LLECHY............1

ac yna i kynghorav y twyllwr iddaw orffowys a llechy yn ol y ddiod megis i lladdai y gwenwyn ef yn gynt /

LLED..............3

ac vgain troydvedd yn i lled a ffymp troydvedd yn i ddyfndwr a ffedwar o amriw bysgodryw yndo vn ymhob kornel ir llyn

ac yn i bwytta yn lled amrwd /

ac yn orthrwm / val na welsid i kyffelib / or blaen onid oedd rhai byw / yn myned oi pwyll / gan gri a llef / yr rhai lled veirw /

LLEDRAD...........1

ac ir aeth ythur i gysgy / at Eigr / gan ddechrav ymddiddan twyllodrys gariad oric a dwedyd may yn lledrad i daethodd ef yno or castell arall i ymweled a hi

LLEDRITH..........1

ac am hynny / anodd oedd i neb i gorvod rwng i kryfder / i dewrder / i hvd ai lledrith / Tri brenhinawl varchogion oedd yno / nassiwn a elwir yn yr estron iaith /

LLEDRITHIOG.......1

a thri lledrithiog varchogion oedd yno / Meny ap Tegwared / Trystan ap talwch a chai hir ap kynar varvog kans ymrithio a wnaent / drwy ddierth Gelvyddydon / yn y ffyrf i mynent pan vai galed arnynt

LLEDDID...........1

ac i gwiddiad ef / i lleddid vn o honynt hwy illday yno /

LLEF..............2

a thrwm a vy gan Emrys weled y llef [~ lle ] hono / mor anhymoredd a hyny

ac yn orthrwm / val na welsid i kyffelib / or blaen onid oedd rhai byw / yn myned oi pwyll / gan gri a llef / yr rhai lled veirw /

LLEFN.............1

a elwir llefn /

LLENG.............4

Ag yn ol hynu ir oedd Arthur a lleng o wyrda gidag ef, ag o'i flaen ir oedd delw a draig euraid yn arwydd noddfa i bawb o'r brathedig.

ac ymlaen pob byddin / lleng o varchogion arvoc /

a lleng o wyr da gantho /

a byddino i wyr a oric medrod / yn naw byddin Sef rhivedi ymhob byddin / lleng o wyr arvog /

LLEN..............1

strowio or saysson a lladd y gwyr llen /

LLENWI............1

ac Arthur a gymerth i ffordd tya chaer arclyd / cans ef a glowsai fod scoti yn keissio howel allan or gaer / Sef a wnaeth kattwr Iarll ai lu / kyrchy hyd yn llongav y saysson / ai llenwi hwy oi wyr i hyn /

LLES..............9

ac o gwna neb i ti ddim lles ne help hwnw ai gwna / ar brenin a wnaeth hyny /

a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /

a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /

a ffen glyby lles amherawdyr rhyvain hyny / ir aeth ef yn i gyngor / ef a Senydd rhyvain / Sef oedd yn i gyngor anvon at vrenhinoedd y dwyrain i erchi nerth ganthynt yn erbyn arthur a chida hyny / twyssogion Ieyrll Barwniaid /

ac eraill o Seneddwyr rhyvain / Sef oedd yryvedi yr aniver a gas lles gan i wyr hynny oll / deigain a ffedwar kant o viloedd /

ac wedi manegi i Arthur vod lles amherawdyr rhyvain / wedi pobilliaw or ty arall ir avon /

ac yna i kymerth lles / yr amherawdyr dristwch mawr yndo i hvn / ddryced a vysai i ddamwain ef /

ac or diwedd i kavas gwalchmai yr hwn oedd ef yn i ddamyno / nid amgen / nad kwrdd a lles amherawdr rhyvain /

ac yn ysgrivenedic oi hamgylch y geiriav hynn / patritius Arthurus / Britanie Gallie / Germanie / Dacie Imperator / yr hwn Sel oedd wedi i gwneythyd / ynghyd / o vlaen i Arthur ladd lles amherawdr ryvain / enwav rhai o varchogion Arthur /

LLESTRI...........1

a mil o wyr gidac ef / or vn rhyw ddillad i wasnaythy llestri aur

LLEW..............12

ac anrhithio y wlad / i lladd / ai llosgi a wnaythant / Sef ir oedd llew ap kynvarch yn dwyssog ar y brytaniaid cans ef a briodyssai anna verch ythur bendragon /

a gwr mawr hynaws oedd ef a gwr a garai wirionedd / ar llew ap kynvarch hwnw / a rodd lawer kad ar vaes

a mab llew ap kynvarch / nai ap i chwaer i Arthur / i ervyniaid nerth gantho / Sef i daeth howel a ffymtheg mil o wyr arvoc gidac ef i Southamton / i dir /

ac arthur ar rhan arall oi wyr ai hymlidiodd hwynt val llew koedawc / oni ffoessant /

ac a roes Arthur i aron ap kynvarch brawd llew ap kynvarch / ir alban a Elwir heddiw scotland /

ac yno i roedd gwalchmai ap llew ap kynvarch / yn trigo / yngwsaneth pab RHyvain / lle i danvonyssai Arthur / i ewyrthyr / i ddysgv moes

ac ynyssoedd eraill / i daeth Gilamwri Brenin ywerddon a gilamwri arall Brenin alannt Doldwrf vrenin y ffeichtiaid / gwynwas vrenin / orck llew ap kynvarch vrenin llychlyn /

ac o vlaen i wyr kyrchy i elynion a wnaeth Arthur / val llew krevlon / ar sawl a gyffyrvai

ac y llew newnawc kans ni thyciav i neb arvay rh

ac ar vrys gwasgarv /r/ vydin ai thylly / megis llew newnawc ymlit eniveilied dof /

ac or vort gronn / nid amgen / tri o varchogion aur Davodiawc / Gwalchmai ap llew / drydwas ap dryffin / aliwlod ap Madoc ap ythur /

a medrod ap llew ap kynvarch / kans nid oedd na Brenin nac amherawdyr a ballai yddynt oherwydd i tegced ai doethed pan ddeleynt mewn heddwch / na milwr na ryssw allai i haros pan ddelynt i ryvel /

LLIDIAW...........1

ac yna / llidiaw a wnaeth Gwrlais /

LLIDIAWC..........2

ac wedi kyvarvod / ymladd o gattwr Iarll / yn llidiawc /

ac yna i troes arthur yn llidiawc a tharo /r/ kawr /

LLIDIAWDD.........1

a ffan wyby y brenin hynny i llidiawdd ynte / gan anvon kenadav / ar i ol / i erchi i wrlais ddyvod dracheven / kans sorhad mawr oedd ado llys y brenin heb i gennad /

LLIDIO............4

a llidio a wnaeth y Brenin yn vawr /

ac yno llidio a oric Arthur /

ac yna llidio yn vawr a oric Arthur tharo /r/ kawr ar i dalken / oni lithrodd y gwaed o amgylch i lygaid ef /

a ffan weles arthur hyny / llidio yn vawr a rhythro i wyr rhyvain / ai kymyny ai gledfwlch /

LLIDIOC...........3

ac yna yn llidioc i codes Arthur gan droi i darian rhyngtho a ffrolho /

ac yn llidioc y rhyvainwyr a gyrchodd y brytaniaid

a dwedyd yn ychel wrth i wyr nac oediwch nac oediwch wyr da / ddial kamav yn teidiav ar y gwyr hyn / rhowch yddynt ddyrnodav llidioc /

LLIDIODD..........2

ac ar hyny i llidiodd Arthur

ac yno i llidiodd y kawr / a khyrchy ar ycha kleddav Arthur val i kyrchai y baedd koedawl yr heliwr /

LLINIAETHY........1

ac wedi lliniaethy pob peth i gwelent / ddavddeg marchog yrddol / yn dyvod /

LLION.............12

a ffally i Ethrilythyr / nessav attynt tramawr esgob caer llion Arwysg A dwedyd wrth Emrys / arglwydd heb ef dyvynnwch attoch verddin bardd gwrtheyrn / cans hwnw a wyr dychmygv gwaith Ryvedd drwy Erhrylith dysg Sef wedi hynny i kad merddin garllaw ffynnon galabas /

ac arvay / ar amser hwnw i roedd dav archesgobty yn weigion nid amgen caer llion Arwysg /

ac yna i rhoed Sampson yn arch esgob caer Evroc a dyvric yn Archesgob caer llion arwysg /

a dyvric Archesgob caer llion arwysg ai kyssegrawdd ef /

ac ar hyny i raeth dyvric archesgob caer llion / i ben mynydd ychel oedd garllaw /

ac yn kynal i lys ynghaer llion arwysg / kaer wynt /

ac a gavas yn i gyngor ddal i lys / ynghaer llion Arwysg / kans tecaf lle oedd hwnw a chyvoethocaf /

ac yna i peris Arthur arlwyo a gwneythur yno gwledd anveidrawl o vaint / i wahadd holl vrenhinoedd a ffenaithiaid o ysgolheigion megis na allent rivedi arnynt i ddywad i wledd caer llion ar wysg / i roi breiniav yddynt megis i darparent o herwydd i braint ai bonedd /

ac velly or alban i daeth Aron ap kynvarch vrenin yno / yrien ap kynvarch arglwydd Reged kaswallon lawir / arglwydd gwynedd / meiric Brenin Dyved / kattwr Iarll kerniw a thri Archesgob ynys brydain / a ffenna o naddynt / oedd archesgo caer llion arwysg / kans braint legat oedd iddaw /

ac yno / i raeth dyvric archesgob caer llion yn veydwy /

ac yn i le ynte i rroed dewi / yn archesgob kaer llion arwysg kans gwr dysgedig bycheddawl oedd ef /

a ffan wyby wenwyvar hynny / myned a oric hi / i gaer llion Arwysg /

LLITHRO...........1

ac ir llyn hwnw mae yn dyvod drigain a thrychant / o avonydd y rrai yssydd yn llithro / o vynyddoedd prydain

LLIWENYDD.........1

ac a ddowad Aron ap Kynvarch / rhovi a dyw arglwydd heb ef / ni vedra vi draythy vaint yw vy lliwenydd i / am yr amadrodd a ddwedaist am ryvain

LLONG.............1

ac val i roeddent velly nychaf genadav yn dyvod o Germania A chwech igain llong ganthynt / yn llawn o wyr arvoc at kledric / i vod yn dwyssog arnynt /

LLONGAV...........4

a heb ddim llavyr dwyn y main hvd y llongav yn rhwydd /

ac Arthur a gymerth i ffordd tya chaer arclyd / cans ef a glowsai fod scoti yn keissio howel allan or gaer / Sef a wnaeth kattwr Iarll ai lu / kyrchy hyd yn llongav y saysson / ai llenwi hwy oi wyr i hyn /

a ffan ddelai yr heini oll i weiddi ir vn graic / i doe ormes o ryw wlad ir ynys honno Sef a oric Arthur peri gwneythyr llongav a badav yno / i ymgylchy y llyn /

a elwir heddiw Sandwych / kans yno i kymersant i llongav /

LLOIGER...........1

ac i borth tovnes i Dir lloiger i daethant / gan anrhithio y gwledydd hyd yn hafren /

LLONYDD...........3

ac ado y llyoedd yn llonydd /

ac erchi yw varchogion aros yn llonydd / oni welent yn Ing arno ef /

ac erchi iddaw adaw ffrainc ai thervynav yn llonydd ne roi kad ar vaes i Arthur dranoeth /

LLOSGI............3

ac yn ddiannod / kynyll llu mawr a oric ythur a lladd a llosgi drwy holl gyvoeth gwrlais / Sef gwrlais am na doedd aniver gantho / i roi kad ar vaes ir brenin /

ac anrhithio y wlad / i lladd / ai llosgi a wnaythant / Sef ir oedd llew ap kynvarch yn dwyssog ar y brytaniaid cans ef a briodyssai anna verch ythur bendragon /

ac yn llosgi / a ffan glyby octa