LAVASSAI..........1

ac ymgylchy yr holl gyvoeth / a chadarnhav y kyvrithiav hyd na lavassai neb wnevthyr kam ai gilidd /

LAVYR.............1

a thrwy lavyr mawr /

LAW...............5

a gwyr gwynedd gan i hystlys mewn koed gar i law / megis i gallent erbyniaid y saysson pa ffordd bynac i delynt /

a gwaiw yn i law / yr honn a elwid bron gymyniad /

a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /

a thrigain mil o varchogion arvog provedig oeddent heb law a roddes howel iddaw / o lydaw /

ac yna pan weles ef Arthur yn dyvod / kymryd ffon haiarn yn i law a wnaeth y kawr / yr hon oedd anveidrawl o vaint /

LAWEN.............1

ac a vy lawen Iawn gan y Brenin

LAWENYDD..........1

ac yna i kodes ythur yn i eistay [~ eistedd ] ar i wely / o lawenydd /

LAWER.............3

a gwr mawr hynaws oedd ef a gwr a garai wirionedd / ar llew ap kynvarch hwnw / a rodd lawer kad ar vaes

ac yna i gwnaeth Arthur Drefn ar i varchogion / ir vort gron / ai vilwyr / gan roi i bawb o honynt raddav a galwedigaethav Savadwy yw ydnabod yn dragowydd / yr hwn a oleva i lawer o honynt / yn ol hyn / yniwedd yr ystori hono /

ac yna i dowad Gaynus nai yr Amherawdr a ddyvod hwy o lawer yw ych tavodav chwi /r/ brytaniaid nach kleddyddav chwi Sef a oric Gwalchmai / yn chwimwth tyny i gleddav /

LAWHIR............2

ac yn i vlaen ef i roedd bedwar o dwyssogion yn dwyn pedwar kleddav yn noethion kans hyny oedd braint Amerodr henway y pedwargwyr hyny oedd Aron ap kynvarch Brenin yr alban / kaswallon lawhir arglwydd gwynedd / meiric Brenin dyved / a kattwr Iarll kerniw /

a chaswallon lawhir / arglwydd Gwynedd /

LAWIR.............1

ac velly or alban i daeth Aron ap kynvarch vrenin yno / yrien ap kynvarch arglwydd Reged kaswallon lawir / arglwydd gwynedd / meiric Brenin Dyved / kattwr Iarll kerniw a thri Archesgob ynys brydain / a ffenna o naddynt / oedd archesgo caer llion arwysg / kans braint legat oedd iddaw /

LAWR..............1

a syrtho i lawr val derwen /

LE................6

ac yn i le ynte i rroed dewi / yn archesgob kaer llion arwysg kans gwr dysgedig bycheddawl oedd ef /

ac a ddanvones Arthur bedwyr i edrych pa vn or ddav le ir oedd y kawr /

ac ymgyvarvod a wnaythant ar vwlch y groes / rwng mowddwy a ffenllyn / yn yr hwn le ir ymladdyssant yn grevlon gan dyny Barvav i gilidd /

a gwalchmai yn anrydeddys / o vewn capel oedd o vewn kastell doral / heddiw dovyr yn yr hwn le i mae asgwrn penn gwalchmai yw weled hyd heddiw /

ac am hynny / gwell a vy gantho / aros Arthur / na ffo o le i gilidd /

a ffa le bynac ir elai /r/ heini ni allai na chawr / na milwr i haros hwynt / er kadarned a vai /

LEDDIR............1

ac yno ef a welai hen wraic yn eistedd wrth y tan / a bedd newydd gar i llaw / a hithav yn hiravthy ywch ben y bedd / a ffan weles hi Bedwyr / i dowad hi wrtho o tydi ddirieitia or dynion / beth a wneidi yma / ef ath leddir di yr awrhon / o angav tervynedig / kans yr anghenvil melldigedig /

LEGAT.............1

ac velly or alban i daeth Aron ap kynvarch vrenin yno / yrien ap kynvarch arglwydd Reged kaswallon lawir / arglwydd gwynedd / meiric Brenin Dyved / kattwr Iarll kerniw a thri Archesgob ynys brydain / a ffenna o naddynt / oedd archesgo caer llion arwysg / kans braint legat oedd iddaw /

LEINEING..........1

achel Brenin Denmarck kattwr leineing Iarll kerniw /

LEODEGAR..........2

ac o ffraink Eldyn / Twyssog Rwyton Bottel Twyssog kenonia a Leodegar o volwyn / Bedwyr Twysog ne Iarll Normandi a khai hir ap kynyr Twyssog Angoy /

a Leodegar o vlwyn a thri thwysog o ynys Prydain / nid amgen gwnwas o gaer gaint / wallon or mwithig /

LES...............2

ac wedi manegi i les ddyvod kenadav oddiwrth arthur /

ac a vrathodd / les yr amherawdr / oni vy ef varw /

LESG..............1

a ffan wyby kilamwri i neges chwerthin a wnaeth ef a dwedyd / nid rryvedd genni vi ally o bobol lesg / anrithio ynys brydain gan yddynt vod mor ynvyd /

LESGEDD...........1

a chattwr Iarll kerniw yn gyntaf i dywad / val hyn / Arglwydd vrenin heb ef / mae arnafi ofyn i lesgedd /

LESTAV............1

a thelyn gidac ef trwy lestav y brytaniaid / oni ddaeth ef dan ystlys y gaer /

LESTRI............1

a gwragedd / meirch Adar / kwn a thlyssav mawrwrthiog arian lestri / a gwisgoedd godidawc / o Bali a ffwrffwr

LEW...............3

ac yna pan wyby llu ythur na doedd ef gida hwynt ymladd yn lew a wnaythant ar castell oni vy raid i wrlais ddyvod allan a rhoi kad ar vaes yddynt /

ac yna i paratoes Arthur lynges i vyned i lychlyn / kans marw a vyssai assychlyn Brenin prydain, yr hwn a gymynyssai i vrenhiniaeth i lew ap kynvarch i nai ef / a brawd ynghyvreth arthur /

ac adawodd lew ap kynvarch yn vrenin llychlyn

LICRIS............1

Yna i cafas yn i gyngor fyned i'r lle a elwir Licris, ag yno i buant y nos honno.

LID...............1

a thrwy lid ai nerth i kodes Arthur i Gledvwlch

LINCOLN...........1

a elwir heddiw lincoln kans yno i roedd y saysson /

LINDESAI..........1

ac i Elw ap Kynvarch i vrawd arall Iarlleth lindesai /

LINIAV............1

ac ymavel mewn Arthur / ai dyny oni syrthodd ef ar dal i liniav /

LINIAYTHY.........1

ac wedi darvod yddynt / liniaythy pob peth erbyn awst / yna i kodyssant tyac ynys Brydain /

LINONONWY.........1

a ffoessant hyd yn llyn linononwy /

LIRRIC............1

ac wedi traythy y geiriay hyny / arthur a wisgodd am dano / lirric /

LITHIR............1

ac Arthur i ynys oedd garllaw mewn Avon vawr yr hon a elwid Sain / yr hon a lithir o ddinas paris /

LITHRODD..........1

ac yna llidio yn vawr a oric Arthur tharo /r/ kawr ar i dalken / oni lithrodd y gwaed o amgylch i lygaid ef /

LIWIAW............1

ac ystyried o honaw i madrodd hwynt / yr amherawdr a ddyvod / mae Iownach oedd i Arthur liwiaw ynys Prydain na myned ymaith

LIWIO.............1

a gorchymyn i vedrod / nai vab i chwaer / liwio a llyvodraythy yr ynys yn dda /

LONGAV............2

ac aber / val i gallai longav ddyvod o eithavoedd byd iddi

ac wrth y dymyniad hwnw / I daeth saith o longav gantho i ynys Prydain / yn llawn o baganiaid arvog /

LOIGER............1

ac wedi cynyll aneirif o bobloedd a goressgyn holl loiger hyd yng haer Evroc /

LOIW..............4

ac velly i ddoedd Eidiol Iarll caer loiw / yn ymgais a hingestr /

ac eraill / Sef oedd yn i gyngor Esgob caer loiw

ac ir wledd honno i daeth morydd Iarll kaer loiw / moriarll kaerangon Dr Anharawd arglwydd ymwythig Madog o gaer wayr / owain o gaer vallawg Sowlesbri a gwrsalen / o gaer gynvarch / Yrien o gaer vaddon / Bosso Iarll rhydychen /

ac yna i daeth morydd Iarll caer loiw /

LOMBARDI..........1

a dechrav y vlwyddyn rhacwyneb / ir aeth Arthur drwy wledydd Lorayn / Braband fflanndres / almayn / Lombardi / oni ddaethant at dinas oedd o vewn twsk yr honn ddinas a wrthnebodd Arthur ond or diwedd ymroi a wnaythant bawb i Arthur / wedi lladd o honynt / Syr fferant marchog yrddol

LONYDDY...........1

ac wedi / darvod iddo lonyddy pob lle i daeth ef hyd y dref a elwid caer baladin / a heddiw shatesburi i edrych beddav y sawl a baryssai hingestr i ladd yno drwy vrad o Ieyrll barwniaid a marchogion yrddolion /

LORAYN............1

a dechrav y vlwyddyn rhacwyneb / ir aeth Arthur drwy wledydd Lorayn / Braband fflanndres / almayn / Lombardi / oni ddaethant at dinas oedd o vewn twsk yr honn ddinas a wrthnebodd Arthur ond or diwedd ymroi a wnaythant bawb i Arthur / wedi lladd o honynt / Syr fferant marchog yrddol

LOSGES............1

ac wedi ymladd / yn hir o amser / ef a welai y ddraig / yn bwrw tan ar y kawr / oni losges ef / yn vlw oll /

LU................29

a hevyd doeth hael a thrigaroc oedd ef / a ffan glyby Emrys hyny / myned a oric ai lu yn i hol hwynt /

ac yna myned a wnaythant ir lle a elwir maes Beli / ar veddwl dwyn kyrch dirybydd am benn Emrys ai lu / Ac Emrys a fogelawdd hynny /

a ffo a wnaeth hingestr ai lu / ir lle a elwid caer Gynan /

ac Emrys ai lu yn i hymlid / gan i lladd val i gorddiweddyd hwynt /

ac oddyno i daeth Emrys i geisio kyngor / beth a wnai ef i octa / Sef oedd i gyngor peri i octa / ai holl lu gymryd kadwyn yn llaw pob vn onaddynt a thamaid o bridd ymhen pob vn

a chwedi kynyll yno lu mwyaf

a ffan oeddent yn dechrav ymladd ar dinas / i daeth ythur ai lu atynt /

ac er i govidiaw i gid i daeth ythur ai lu am ben y castell lle i roedd / gwrlais /

a gwasgary i lu ai wyr /

ac i paratodd ef lu

a gador pyrth yn Egored / o watwar am ben ythur ai lu /

ac yna yn ddianod i kynyllodd Arthur lu mawr /

ac a ddiengis ai lu /

ac Arthur a gymerth i ffordd tya chaer arclyd / cans ef a glowsai fod scoti yn keissio howel allan or gaer / Sef a wnaeth kattwr Iarll ai lu / kyrchy hyd yn llongav y saysson / ai llenwi hwy oi wyr i hyn /

a ffan ddaeth ef yno / i roedd Gilamwri / ai lu gantho yn barod i ymladd /

ac yna i ffoes ffrolho hyd ymharis a galw atto / i lu mwiaf

ac a allodd i gael / Sef a oric arthur ai lu / dan ymgylchy y dinas / ai kronni yno vis or vnty / oni veirw llawer o honynt o newyn / a dolyrio a wnaeth / ffrolho yn vawr a chynic myned ef

ac arvay / mewn amravailion vaday / ar dday lu yn edrych arnynt /

ac wedi hyny Arthur a ranodd i lu yn dday haner ar naill haner a llyngodd ef / gida howel i nai / i oresgyn poytyerys /

a ffan glyby Arthur hyny / kynyll i lu a oric ynte /

ac ef / Sef oedd y kenadav / Gwalchmai / Bosso Iarll rhydychen / Geraint Gaerwys or ysbaen a bedwyr bentrilliad a llawen vy gan lu Arthur vyned Gwalchmai yno / dan dybied i kymhellai ef hwynt i frwydro /

A beddino i lu a wnaeth yn wyth byddin, ag ir oedd bum cant a chwe mil o wyr ymladd profadwy ymhob byddin.

a ffan glyby yr amherawdyr / vod Arthur yn kynghori i wyr / Sef a oric ynte / pregethy yw lu /

a ffan ddarvy iddaw yr ymadrodd hyny / ef a vyddinodd i lu yn ddavddeg byddin /

ac ai lu gantho i burgwyn / i ddarostwng y wlad honno /

ac wedi iddo gladdy i wyr / i daeth Arthur / i gaer wynt / ai lu gant /

ac i daeth medrod / ai lu / i maes or gaer

ac yn y diwedd i ffoes medrod / ai lu gantho /

ac ymladd / ef ai lu yn grevlon