WNAETHBWYD........1

a manegi hynny a wnaethbwyd i Emris / ar brenin a barodd i ddwyn ef atto ef /

WNAETHENT.........1

ac er gwched vai hwynt ai lladdent / ne beri ir gwan i gyviownder kans ymroi a wnaethent i gadw kyviownder / ar gwan hwy ai helpynt ymhob kyvraith / Blas yn y gyvraith vydol kattwr yn y gyvraith eglwys /

WNAETHOEDD........1

ac a ddygbwyd korff Bedwyr Bentrilliaid Twysog normandi / hyd y dinas a wnaethoedd ef i hynan yno / a khorff kai hir /

WNAF..............2

a mi a wnaf angav i Emrys

a wnaf vynghyngor / mi

WNAI..............3

ac oddyno i daeth Emrys i geisio kyngor / beth a wnai ef i octa / Sef oedd i gyngor peri i octa / ai holl lu gymryd kadwyn yn llaw pob vn onaddynt a thamaid o bridd ymhen pob vn

a myned yn i gyngor a oric i wybod pw vn a wnai, ai myned i geissiaw nerth iddaw adref ai peidiaw.

ach / os ef ni wnai hynny / i lladdav ef y marchog / o chai ef i weled eilwaith /

WNAVTHANT.........1

a manegi iddo a wnavthant / ddarvod i vedrod / i nai vab i chwaer wisgo koron y brytaniaid / am i benn /

WNAYTHANT.........42

ac yna myned a wnaythant ir lle a elwir maes Beli / ar veddwl dwyn kyrch dirybydd am benn Emrys ai lu / Ac Emrys a fogelawdd hynny /

ac wedi hynny / ymgyrchy a wnaythant y byddinoedd a lladd llawer o bob ty /

ac yn orthrwm a wnaythant oni welid y tan oi harvav megis mellt o vlaen tranav Ac val i roeddent velly / nychaf Gwrlais Iarll / ai vyddin yn dyvod atynt /

ac velly kymryd tir a wnaythant gan Emris trwy dragwyddawl gaethiwed / Sef hyny / alban /

ac ymgyrchy a wnaythant

a thriliaw y wledd a wnaythant trwy Esmwythder a digrivwch /

a ffan ddarvy yddynt ymrithio yn y ffyrf hynny / myned a wnaythant hyd y morth castell dindagol ddechrav nos / gan vanegi ir porthor / vod Gwrlais wrth y porth Sef a oric y porthor a ygores y porth / gan dybiaid mai gwrlais ai ddav was oedd yno /

ac yna pan wyby llu ythur na doedd ef gida hwynt ymladd yn lew a wnaythant ar castell oni vy raid i wrlais ddyvod allan a rhoi kad ar vaes yddynt /

ac anrhithio y wlad / i lladd / ai llosgi a wnaythant / Sef ir oedd llew ap kynvarch yn dwyssog ar y brytaniaid cans ef a briodyssai anna verch ythur bendragon /

ac ymladd yn greylon a wnaythant /

ac ar hyny / anvon rhai a wnaythant yn rhith rhydyssion i ymddiddan

ac wedi ir saysson wybod marw ythyr / anvon a wnaythant hyd yn germania / i geisio nerth i ynill ynys brydain

ac velly goresgyn a wnaythant / o hwmber / hyd ymhenryn Bladdon yn y gogledd / kans yn yr amser hwnw / anghytyndeb oedd ymsyg y brytaniaid / am wneythyd brenin arnynt /

a ffan wyby y penaithiaid o ynys Brydain / vod y saysson yn aflonyddy Eilwaith / ymgynyll a wnaythant hvd ynghaer vyddav / holl yrrddas y dyrnas / i gymryd i kyngor pwy a wnaent yn vrenin arnynt /

a ffan wyby yr archesgobion / twyssogion ar penaithiaid hyny / rhyveddy a wnaythant / gan roddi gogoniant i dduw /

achos hono / drwy gyngor a dyndeb yr archesgobion twyssogion ar penaithiaid / gossod a wnaythant / varchogion / o yrrddas / i wiliad y kleddav hwnw /

ac o herwydd hyny / diclloni a wnaythant /

a wnaythant bedwar o varchogion yrrddol / yn olygwyr govalys ar arthur / nos a dydd / nid amgen / kai hir / Bawdewyn / o vrytayn / Vlffin /

a ffan glowas kolgryn ar saysson hyny / kynyll llu mawr a wnaythant / o honyn i hynain or scotiaid ar ffeichtiaid /

ac vn veddwl dwyn kyrchnos a wnaythant am ben arthur /

ac wedi hyny meddylio a wnaythant ef ai vrawd / pa ddelw i gallent ymryddhav oddyno

ac wedi i bawb wisgo am dano / drwy vendith yr archesgobion / kyrchy i gelynion a wnaythant / yn greylon / oni vy nos a wnaythant ai lladd /

ac wedi i bawb wisgo am dano / drwy vendith yr archesgobion / kyrchy i gelynion a wnaythant / yn greylon / oni vy nos a wnaythant ai lladd /

ac er hyny ymladd yn greylon a wnaythant

ac yno trwy dwyll / er hyny / kymryd a wnaythant hwyntav / ogoniant a llywenydd ynddynt /

ac wedir fferenav dyvod ir llys a wnaythant a diosg i dillad parch /

a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /

ac i manegodd ir kymydeithon / i weledigaeth / ai ddeongl a wnaythant val hyn / tydi arglwydd / amleddi a rhyw anghynvil o gawr /

ac ymgyvarvod a wnaythant ar vwlch y groes / rwng mowddwy a ffenllyn / yn yr hwn le ir ymladdyssant yn grevlon gan dyny Barvav i gilidd /

ac yn esgid myned ar i mirch ill pedwar a wnaythant /

ac o gyngor gwalchmai / aros yn gytyn a wnaythant yr ymlidwyr /

a dala eraill a wnaythant /

a ffymp mil o wyr arvog a ddaeth yn borth ir brytaniaid a kynal i klod ai syberwyd a wnaythant a gwrthneby y rhyvainwyr a wnaythant / a pentraink..

a ffymp mil o wyr arvog a ddaeth yn borth ir brytaniaid a kynal i klod ai syberwyd a wnaythant a gwrthneby y rhyvainwyr a wnaythant / a pentraink..

ac velly aros a wnaythant mewn lle dirgel a thranoeth i daeth gwyr Arthur ar karcharorion hyny hyd y pant koedawc / lle i roedd y rhyvainwyr yn aros /

ac yna dial i twyll arnynt a wnaythant /

a dechrav / ymladd yn grevlon a wnaythant /

ac ymffystio yn grevlon a wnaythant blith drafflith / oni glowid i twrf yn cyffroi /r/ ddaiar / gan drwst Saledav y milwyr / yn ffystio /r/ llawr /

ac yna pan weles pawb arthur yn digoni / Enyny a wnaythant hwyntav / i ymladd o hyny allan / trwy ddysg i harglwydd vrenin

a dechrav y vlwyddyn rhacwyneb / ir aeth Arthur drwy wledydd Lorayn / Braband fflanndres / almayn / Lombardi / oni ddaethant at dinas oedd o vewn twsk yr honn ddinas a wrthnebodd Arthur ond or diwedd ymroi a wnaythant bawb i Arthur / wedi lladd o honynt / Syr fferant marchog yrddol

a ffan glyby pawb wroldeb Arthur / dowad a wnaythant penaithiaid pob gwlad or tyedd hynny Imroi i arthur a myned tan dyrnged iddo ef /

ac er i ladd ef / brwydro a wnaythant /

WNAYTHBWYD........1

a manegi hyny a wnaythbwyd i ythur

WNAYTHODD.........2

ac ynte oedd wedi cymell y ffeichtiaid hyd y mor / kans hwnw oedd y trydydd ffo / a wnaythodd Arthur a howel / ar yr ormessol genedl honno /

ac ef erioed anghenvil mor gadarn a hwnw / namyn bytta kawr or Ryrry o vewn gwynedd / hwnw a wnaythodd iddaw wisg o grwyn barvay brenhinoedd / a thwyssogion /

WNAYTHOEDD........1

a chlowed a wnaythoedd y ssaysson na doedd yn ffraink neb allai ddiodde nac aros Emrys heb angav /

WNEIDI............1

ac yno ef a welai hen wraic yn eistedd wrth y tan / a bedd newydd gar i llaw / a hithav yn hiravthy ywch ben y bedd / a ffan weles hi Bedwyr / i dowad hi wrtho o tydi ddirieitia or dynion / beth a wneidi yma / ef ath leddir di yr awrhon / o angav tervynedig / kans yr anghenvil melldigedig /

WNELAI............1

a phedrod baladrddellt / kyneddvay yr hain / oedd pwy bynac a wnelai gam ar gwan / hwynt a maylent yn i gweryl ar y kyviawnder /

WNEVTHYR..........2

ac yna i dyvynodd / ef holl seiri atto i wnevthyr Ethrylithis tragwyddawl ynghylch y vedrod hono /

ac ymgylchy yr holl gyvoeth / a chadarnhav y kyvrithiav hyd na lavassai neb wnevthyr kam ai gilidd /

WNEYD.............1

ac eraill or penaithiaid ddyall darvod i arthur wneyd hyny / ir aethant oll Eilwaith i brovy tyny y kledday allan /

WNEYTHUR..........3

ac i peris ef wneythur dwy ddraic o aur / yn y ffyrf i gwelsai ef hwynt ar ben y paladyr yn y ddwyrain /

ac ar hyny ir attebodd Arthur / gan ddwedyd wrtho ef ddarvod iddo ef wneythur yn sicir vn bad /

ac yna / ir addewis medrod / yw wyr / os ef a orvyddai wneythur i bodd oll / o dir a daiar a da /

WNEYTHYD..........2

ac velly goresgyn a wnaythant / o hwmber / hyd ymhenryn Bladdon yn y gogledd / kans yn yr amser hwnw / anghytyndeb oedd ymsyg y brytaniaid / am wneythyd brenin arnynt /

ac wedi darvod i arthur wneythyd ryolwyr /

WNEYTHYR..........5

ac yno i raeth Eidiol Iarll a hingestr i ben brynn vchel / yn ymyl y castell yn y lle i llas ef gan wneythyr cri mawr ywch i ben ef / megis i roedd yr arver i gladdy Sawden /

ac oddyno i daeth ef hyd ynghaer wynt i wneythyr yr vn rhiw /

ach ond gofyn iddo / pa pa waith a ddychmyge ef i wneythyr ywchben y lle hwnw / Sef i kynghores merddin vyned ir werddon ir lle i roedd gor y kwri [~ cewri ] / ar vynydd kilara / kans yno i mae mini [~ meini ] rryvedd heb wybod o neb ddim oddiwrthynt /

ac wrth ymddiddan ai gilidd dwedyd a wnaeth ef wrth y Brenin i medrai i wneythyr ef yn iach

a ffawb onaddynt oedd yn wllyssiawl / i wneythyr kyngor arthur /

WR................2

a chyn hyny ni allai ef dro ond o nerth dav wr gryvion / gan ddwedyd / ha /r/ twyllwyr Am galwent "haner gwr marw / gwell yw haner "gwr marw a orvyddo / na gwr byw a orvydder /

a lladd pawb i wr or rhai braynaf o honynt /

WRADWYDDYS........3

ac a yrrodd pasgen i ffo yn wradwyddys / hyd ywerddon /

a ffoes / o dwyssogion y saysson yn wradwyddys /

ac yna kymell gwyr rhyvain i ffo yn wradwyddys / lle i llas or rhyvainwyr ynghylch kant mil /

WRAIC.............5

ac yna ir aeth gwrlais Iarll kerniw / ai wraic ynte / Eiger verrch amlawdd weledic /

a rroi i wraic yn y castell hwnw /

a drwg vy gan ythur ladd gwrlais / ond o hynny allan / i kymerth ythur Eigr ddirgeledic yn wraic briod iddaw ar goedd /

ac yno ef a welai hen wraic yn eistedd wrth y tan / a bedd newydd gar i llaw / a hithav yn hiravthy ywch ben y bedd / a ffan weles hi Bedwyr / i dowad hi wrtho o tydi ddirieitia or dynion / beth a wneidi yma / ef ath leddir di yr awrhon / o angav tervynedig / kans yr anghenvil melldigedig /

a khymryd Gwenhwyvar yn wraic iddo / ar i wely / ar koweth oll / ar amser hwnw i gorvy ar vedrod / ollwng Selix i wahawdd y saysson o germania / I ddyvod i ynys I ynys prydain / y maint mwiaf