YNT...............2

ac nid ynt yn gymyssgedic vn ai gilidd /

ac i dowad wrthynt / ha wyr da / nid ymladd y bobl / draw yn gytyn / kans pob kasgal ysgymyn anghyvreithlon ynt

YNTAV.............7

ac i dowad yntav y ffyrf ar ystyr i kawsai ef y kleddav val or blaen

ac a llyngodd Arthur i vad yntav yn rhydd /

ac nid oedd lai o aniver yn gwsnaythy ar y vrenhines nac ar yr amherawdr Arthur / ai wyr da yntav /

a gwr dysgedig bycheddol oedd yntav /

a ffan glyby pentraink / Seneddwr o ryvain hyny / i doeth yntav a dengmil o wyr Ryvain / yn borth ir rhyvainwyr /

ac yn i erbyn yntav / i byddinodd arthur i wyr yntav /

ac yn i erbyn yntav / i byddinodd arthur i wyr yntav /

YNTE..............15

ac yn dysgv i wyr ynte /

ac assaf i Ewyrth ynte /

a wnaeth ynte yn i herbyn /

a dechrav anrrhithio / a chlowed o Emrys hynny / ynte a ddaeth a llu mawr gantho /

ac ynte na doedd gantho bower i roi kad ar vaes yddynt / ond pan glyby pasgen /

ac yna ir aeth gwrlais Iarll kerniw / ai wraic ynte / Eiger verrch amlawdd weledic /

a ffan wyby y brenin hynny i llidiawdd ynte / gan anvon kenadav / ar i ol / i erchi i wrlais ddyvod dracheven / kans sorhad mawr oedd ado llys y brenin heb i gennad /

ac ynte i hvn aeth ir castell /

ac yno i meddyliodd Arthur i kadw hwynt / heb na bwyd na diod / a ffan glyby baldwrf brawd kolgrin hyny / ef a ddaeth a chwech mil o wyr arvoc gantho / hyd o vewn deng milldir at gaer Evroc Sef i byssai ynte yn aros kledric / twyssog o Germania / ai nerth ynte / ir saysson

ac yno i meddyliodd Arthur i kadw hwynt / heb na bwyd na diod / a ffan glyby baldwrf brawd kolgrin hyny / ef a ddaeth a chwech mil o wyr arvoc gantho / hyd o vewn deng milldir at gaer Evroc Sef i byssai ynte yn aros kledric / twyssog o Germania / ai nerth ynte / ir saysson

ac ynte oedd wedi cymell y ffeichtiaid hyd y mor / kans hwnw oedd y trydydd ffo / a wnaythodd Arthur a howel / ar yr ormessol genedl honno /

ac a gymerth y rran arall gidac ynte i oresgyn Gasgwin /

ac yn i le ynte i rroed dewi / yn archesgob kaer llion arwysg kans gwr dysgedig bycheddawl oedd ef /

a ffan glyby Arthur hyny / kynyll i lu a oric ynte /

a ffan glyby yr amherawdyr / vod Arthur yn kynghori i wyr / Sef a oric ynte / pregethy yw lu /

YNTHAW............1

a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /

YNVYD.............2

a ffan wyby kilamwri i neges chwerthin a wnaeth ef a dwedyd / nid rryvedd genni vi ally o bobol lesg / anrithio ynys brydain gan yddynt vod mor ynvyd /

a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /

YNVYDRWYDD........1

a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /

YNYS..............54

a ddistrowiassai y saysson ar gost Emrys oll / dros wyneb yr ynys / ar bymthegved dydd wedi hyny i daeth ef i lyndain /

a ddelav rrac llaw yn yr ynys hon / Sef ir attebodd merddin / na doedd Iawn dravthy or rryw bethav hynny / ond pan vai raid a ffestwedwn / i heb amgen / yr yssbryd glan yr hwn y sydd im dysgv i ai oddiwrthif pan vai raid ym wrtho

a ffan wyby kilamwri i neges chwerthin a wnaeth ef a dwedyd / nid rryvedd genni vi ally o bobol lesg / anrithio ynys brydain gan yddynt vod mor ynvyd /

a marchogion ynys brydain / i Ardyniaw y lle hwnw / trwy i kyngor hwynt o adidawc a thrym /

ac a roes i bawb or ynys / gwbwl oi gwir ddlyed / gan rany bodd i bawb oi wyr / megis i gweddav iddaw /

ac a gavas trwy addaw yddynt bob rryw dda er dyvod gidac ef / i oresgyn ynys brydain oddiar Emrys /

a ffan ddaeth y llynges ir ynys hon /

ac a vyddi veddianys or ynys hon /

ac yna gwneythyr gwledd y pasg a gwahawdd Ieyrll barwniaid a marchogion / ai gwragedd hwyntav / o gwbwl o ynys Brydain ir wledd honno /

ac ni doedd yn ynys brydain / na gwraic na morwyn kyn deced a hi /

ac yna ir ofnes gwyr y dyrnas Rag dyvod gwyr Germania i oresgyn ynys Brydain /

a mynychaf i gorvyddai y saysson arno ef oni vy agos a distrowior holl ynys /

a dyvynny holl wyrda /r/ ynys gar i vron ef /

ac wedi ir saysson wybod marw ythyr / anvon a wnaythant hyd yn germania / i geisio nerth i ynill ynys brydain

a ffan wyby y penaithiaid o ynys Brydain / vod y saysson yn aflonyddy Eilwaith / ymgynyll a wnaythant hvd ynghaer vyddav / holl yrrddas y dyrnas / i gymryd i kyngor pwy a wnaent yn vrenin arnynt /

a ffan ddaethant yno ir aethant / yn i gweddi ar ddyw / o vlaen Temyl apolo / val i genyssid Iessy Brenin y Brenhinoedd / ar y dydd hwnw i ryddhav y byd / oddiwrth i pechodav / ddangos o honaw ef / oi vawr wrthiav yddynt oleini / drwy wrthiav pwy oedd vrenin tilwng [~ teilwng ] ir ynys hono / rrac kolli gwaed gwirioniaid / wrth darowsder [~ drawster ] /

a enyssid yn vrenin kyvion i ynys brydain /

ac yna ir aeth kai / ar kleddav at i dad kynyr varchog gan ddwedyd / wele / llyma y kleddav oedd yn y garreg / gweddys imi vod yn vrenin or ynys hon /

ac yno i dowod kynar wrth arthur mai ef a oedd dilwng i vod yn vrenin ar ynys brydain / kans ni allai ef / na neb arall / dyny mor kleddav hwnw allan or garreg / ond y neb y sydd gyvion vrenin ir ynys /

ac yno i dowod kynar wrth arthur mai ef a oedd dilwng i vod yn vrenin ar ynys brydain / kans ni allai ef / na neb arall / dyny mor kleddav hwnw allan or garreg / ond y neb y sydd gyvion vrenin ir ynys /

a ffan ddelai yr heini oll i weiddi ir vn graic / i doe ormes o ryw wlad ir ynys honno Sef a oric Arthur peri gwneythyr llongav a badav yno / i ymgylchy y llyn /

ac wedi darvod i Arthur wastatav ynys brydain yn y modd gorav i byssai erioed / i gwreicawdd Arthur a gwenhwyvar verch gogvran gawr /

a thegach oedd hi / na gwraig yn ynys prydain /

ac i roddi tyrnged iddo ef / bob blwyddyn / Ar haf nessaf at hynny i daeth Arthur i ynys prydain /

ac arverav / oni oedd yn honaid yr ynys hono / megis na doedd vn Brenin /

ac Arthur i ynys oedd garllaw mewn Avon vawr yr hon a elwid Sain / yr hon a lithir o ddinas paris /

ac yno ir aethant illday ir ynys honno / yn gyvlawn o veirch

ac wyneb i daeth Arthur i ynys Brydain dracheven /

a mynachlog y kannonwyr oedd honno / hevyd yno i roedd yr archesgobty penaf / or tri archesgobty oedd yn ynys brydain a hevyd aniveiri oedd yn y dinas honno / amrevailion gelvyddydav /

ac velly or alban i daeth Aron ap kynvarch vrenin yno / yrien ap kynvarch arglwydd Reged kaswallon lawir / arglwydd gwynedd / meiric Brenin Dyved / kattwr Iarll kerniw a thri Archesgob ynys brydain / a ffenna o naddynt / oedd archesgo caer llion arwysg / kans braint legat oedd iddaw /

ac a ddaeth yno / kans vn or tair gwledd arbennic ynys prydain oedd honno /

ac ynys brydain o bob da moesay a devodav / o herwydd vn arver oedd holl wyr llys arthur ai gwragedd /

a rhy hwyr i rwyti yn gwneythyr Iawn I ryvain / ai brenhinoedd / lle i mae yr holl vyd yn ddarostwngedig i ryvain / ond tydi a thithav sy yn attal y dyrnged / yr hon syddyledys i ryvain i chael o ynys brydain / yr hon i by Ilkassar yn i chael /

ac amheraodrion eraill wedi hyny / kans yr holl ynyssoedd sydd dan ryvain / ond ynys prydain /

ac am hyny / meddyliwn bawb gyngor da ir ynys /

ac o bydd da /r/ kynghorav / ni a orvyddwn / ar wyr rhyvain / Sef er kael o honynt hwy gam dyrnged or ynys honn / er dyvod ai lluoedd iw ymddiffin hi / rac estron genedl / ar awr honn / ni ddylant i ni ddim /

ac am hyny / ninav a holwn yddynt hwythav beth dledys / ar kadarnaf o honom / kymered gan y llall / kans yn rhieni ni a orvy arnynt hwy / nid amgen / Beli a Bran / meibion dyfnwal moel myd / o herwydd hwynt a ddygyssant vgain o voneddigion RHyvain / yn wystlon ganthynt i ynys Prydain / am dyrnged /

ac Elen dyledogion ynys brydain / ar hain a oresgennodd hyd yn RHyvain / a rhyvain oll /

ac am hyny / Arglwydd heb ef / awn i Imddiffin ynys Brydain i dyrnas rhyvain /

ac a gavas ef or chwech ynys eraill / o betyd / chwechigen mil / Sef oedd henway yr ynyssoedd hyny / Iwerddon / ynys yr ia scotland / orck llychlyn a denmarc /

ac a gavas ef or chwech ynys eraill / o betyd / chwechigen mil / Sef oedd henway yr ynyssoedd hyny / Iwerddon / ynys yr ia scotland / orck llychlyn a denmarc /

ac wedi darvod yddynt / liniaythy pob peth erbyn awst / yna i kodyssant tyac ynys Brydain /

a gorchymyn i vedrod / nai vab i chwaer / liwio a llyvodraythy yr ynys yn dda /

ac ystyried o honaw i madrodd hwynt / yr amherawdr a ddyvod / mae Iownach oedd i Arthur liwiaw ynys Prydain na myned ymaith

ach kyngor i kavas ynys Prydain vod yn benna ar ddeg tyrnas arhigain /

a Leodegar o vlwyn a thri thwysog o ynys Prydain / nid amgen gwnwas o gaer gaint / wallon or mwithig /

a gorchymyn yddynt / na ddelent eilwaith i ynys Prydain i geisio tyrnged /

ac ai elwir yn yr Estron Iaith Alpes / i daeth at Arthur genadav o ynys Prydain /

a khymryd Gwenhwyvar yn wraic iddo / ar i wely / ar koweth oll / ar amser hwnw i gorvy ar vedrod / ollwng Selix i wahawdd y saysson o germania / I ddyvod i ynys I ynys prydain / y maint mwiaf

a khymryd Gwenhwyvar yn wraic iddo / ar i wely / ar koweth oll / ar amser hwnw i gorvy ar vedrod / ollwng Selix i wahawdd y saysson o germania / I ddyvod i ynys I ynys prydain / y maint mwiaf

ac wrth y dymyniad hwnw / I daeth saith o longav gantho i ynys Prydain / yn llawn o baganiaid arvog /

ac oddyno i daeth Arthur i ynys avall

ach / ar ynys hono y sydd yn gyvagos at vynachlog glassenburie yw venignaethy /

a gorchymyn iddo / i vwrw / ir llyn dwfr / oedd yn gyvagos at ynys avall