Adran nesaf | |
Adran or blaen |
|
WITHIS............1
| |
ac ni withis pwy ai gwnaeth / | YK 132v. 15 |
|
WIW...............1
| |
ac yn y diwedd i gyrry i ffo / ar rhai ni bv wiw i dala / i lladd ai hysbeilio / | YK 127v. 8 |
|
WLAD..............9
| |
ac anrhithio y wlad / i lladd / ai llosgi a wnaythant / Sef ir oedd llew ap kynvarch yn dwyssog ar y brytaniaid cans ef a briodyssai anna verch ythur bendragon / | YK 103v. 8 |
a ffan ddelai yr heini oll i weiddi ir vn graic / i doe ormes o ryw wlad ir ynys honno Sef a oric Arthur peri gwneythyr llongav a badav yno / i ymgylchy y llyn / | YK 112r. 3 |
ac oddyno i ddaeth Arthur i wlad yr ia / Sef Iseland / | YK 113r. 20 |
ac ni vynai wyr llychlyn hyny / ond gwneythur Riclwff yn vrenin arnynt / amgadarnhav yn i kestill / i geissio kadw /r/ wlad arnynt / | YK 114r. 23 |
ac a oressgenodd y wlad / a Denmark hevyd / | YK 114v. 10 |
a dwyn Elen i drais nith howel ymber llydaw o ddigan y gwarcheidwad a myned i ben mynydd a hi a marchogion y wlad ai hymlidiodd / | YK 124r. 2 |
a Syr kai hir ap kynar gidac ef wrth gyvrwyddyd gwr or wlad hono / yn agos ir mynydd / lle ir oedd y kawr / | YK 124r. 8 |
ac ai lu gantho i burgwyn / i ddarostwng y wlad honno / | YK 133v. 16 |
ac yna / Arthur a ddanvones twyssog y dinas ychod o wlad Twsk / yn garcharor i gastell doral a elwir heddiw kastell dovyr / | YK 134r. 20 |
|
WLEDYDD...........1
| |
a dechrav y vlwyddyn rhacwyneb / ir aeth Arthur drwy wledydd Lorayn / Braband fflanndres / almayn / Lombardi / oni ddaethant at dinas oedd o vewn twsk yr honn ddinas a wrthnebodd Arthur ond or diwedd ymroi a wnaythant bawb i Arthur / wedi lladd o honynt / Syr fferant marchog yrddol | YK 133v. 19 |
|
WLEDD.............9
| |
ac yna gwneythyr gwledd y pasg a gwahawdd Ieyrll barwniaid a marchogion / ai gwragedd hwyntav / o gwbwl o ynys Brydain ir wledd honno / | YK 101r. 8 |
a thriliaw y wledd a wnaythant trwy Esmwythder a digrivwch / | YK 101r. 11 |
ac yna i peris Arthur arlwyo a gwneythur yno gwledd anveidrawl o vaint / i wahadd holl vrenhinoedd a ffenaithiaid o ysgolheigion megis na allent rivedi arnynt i ddywad i wledd caer llion ar wysg / i roi breiniav yddynt megis i darparent o herwydd i braint ai bonedd / | YK 117r. 9 |
ac ir wledd honno i daeth morydd Iarll kaer loiw / moriarll kaerangon Dr Anharawd arglwydd ymwythig Madog o gaer wayr / owain o gaer vallawg Sowlesbri a gwrsalen / o gaer gynvarch / Yrien o gaer vaddon / Bosso Iarll rhydychen / | YK 117r. 23 |
a howel mymber llydaw Brenin llydaw / a llawer o bondeddigion gida hyny RHy vlin i manegi / val na ddaeth i vn wledd erioed i gymint o wyr da / | YK 117v. 22 |
ac nid oedd vn or ty draw ir sbaen / ar a vynai dda / na ddaeth ir wledd honno / i gymryd amravailion roddion ar a vynai bawb / a llawer hevyd a ddaeth yno / i edrych y wledd / heb i gwahawdd / | YK 118r. 4 |
ac nid oedd vn or ty draw ir sbaen / ar a vynai dda / na ddaeth ir wledd honno / i gymryd amravailion roddion ar a vynai bawb / a llawer hevyd a ddaeth yno / i edrych y wledd / heb i gwahawdd / | YK 118r. 7 |
ac wedi darvod yddynt dreilio y wledd honno / mewn tridiav a thair nos / y pedwrydd dydd i rhodded i rhai a vyssai yn gwsnaythy / dros i llavyr ney i travel / nid amgen / i rhai o naddynt i rhodded dinessydd / | YK 119v. 10 |
ac a wrthodais [~ wrthodes ] yr archescopaeth / o herwydd gweled vaint a vy armerth y wledd honno / ar gynylleidva / ai darvod mewn tri diav / | YK 119v. 19 |
|
WLEDDAV...........1
| |
a diogi / gael gorvod arnomi y brytaniaid / gan hvd i byomi yn segyr / gwedi ymroi i wleddav / | YK 120v. 24 |
|
WLFFIN............3
| |
ac i gelwis ythur atto / wlffin yn yr Estron iaith Vlffius / o gaer gariadawc / oedd varchog iddo ef / | YK 101v. 27 |
a govyn kyngor iddaw / Sef i dywad wlffin wrth y brenin / Arglwydd heb ef / ni thyckiaf / gan gadernid geissior castell i mae Eigr yndo / o herwydd ar ben karreg yn y mor i mae ef / | YK 102r. 5 |
ac anwylwas Gwrlais a mi a roddaf ar wlffin ffyrf medaf yn yr Estron Iaith Iordans / o dintagol marchog | YK 102r. 26 |
|
WLLIS.............2
| |
a myned yn wllis Emrys / gan ddwedyd wrtho val hyn Arglwydd vrenin gorchyvedic ydiw yn diwiav ni | YK 94r. 22 |
ac os wllis yw genyt / par yn lladd ni Ac yna i raeth Emrys yni gyngor am danynt / | YK 94v. 8 |
|
WLLYSSIAWL........1
| |
a ffawb onaddynt oedd yn wllyssiawl / i wneythyr kyngor arthur / | YK 129r. 21 |
|
WNAENT............3
| |
achos i dygassant hwynt / oedd pan ddelai glevyd ar vn o naddynt gwnevthyr Ennaint a wnaent ynghanol y maen / | YK 96r. 23 |
a ffan wyby y penaithiaid o ynys Brydain / vod y saysson yn aflonyddy Eilwaith / ymgynyll a wnaythant hvd ynghaer vyddav / holl yrrddas y dyrnas / i gymryd i kyngor pwy a wnaent yn vrenin arnynt / | YK 105v. 8 |
a thri lledrithiog varchogion oedd yno / Meny ap Tegwared / Trystan ap talwch a chai hir ap kynar varvog kans ymrithio a wnaent / drwy ddierth Gelvyddydon / yn y ffyrf i mynent pan vai galed arnynt | YK 139v. 18 |
|
WNAETH............50
| |
a ffo a wnaeth hingestr ar saysson oll / hyd y parth draw i hwmber / | YK 92v. 4 |
a rhoi gwyr llydaw ar brytaniaid blith drafflith a hwynt a gossod a wnaeth gwyr dyved ar y bryniav vchel / | YK 93r. 4 |
a ffo a wnaeth hingestr ai lu / ir lle a elwid caer Gynan / | YK 93r. 13 |
a wnaeth ynte yn i herbyn / | YK 96v. 14 |
a ffan wyby kilamwri i neges chwerthin a wnaeth ef a dwedyd / nid rryvedd genni vi ally o bobol lesg / anrithio ynys brydain gan yddynt vod mor ynvyd / | YK 96v. 17 |
ac ni thykiav yddynt / Sef a wnaeth merddin / chwerthin am i penav / | YK 97r. 3 |
ac a wnaeth wylva yrrddassol dri diav / | YK 97r. 14 |
a chwyno a wnaeth pob vn wrth i gilidd rrac meibion kystenin | YK 97v. 22 |
a govyn iddaw a wnaeth ef / beth a roddai ef o dda ir neb a laddai Emrys / pasgen attebodd gan ddwedyd / mi a roddaf mil o bynnoedd am kydmeithas inav tra vwy byw / | YK 98r. 15 |
ac wrth ymddiddan ai gilidd dwedyd a wnaeth ef wrth y Brenin i medrai i wneythyr ef yn iach | YK 98v. 10 |
ac yved y ddiod a wnaeth ef / | YK 98v. 15 |
a llawer or byd a veddiana ar paladyr arall yw merch a vydd iti a meibion hono ai hwirion a veddianant oll ol yn ol Sef a oric ythur / kyd na bai petrys gantho a ddodyssai verddin / gyrchy i Elynion a wnaeth ef | YK 99v. 9 |
a ffan edrychodd ythur erni / i chary yn vawr a wnaeth ef megis nas gallodd i gelyf [~ gelu ] / | YK 101r. 18 |
ac yna / llidiaw a wnaeth Gwrlais / | YK 101v. 2 |
a manegi a wnaeth y Brenin iddo i holl veddwl / ai gariad / ty | YK 102r. 2 |
ac o gwna neb i ti ddim lles ne help hwnw ai gwna / ar brenin a wnaeth hyny / | YK 102r. 18 |
a llidio a wnaeth y Brenin yn vawr / | YK 103v. 22 |
ac yna ymliw a wnaeth ef a hwynt / am i methedigrwydd / yn erbyn y saysson / | YK 103v. 25 |
a myned a wnaeth llawer i mewn ir dinas / | YK 104r. 15 |
ac o hyny allan meddylio a wnaeth y saysson pa vodd i gallent vradychy ythur / | YK 104v. 14 |
a ffan glyby kynar varvog hyny / tyngy a wnaeth ef / i vab kai hir Ar lyvyr / | YK 107r. 14 |
a ffan wyby arthur i meddwl hwynt / anvon a wnaeth ef kattwr Iarll kerniw a chwechant marchog gantho / | YK 109r. 4 |
a meddylio a oric / pa vodd i gwnai ef hyny / Sef yna peri a wnaeth ef powlio i ben ai varaf / | YK 109r. 15 |
a chany a wnaeth ef y delyn oni attebed ef or gaer / | YK 109r. 19 |
a gado howel i nai yn glaf o orthrwm / glevyd ynghaer Arclyd / Ac amgylchy I Elynion a wnaeth Arthur / | YK 110v. 1 |
ac Arthur a gymerth i ffordd tya chaer arclyd / cans ef a glowsai fod scoti yn keissio howel allan or gaer / Sef a wnaeth kattwr Iarll ai lu / kyrchy hyd yn llongav y saysson / ai llenwi hwy oi wyr i hyn / | YK 111v. 5 |
a wnaeth Arthur / yr hwn / | YK 112v. 20 |
a ffan glyby Arthur hyny / meddylio a wnaeth ef / am gwplav i weithredoedd / i glod royssyd iddaw / | YK 114r. 6 |
ac ar vrys ni wnaeth ef lai / na goresgyn holl Europia / Sef oedd hyny / traian y byd / | YK 114r. 8 |
ac a allodd i gael / Sef a oric arthur ai lu / dan ymgylchy y dinas / ai kronni yno vis or vnty / oni veirw llawer o honynt o newyn / a dolyrio a wnaeth / ffrolho yn vawr a chynic myned ef | YK 115r. 1 |
ac yn ddianod kyrchy Arthur a wnaeth ffrolho / | YK 115r. 25 |
a gwaiw / Sef a wnaeth Arthur / i ochel | YK 115r. 26 |
ac velly gwedi gweled o arthur ywyllys pawb tyac atto / roddi kennad yddynt oll / i vyned adref a wnaeth ef / i ymbratoi [~ ymbaratoi ] erbyn awst nessa at hyny / | YK 122v. 11 |
ac yno aros a wnaeth ef gwbwl oi wyr / or ynyssoedd eraill / addowsai borth iddaw / | YK 123v. 19 |
ac ar hyny i daeth bedwyr at Arthur a manegi a wnaeth iddaw / gwbwl | YK 124v. 6 |
ac yna pan weles ef Arthur yn dyvod / kymryd ffon haiarn yn i law a wnaeth y kawr / yr hon oedd anveidrawl o vaint / | YK 124v. 17 |
ac yna roi garm a wnaeth y kawr / | YK 125r. 12 |
A ffan glybu Arthur hynu, myned a wnaeth hud y lle a elwyd y Glyn Ancessia, canys yno y doe'r emerawdr dranoeth. | YK LLst 129, 44v. 5 |
A beddino i lu a wnaeth yn wyth byddin, ag ir oedd bum cant a chwe mil o wyr ymladd profadwy ymhob byddin. | YK LLst 129, 44v. 8 |
Ag yna, wedi i parattoi hwynt yn gymhedrol, a'i dysgu a wnaeth Arthur i gyrchu ag i aros cyfle. | YK LLst 129, 45r. 3 |
ac yna hevyd i llas trowyr da eraill / nid oedd waeth i gwrhydri na thwysogion / Sef a wnaeth howel a gwalchmai ymgadw ynghyd a lladd a gyffyrvai a hwynt / | YK 131v. 16 |
ac o vlaen i wyr kyrchy i elynion a wnaeth Arthur / val llew krevlon / ar sawl a gyffyrvai | YK 132r. 17 |
ac wedi traythy y geiriav hyny ymado a wnaeth y Seneddwyr ychod ar kyrff ganthynt / nid amgen rhai o naddynt ar gartweiniav / eraill ar gerbydiaid / tya rhyvain / | YK 133v. 5 |
a dosparth y gwledydd hynny / myned a wnaeth ef tya rhyvain / | YK 134v. 1 |
ac oedd gas ganthynt arthur / oni gavas Medrod / gidac ef / bedwar vgain mil o wyr ymladd a dyvod a wnaeth medrod ar aniver hyny gantho / hyd Doral / | YK 135r. 12 |
ac yna kymell a wnaeth ef vedrod i ffo / | YK 135r. 22 |
ac wedi /r/ ffo hwnw / galw a wnaeth Medrod i wyr atto / | YK 135v. 15 |
a ffan wyby arthur na doedd amddiffin iddo / ond marw / anvon a wnaeth ef i gleddav gledvwlch gidac vn oi varchogion / | YK 137v. 6 |
a chan dybiaid i gallai ef gadw /r/ kleddav iddo i hvn / i gyddio a wnaeth ef mewn lle dirgel a ffan ddaeth y marchog eilwaith at Arthur / govyn a wnaeth ef ir marchog a vwriyssai ef y kleddav ir llyn / | YK 137v. 13 |
a chan dybiaid i gallai ef gadw /r/ kleddav iddo i hvn / i gyddio a wnaeth ef mewn lle dirgel a ffan ddaeth y marchog eilwaith at Arthur / govyn a wnaeth ef ir marchog a vwriyssai ef y kleddav ir llyn / | YK 137v. 15 |
Adran nesaf | Ir brig |