YMBRATOI..........1

ac velly gwedi gweled o arthur ywyllys pawb tyac atto / roddi kennad yddynt oll / i vyned adref a wnaeth ef / i ymbratoi [~ ymbaratoi ] erbyn awst nessa at hyny /

YMBWYLLODD........1

ac nid ymbwyllodd Arthur / i gladdy i wyr / namyn / ymlid / medrod dwyllwr /

YMDARO............1

a chilamwri / vod Emrys yn glaf / llawen a vy ganthynt dros ben / gan dybiaid na allai ythur ymdaro a hwynt ylldav / a thra vywyd yno / Sef a ddoeth vn or saysson a elwid Eppa a ddaeth at pasgen /

YMDDANGOSSES......1

ac yna ir ymddangosses seren Kometa anveidrol o vaint i ythur /

YMDDIDDAN.........5

ac wrth ymddiddan ai gilidd dwedyd a wnaeth ef wrth y Brenin i medrai i wneythyr ef yn iach

ac ir aeth ythur i gysgy / at Eigr / gan ddechrav ymddiddan twyllodrys gariad oric a dwedyd may yn lledrad i daethodd ef yno or castell arall i ymweled a hi

ac ar hyny / anvon rhai a wnaythant yn rhith rhydyssion i ymddiddan

ac ymddiddan gwragedd er ys pymp mlynedd /

ac a ddialwn arnynt geisio ein kaethiwo ni am ein ryddid / koffewch yr awr hon / am eich segyryd ers talm o amser / trwy ymddiddan a gwragedd /

YMDDIFFIN.........1

ac o bydd da /r/ kynghorav / ni a orvyddwn / ar wyr rhyvain / Sef er kael o honynt hwy gam dyrnged or ynys honn / er dyvod ai lluoedd iw ymddiffin hi / rac estron genedl / ar awr honn / ni ddylant i ni ddim /

YMDDIVAD..........2

ac yna ir wyles merddin gan ddwedyd / o genedl y brytaniaid yn awr i rychi yn weddw / ag yn ymddivad am Emrys weledic / chwi a gowssoch golled / ni ellir byth moi hynill dracheven /

ac er hyny nid ydychi yn ymddivad am vrenin kans ty di vydd vrenin / ythyr /

YMERODRAETH.......2

ac yn i erbyn ef i daeth ffrolho vrenin ffrainc / dan lyvodraeth ymerodraeth RHyvain /

ac ar gorff yr amherawdr ir oedd arvay yr ymerodraeth /

YMESTYN...........1

ac yn ymestyn dros eithavoedd ffrainc / ar paladyr arall dros ywerddon /

YMFFYSTIO.........1

ac ymffystio yn grevlon a wnaythant blith drafflith / oni glowid i twrf yn cyffroi /r/ ddaiar / gan drwst Saledav y milwyr / yn ffystio /r/ llawr /

YMGADARNHAV.......1

ac yna / ymgadarnhav i drigaw o herwydd ofni /

YMGADW............2

ac o hyd y nos i kyrchodd y saysson i ben brynn ychel / gan dybiaid i gallent ymgadw yno /

ac yna hevyd i llas trowyr da eraill / nid oedd waeth i gwrhydri na thwysogion / Sef a wnaeth howel a gwalchmai ymgadw ynghyd a lladd a gyffyrvai a hwynt /

YMGAFFEL..........1

ac nid oedd dim well gan yr amherawdr nac ymgaffel a Gwalchmai a newidiaw dyrn

YMGAIS............2

ac addaw / os delai ef yn vyw / yr ail waith / i parai ef i gwnevthyr o newydd / val i byssent orav erioed a ffan glyby hingestr vod Emrys / yn ymgais am dano ef / anog y saysson i ymladd yn wrol / gan ddwedyd na doedd vawr gally Emrys / o varchogion llydaw / kans yno i cawssai ef nerth /

ac velly i ddoedd Eidiol Iarll caer loiw / yn ymgais a hingestr /

YMGRYVHAV.........1

ac yna ymgryvhav / a oric /

YMGWRDD...........1

ac ymgwrdd

YMGYFFLYBY........1

ac am hyny / ni doedd vn dyrnas yngrhed a allai ymgyfflyby

YMGYLCHY..........3

ac ymgylchy yr holl gyvoeth / a chadarnhav y kyvrithiav hyd na lavassai neb wnevthyr kam ai gilidd /

a ffan ddelai yr heini oll i weiddi ir vn graic / i doe ormes o ryw wlad ir ynys honno Sef a oric Arthur peri gwneythyr llongav a badav yno / i ymgylchy y llyn /

ac a allodd i gael / Sef a oric arthur ai lu / dan ymgylchy y dinas / ai kronni yno vis or vnty / oni veirw llawer o honynt o newyn / a dolyrio a wnaeth / ffrolho yn vawr a chynic myned ef

YMGYNHYLLODD......1

a chyngor yr archesgobion / ir ymgynhyllodd holl twyssogion a marchogion /

YMGYNYLL..........1

a ffan wyby y penaithiaid o ynys Brydain / vod y saysson yn aflonyddy Eilwaith / ymgynyll a wnaythant hvd ynghaer vyddav / holl yrrddas y dyrnas / i gymryd i kyngor pwy a wnaent yn vrenin arnynt /

YMGYRCHY..........6

ac wedi hynny / ymgyrchy a wnaythant y byddinoedd a lladd llawer o bob ty /

ac ymgyrchy a wnaythant

ac ymgyrchy a oric a lladd llawer o bobty /

ac ef a welai y ddraig ar kawr yn ymgyrchy /

ac ynghanol y vyddin i peris ef roi / Eryr o Aur / mewn ystondardd / yn arwydd ir neb a bai berigl arno / ymgyrchy a oric /

ac ynghylch vgain mil o wyr y gwledydd hynny / ar amser hwnw wrth ymgyrchy ai gilidd / i daliodd gwalchmai yno Syr priamus / marchog or gwledydd hyny

YMGYVARVOD........3

ac wedi yddynt ymgyvarvod / ai kytyndeb /

ac ymgyvarvod a wnaythant ar vwlch y groes / rwng mowddwy a ffenllyn / yn yr hwn le ir ymladdyssant yn grevlon gan dyny Barvav i gilidd /

ac yn ymyl yno dan y rriw honno i mae bedd Bytta gawr iw weled heddiw ar ymgyvarvod hwnw a vyssai dalm o amser kyn lladdiad yr anghenvil vchod / am Elen nith howel / ar howel hwnw a barodd gwneythyr ylysendy [~ elusendy ] ywch benn bedd Elen ar y mynydd hwnw /

YMGYVARVYANT......1

ac yna / ir ymgyvarvyant

YMHARIS...........1

ac yna i ffoes ffrolho hyd ymharis a galw atto / i lu mwiaf

YMHELL............3

ac a hono taro Arthur ar i darian / oni glowid i swn ymhell /

a bwrw /r/ kleddav hwnn ir llyn / val i gorchmynais i ti / gan ddwedyd ymhell

ac ai taflodd ymhell

YMHEN.............1

ac oddyno i daeth Emrys i geisio kyngor / beth a wnai ef i octa / Sef oedd i gyngor peri i octa / ai holl lu gymryd kadwyn yn llaw pob vn onaddynt a thamaid o bridd ymhen pob vn

YMHENRYN..........1

ac velly goresgyn a wnaythant / o hwmber / hyd ymhenryn Bladdon yn y gogledd / kans yn yr amser hwnw / anghytyndeb oedd ymsyg y brytaniaid / am wneythyd brenin arnynt /

YMHERAWDYR........1

ac yn ol hyny / ir oedd yr ymherawdyr yn dysgy i wyr lle i gwelai reitiaf

YMHOB.............4

ac vgain troydvedd yn i lled a ffymp troydvedd yn i ddyfndwr a ffedwar o amriw bysgodryw yndo vn ymhob kornel ir llyn

A beddino i lu a wnaeth yn wyth byddin, ag ir oedd bum cant a chwe mil o wyr ymladd profadwy ymhob byddin.

a byddino i wyr a oric medrod / yn naw byddin Sef rhivedi ymhob byddin / lleng o wyr arvog /

ac er gwched vai hwynt ai lladdent / ne beri ir gwan i gyviownder kans ymroi a wnaethent i gadw kyviownder / ar gwan hwy ai helpynt ymhob kyvraith / Blas yn y gyvraith vydol kattwr yn y gyvraith eglwys /

YMHORTH...........1

ac erbyn dydd dranoeth / i ddoedd Arthur ai lynges / ymhorth Barilio yn Normandi /

YMHWANEG..........1

ac o byddai hynny yn ry vychan / hwy a gaent ymhwaneg or kyffelib / pan ddelai ef yno /

YMHWELAI..........1

ac yna i dowod y brenin am wrlais / i digowethef ef oni ymhwelai

YMLADD............40

ac addaw / os delai ef yn vyw / yr ail waith / i parai ef i gwnevthyr o newydd / val i byssent orav erioed a ffan glyby hingestr vod Emrys / yn ymgais am dano ef / anog y saysson i ymladd yn wrol / gan ddwedyd na doedd vawr gally Emrys / o varchogion llydaw / kans yno i cawssai ef nerth /

ac ymladd yn grevlon /

ac ymladd yn grevlon

a fferi i bobol ymladd a hwynt am gerrig /

ac ymladd yn grevlon a lladd llawer o bobty / yni ffoes kilamwri /

a bryssia di i ymladd ath Elynion o herwydd ty di a orvydd arnynt /

ac ymladd

a ffan oeddent yn dechrav ymladd ar dinas / i daeth ythur ai lu atynt /

ac ymladd kreylon a vy RHyngthynt

ac yna pan wyby llu ythur na doedd ef gida hwynt ymladd yn lew a wnaythant ar castell oni vy raid i wrlais ddyvod allan a rhoi kad ar vaes yddynt /

ac ymladd yn greylon a wnaythant /

ac yna i by ymladd creylon a lladd llawer o bobty /

ac wedi kyvarvod / ymladd o gattwr Iarll / yn llidiawc /

ac ymladd krevlon a vy yno / rhyngthynt /

ac ymladd a hi /

ac er hyny ymladd yn greylon a wnaythant

a chyd ymladd a cherdded

ac ar scotiaid / a dechrav ymladd ar gwiddil /

ac yno ar vrys i daeth Arthur eilwaith i ymladd ar ffeichtiaid

a ffan ddaeth ef yno / i roedd Gilamwri / ai lu gantho yn barod i ymladd /

ac yn yr ymladd hwnw i dalwyd Gilamwri /

ac ymladd

ac ymladd mawr rhyngthynt /

ac wedi ymladd / yn hir o amser / ef a welai y ddraig / yn bwrw tan ar y kawr / oni losges ef / yn vlw oll /

ac ni thyciodd yddynt ymladd ar anghynvil hwnw / kans ni vmiv vn araf arno /

ac onis roddai erchi iddaw ddyvod yn ddianod i ymladd

ac o newydd myned i ymladd a gwyr rhyvain /

ac o vlaen y vyddin i roedd / kattwr Iarll kerniw / Syr lanncelot a Borel dwysog yn ymladd /

A beddino i lu a wnaeth yn wyth byddin, ag ir oedd bum cant a chwe mil o wyr ymladd profadwy ymhob byddin.

ac ymleddwch yn gadarn / megis i gallom ni ovyn tyrnged o ynysoedd eraill / O wyr da koffewch / na ddoythom ni yma er ffo / namyn ymladd yn gyttyn / an gelynion / a chyd

a dechrav / ymladd yn grevlon a wnaythant /

ac ymladd oni gavas ef gwrdd a Boctus vchod / ai dyny gidac ef ar gefn i varch hyd yn ymyl korff kai hir /

ac yna i daeth hirlas at i vyddin i hvn / ai hanoc i ymladd /

ac yna pan weles pawb arthur yn digoni / Enyny a wnaythant hwyntav / i ymladd o hyny allan / trwy ddysg i harglwydd vrenin

ac oedd gas ganthynt arthur / oni gavas Medrod / gidac ef / bedwar vgain mil o wyr ymladd a dyvod a wnaeth medrod ar aniver hyny gantho / hyd Doral /

ac yna i by ymladd kreylon

ac i dowad wrthynt / ha wyr da / nid ymladd y bobl / draw yn gytyn / kans pob kasgal ysgymyn anghyvreithlon ynt

ac ymladd / ef ai lu yn grevlon

ac ymladd y vrwydyr fwiaf ar a vy erioed /

a llawer o viloedd gida hynny / ar ymladd hynny oedd ddyw llyn y drindod / henway marchogion Arthur / a ddiengis yn vyw or gad hono / nid amgen dervel gadarn / wrth i gryfder / kariadog vreichvras o nerth i waiw / padarn beisrydd wrth i bais / y vagddy hyll / rh