravailion roddion ar a vynai bawb / a llawer hevyd a ddaeth yno / i edrych y wledd / heb i gwahawdd /
YK 118r. 2
ac yn i vlaen ef i roedd bedwar o dwyssogion yn dwyn pedwar kleddav yn noethion kans hyny oedd braint Amerodr henway y pedwargwyr hyny oedd Aron ap kynvarch Brenin yr alban / kaswallon lawhir arglwydd gwynedd / meiric Brenin dyved / a kattwr Iarll kerniw /
YK 118r. 18
ac yn i vlaen ef i roedd bedwar o dwyssogion yn dwyn pedwar kleddav yn noethion kans hyny oedd braint Amerodr henway y pedwargwyr hyny oedd Aron ap kynvarch Brenin yr alban / kaswallon lawhir arglwydd gwynedd / meiric Brenin dyved / a kattwr Iarll kerniw /
YK 118r. 19
ac nid oedd lai o aniver yn gwsnaythy ar y vrenhines nac ar yr amherawdr Arthur / ai wyr da yntav /
YK 119r. 8
ac ynys brydain o bob da moesay a devodav / o herwydd vn arver oedd holl wyr llys arthur ai gwragedd /
YK 119r. 15
ac yn i le ynte i rroed dewi / yn archesgob kaer llion arwysg kans gwr dysgedig bycheddawl oedd ef /
YK 119v. 27
a gwr dysgedig bycheddol oedd yntav /
YK 120r. 5
ac a gavas ef or chwech ynys eraill / o betyd / chwechigen mil / Sef oedd henway yr ynyssoedd hyny / Iwerddon / ynys yr ia scotland / orck llychlyn a denmarc /
YK 122r. 22
ac ef a vanegawdd hyny i genadav gwyr rhyvain / oedd yno yn aros atteb /
YK 122v. 13
a ffen glyby lles amherawdyr rhyvain hyny / ir aeth ef yn i gyngor / ef a Senydd rhyvain / Sef oedd yn i gyngor anvon at vrenhinoedd y dwyrain i erchi nerth ganthynt yn erbyn arthur a chida hyny / twyssogion Ieyrll Barwniaid /
YK 122v. 27
ac llawer o wyr da eraill a oedd ddarostwngedig i ryvain /
YK 123r. 5
ac eraill o Seneddwyr rhyvain / Sef oedd yryvedi yr aniver a gas lles gan i wyr hynny oll / deigain a ffedwar kant o viloedd /
YK 123r. 8
a Syr kai hir ap kynar gidac ef wrth gyvrwyddyd gwr or wlad hono / yn agos ir mynydd / lle ir oedd y kawr /
YK 124r. 9
ac a ddanvones Arthur bedwyr i edrych pa vn or ddav le ir oedd y kawr /
YK 124r. 13
ac yna pan weles ef Arthur yn dyvod / kymryd ffon haiarn yn i law a wnaeth y kawr / yr hon oedd anveidrawl o vaint /
YK 124v. 18
ac ef / Sef oedd y kenadav / Gwalchmai / Bosso Iarll rhydychen / Geraint Gaerwys or ysbaen a bedwyr bentrilliad a llawen vy gan lu Arthur vyned Gwalchmai yno / dan dybied i kymhellai ef hwynt i frwydro /
YK 126r. 14
ac ystyried o honaw i madrodd hwynt / yr amherawdr a ddyvod / mae Iownach oedd i Arthur liwiaw ynys Prydain na myned ymaith
YK 126r. 24
a gwyr rhyvain yn i hymlid / i geisio dial y gwr arnynt / Sef geraint oedd olaf /
YK 126v. 11
ac yn vlayna or ymlidwyr ir oedd Marcinicus / i ddial y gwr /
YK 126v. 13
ac nid oedd ohonynt ywch ben dengmil
YK 128r. 18
A beddino i lu a wnaeth yn wyth byddin, ag ir oedd bum cant a chwe mil o wyr ymladd profadwy ymhob byddin.
YK LLst 129, 45r. 1
Ag ymlaen pob byddin ir oedd dau farchog clodfawr, profadwy.
YK LLst 129, 45r. 4
Ag o flaen y kyntaf ir oedd Aron ap Kynfarch, brenin yr Alban, CHattwr, iarll Cerniw, a'r fyddin honno oedd o'r tu deau.
YK LLst 129, 45r. 6
Ag o flaen y kyntaf ir oedd Aron ap Kynfarch, brenin yr Alban, CHattwr, iarll Cerniw, a'r fyddin honno oedd o'r tu deau.
YK LLst 129, 45r. 7
Ag o'r tu arall ir oedd Rosso, iarll RHydychen, a Geraint Caerwys o'r Ysbaen.
YK LLst 129, 45r. 8
Ag o flaen y trydydd fyddin ir oedd Achel, brenin Denmark.
YK LLst 129, 45r. 9
Ag o flaen y pedwerydd fyddin ir oedd Howel Ymber LLydaw a Gwalchmai ap Gwyar.
YK LLst 129, 45r. 10
Ag yn ol y pedair byddin hynu ir oedd pedair eraill a dau farchog o reolwyr ar bob vn ohonynt.
YK LLst 129, 45r. 12
Ymlaen y kyntaf ir oedd Cai Hir ap Cynyr marchog a Bedwyr iarll, ymlaen yr ail ir oedd Holidnys twysog Rydain, a Gwidiart, twysog Poytyers, ymlaen y trydydd Owain o Gaerllion a Gwinwas o Gaer Gaint, ag ymlaen y bedwerydd ir oedd Irien o Gaer Vaddon a Gwrsalen o Gaerdor, a elwir heddiw Dorchester.
YK LLst 129, 45r. 13
Ymlaen y kyntaf ir oedd Cai Hir ap Cynyr marchog a Bedwyr iarll, ymlaen yr ail ir oedd Holidnys twysog Rydain, a Gwidiart, twysog Poytyers, ymlaen y trydydd Owain o Gaerllion a Gwinwas o Gaer Gaint, ag ymlaen y bedwerydd ir oedd Irien o Gaer Vaddon a Gwrsalen o Gaerdor, a elwir heddiw Dorchester.
YK LLst 129, 45r. 14
Ymlaen y kyntaf ir oedd Cai Hir ap Cynyr marchog a Bedwyr iarll, ymlaen yr ail ir oedd Holidnys twysog Rydain, a Gwidiart, twysog Poytyers, ymlaen y trydydd Owain o Gaerllion a Gwinwas o Gaer Gaint, ag ymlaen y bedwerydd ir oedd Irien o Gaer Vaddon a Gwrsalen o Gaerdor, a elwir heddiw Dorchester.
YK LLst 129, 45r. 17
Ag yn ol hynu ir oedd Arthur a lleng o wyrda gidag ef, ag o'i flaen ir oedd delw a draig euraid yn arwydd noddfa i bawb o'r brathedig.
YK LLst 129, 45r. 19
Ag yn ol hynu ir oedd Arthur a lleng o wyrda gidag ef, ag o'i flaen ir oedd delw a draig euraid yn arwydd noddfa i bawb o'r brathedig.
YK LLst 129, 45r. 20
A rhyfedi Arthur i hun oedd chwech o wyr, chwe chant a chwe mil.
YK LLst 129, 45r. 21
a ffawb onaddynt oedd yn wllyssiawl / i wneythyr kyngor arthur /
YK 129r. 21
a dav varchog yrddol glodfawr yn ryolwyr / ymlaen y gyntaf ir oedd flaidd
YK 129v. 21
ac aliffantus Brenin yr ysbaen / ymlaen yr ail vyddin ir oedd / Irtagus Brenin parcia / a morffilipus Seneddwr o ryvain /
YK 129v. 23
ac ymlaen y drydydd vyddin ir oedd Boctus Brenin medveddwr a Seneddwr arall o ryvain /
YK 130r. 2
ac ymlaen y bedwerydd vyddin ir oedd Borex Brenin Bilia /
YK 130r. 5
ac yn ol y pedair hyny ir oedd pedair eraill ymlaen y gyntaf i roedd Serus brenin y twr /
YK 130r. 8
a ffentrassus Brenin yr aipht / ymlaen yr ail ir oedd ddav Seneddwr o ryvain / ymlaen y drydydd ir oedd / Politus Brenin affrica /
YK 130r. 11
a ffentrassus Brenin yr aipht / ymlaen yr ail ir oedd ddav Seneddwr o ryvain / ymlaen y drydydd ir oedd / Politus Brenin affrica /
YK 130r. 13
a thwysog arall / ymlaen y Bedwerydd / ir oedd Tenitus Twysog Sirinia /
YK 130r. 15
ac yn ol yr hain ir oedd pedair byddin eraill / ymlaen y gyntaf ir oedd Penitus Seneddwr o Ryvain /
YK 130r. 17
ac yn ol yr hain ir oedd pedair byddin eraill / ymlaen y gyntaf ir oedd Penitus Seneddwr o Ryvain /
YK 130r. 18
ac ymlaen yr ail ir oedd Siprus Twysog
YK 130r. 20
ac ar y drydydd vyddin ir oedd Siprus Twysog arall /
YK 130r. 21
ac ar y drydydd vyddin i roedd meiric or coed / o vlaen y bedwerydd vyddin ir oedd Rain Seneddwr o Ryvain /
YK 130v. 1
ac yn ol hyny / ir oedd yr ymherawdyr yn dysgy i wyr lle i gwelai reitiaf
YK 130v. 2
ac yna i llas llawer o bobty / val ir oedd vlin i drythv
YK 130v. 21
ac yna hevyd i llas trowyr da eraill / nid oedd waeth i gwrhydri na thwysogion / Sef a wnaeth howel a gwalchmai ymgadw ynghyd a lladd a gyffyrvai a hwynt /
YK 131v. 15
ac or diwedd i kavas gwalchmai yr hwn oedd ef yn i ddamyno / nid amgen / nad kwrdd a lles amherawdr rhyvain /
YK 131v. 20
ac nid oedd dim well gan yr amherawdr nac ymgaffel a Gwalchmai a newidiaw dyrn
YK 131v. 22
a ddycbwyd / hyd y dinas oedd iddo ef i hvn / o vewn angioy /
YK 133r. 9
a dywedyd wrth y penaithiaid yno / ar vrys yn gorfforol gan hysbyssy yddynt / mae honno oedd y dyrnged a gaent hwy gantho ef /
YK 133r. 23
ac ar gorff yr amherawdr ir oedd arvay yr ymerodraeth /
YK 133v. 9
ac ar bob vn or kyrff eraill / yr arvay a oedd yn parthyny yddynt / pawb yn i alwedigaeth /
YK 133v. 12
a dechrav y vlwyddyn rhacwyneb / ir aeth Arthur drwy wledydd Lorayn / Braband fflanndres / almayn / Lombardi / oni ddaethant at dinas oedd o vewn twsk yr honn ddinas a wrthnebodd Arthur ond or diwedd ymroi a wnaythant bawb i Arthur / wedi lladd o honynt / Syr fferant marchog yrddol
YK 133v. 21
ac wedi ddala ef / i damynodd ef ar walchmai ddywedyd iddo ef i enw / a ffa beth oedd ef ai marchog ai gwas
YK 134r. 8
ac i dowad wrth priamus / mai gwas Ivanc oedd ef o gegin y brenin arthur O dydi / heb priamus / o dydiw bechgin a choegwyr arthur / kyn wched a thydi / mae /n/ rhaid yw varchogion ef vod yn wrolwych / ar amser hwnw hevyd i llas yno Syr Gherrard / marchog or brytaniaid / a llawer eraill /
YK 134r. 11
ac oedd gas ganthynt arthur / oni gavas Medrod / gidac ef / bedwar vgain mil o wyr ymladd a dyvod a wnaeth medrod ar aniver hyny gantho / hyd Doral /
YK 135r. 9
a gwalchmai yn anrydeddys / o vewn capel oedd o vewn kastell doral / heddiw dovyr yn yr hwn le i mae asgwrn penn gwalchmai yw weled hyd heddiw /
YK 135r. 25
ac yn orthrwm / val na welsid i kyffelib / or blaen onid oedd rhai byw / yn myned oi pwyll / gan gri a llef / yr rhai lled veirw /
YK 136v. 7
ac yno / wedi treilio llawer y dydd hwnw / i kyrchodd Arthur y vyddin ir oedd medrod yndi /
YK 136v. 11
a llawer o viloedd gida hynny / ar ymladd hynny oedd ddyw llyn y drindod / henway marchogion Arthur / a ddiengis yn vyw or gad hono / nid amgen dervel gadarn / wrth i gryfder / kariadog vreichvras o nerth i waiw / padarn beisrydd wrth i bais / y vagddy hyll / rh
YK 137r. 12
a gorchymyn iddo / i vwrw / ir llyn dwfr / oedd yn gyvagos at ynys avall
YK 137v. 8
ac a welai ef mai pechod a cholled oedd vwrw y kleddav hwnw ir llynn /
YK 138r. 5
ac yn ysgrivenedic oi hamgylch y geiriav hynn / patritius Arthurus / Britanie Gallie / Germanie / Dacie Imperator / yr hwn Sel oedd wedi i gwneythyd / ynghyd / o vlaen i Arthur ladd lles amherawdr ryvain / enwav rhai o varchogion Arthur /
YK 139r. 9
ac nid oedd vn Brenin na thwyssawg ar ir elai yr hain attynt / nas gwrandawent a ffa neges bynac a geisient ni ffallai neb yddynt /
YK 139r. 17
a thri khad varchog oedd yno / kattwr Iarll kerniw / lanncelot du lac /
YK 139v. 5
a thri lledrithiog varchogion oedd yno / Meny ap Tegwared / Trystan ap talwch a chai hir ap kynar varvog kans ymrithio a wnaent / drwy ddierth Gelvyddydon / yn y ffyrf i mynent pan vai galed arnynt
YK 139v. 15
ac am hynny / anodd oedd i neb i gorvod rwng i kryfder / i dewrder / i hvd ai lledrith / Tri brenhinawl varchogion oedd yno / nassiwn a elwir yn yr estron iaith /
YK 139v. 21
ac am hynny / anodd oedd i neb i gorvod rwng i kryfder / i dewrder / i hvd ai lledrith / Tri brenhinawl varchogion oedd yno / nassiwn a elwir yn yr estron iaith /
YK 140r. 1
a medrod ap llew ap kynvarch / kans nid oedd na Brenin nac amherawdyr a ballai yddynt oherwydd i tegced ai doethed pan ddeleynt mewn heddwch / na milwr na ryssw allai i haros pan ddelynt i ryvel /
YK 140r. 4
a thri kyviawn varchogion oedd yno / Blas Iarll llychlyn kattwr ap gwrlliw /
YK 140r. 12
a phedrod baladrddellt / kyneddvay yr hain / oedd pwy bynac a wnelai gam ar gwan / hwynt a maylent yn i gweryl ar y kyviawnder /
YK 140r. 15
ac am hyny i gelwid hwynt khyviawn varchawg tri Gwrthnebys varchogion oedd yno / Morvran ap Tegid Sandde bryd angel /
YK 140v. 3
a glewlwyd gavelvawr / kans Gwrthnebol oedd gan bawb bally yddynt / nid amgen Morvran gan i hagred / Glewlwyd gan i vaint ai gryvder /
YK 140v. 6
ac am hyny i gelwid hwynt gwrthnebis varchogion / Tri kynghoriaid varchogion oedd yno / nid amgen Kynan ap Kledvai Eiddyn / Aron ap kynvarch Brenin yr alban / a meiriawn ap llowarch hen / y tri hyn oeddent kynghorwyr Arthur / pa ryvel na bygwth a vai arno / hwynt ai kynghorent / val na chai neb y gore arno /
YK 140v. 12
ac am hynny / i gorvy ef bob kenedleth trwy dri pheth oedd yn i galon ef nid amgen gobaith da / arvay kysegredig a rinwedd i vilwyr /
YK 140v. 21

Adran nesaf
Next section

I’r brig
Back to the top