VREYDDWYD.........1

a rhyvedd a vy gantho a vreyddwyd /

VRON..............1

a dyvynny holl wyrda /r/ ynys gar i vron ef /

VRWYDYR...........3

ac yno i by vrwydyr vawr a lladdva o bobty / cans o gysgod y deri i brethynt hwy y brytaniaid /

ac yno i by vrwydyr galed o bobty /

ac ymladd y vrwydyr fwiaf ar a vy erioed /

VRYS..............8

ac yno ar vrys i daeth Arthur eilwaith i ymladd ar ffeichtiaid

ac ar vrys ni wnaeth ef lai / na goresgyn holl Europia / Sef oedd hyny / traian y byd /

ac yna i daeth Arthur ar vrys yno

ac ar vrys i daethant trwy vyddinoedd gwyr rhyvain /

a dywedyd wrth y penaithiaid yno / ar vrys yn gorfforol gan hysbyssy yddynt / mae honno oedd y dyrnged a gaent hwy gantho ef /

ac ar vrys gwasgarv /r/ vydin ai thylly / megis llew newnawc ymlit eniveilied dof /

eilwaith ar vrys /

ac am hyny / heb /r/ arthur wrth y marchog / does ar vrys dracheven /

VRYTAYN...........1

a wnaythant bedwar o varchogion yrrddol / yn olygwyr govalys ar arthur / nos a dydd / nid amgen / kai hir / Bawdewyn / o vrytayn / Vlffin /

VWIA..............1

a rhan vwia o gyffredin yr ynyssoedd hynny oll /

VWIAF.............1

ac o hyny allan i ffoes y saysson gidac octa ap hingestr ar rhan vwiaf or llu hvd ynghaer evroc /

VWLCH.............1

ac ymgyvarvod a wnaythant ar vwlch y groes / rwng mowddwy a ffenllyn / yn yr hwn le ir ymladdyssant yn grevlon gan dyny Barvav i gilidd /

VWRIODD...........1

ac yna ffrolho a vwriodd ddyrnod i arthur /

VWRIYSSAI.........1

a chan dybiaid i gallai ef gadw /r/ kleddav iddo i hvn / i gyddio a wnaeth ef mewn lle dirgel a ffan ddaeth y marchog eilwaith at Arthur / govyn a wnaeth ef ir marchog a vwriyssai ef y kleddav ir llyn /

VWRW..............3

a gorchymyn iddo / i vwrw / ir llyn dwfr / oedd yn gyvagos at ynys avall

ac a ddowad / ddarvod iddo vwrw kleddav ir llynn /

ac a welai ef mai pechod a cholled oedd vwrw y kleddav hwnw ir llynn /

VWY...............1

a govyn iddaw a wnaeth ef / beth a roddai ef o dda ir neb a laddai Emrys / pasgen attebodd gan ddwedyd / mi a roddaf mil o bynnoedd am kydmeithas inav tra vwy byw /

VWYTTA............1

a myned ir neyadd i vwytta /

VY................38

a thrwm vy gantho weled yr Eglwys wedi i dystriwio /

ac Eidiol Iarll / i vrawd a ffan welas yr Esgob hingestr i dwad ef wrthynt val hyn / ha wyr da pa mynech i oll ryddhav / myvi vy hyn ai lladdwn ef / val i gwnaeth Samwel proffwyd / pan welas ef araf brenin Amlech ynghaer ef a barodd dorri i araf yn ddryllie man / gan ddwedyd wrtho val hyn / nid amgen val i gwnavthost di vamav heb veibion i gwna vinav dy vam dithae heb vab /

a thrwm a vy gan Emrys weled y llef [~ lle ] hono / mor anhymoredd a hyny

a llawen vy y brenin wrtho /

a mawr a vy i gresso ef gan gilamwri vrenin ywerddon /

ac yna i daethant illdav o gytyndeb a llynges vawr ganthynt i dir myniw / a ffan glyby ythur brawd y brenin hyny argysswr mawr a vy ganto / cans i roedd Emrys yn glaf ynghaer wynt /

a chilamwri / vod Emrys yn glaf / llawen a vy ganthynt dros ben / gan dybiaid na allai ythur ymdaro a hwynt ylldav / a thra vywyd yno / Sef a ddoeth vn or saysson a elwid Eppa a ddaeth at pasgen /

ac a vy lawen Iawn gan y Brenin

ac ymladd kreylon a vy RHyngthynt

a llawen a vy ythur wrth bawb o naddynt /

ac yna pan wyby llu ythur na doedd ef gida hwynt ymladd yn lew a wnaythant ar castell oni vy raid i wrlais ddyvod allan a rhoi kad ar vaes yddynt /

a drwg vy gan ythur ladd gwrlais / ond o hynny allan / i kymerth ythur Eigr ddirgeledic yn wraic briod iddaw ar goedd /

a mynychaf i gorvyddai y saysson arno ef oni vy agos a distrowior holl ynys /

ac yno / llawen vy ganthynt hynny / gan i vockio ef yn ddirmygys / ai alw yn haner gwr marw /

a llawen vy Arthur wrthaw /

ac ymladd krevlon a vy yno / rhyngthynt /

ac wedi ir saysson / vyned hyd yngheven y weilgi tiai gwlad adivar vy ganthynt / i hamod

ac wedi i bawb wisgo am dano / drwy vendith yr archesgobion / kyrchy i gelynion a wnaythant / yn greylon / oni vy nos a wnaythant ai lladd /

a ffan vy ddydd dranoeth i duc Arthur gyrch ir mynydd arnynt /

a chadw y bobol hyny yno / oni vy veirw miloedd o honynt o newyn / yr hwn lyn / yw vn or ynyssoedd /

ac yna tost a drwg vy gan arthur weled y reglwys wedi i d..

ac ar hyny i i raeth Arthur ai varch ir llawr a ffan weles y brytaniaid hyny anodd a vy ganthynt gadw kryngrair / ar ffrancod /

ac a wrthodais [~ wrthodes ] yr archescopaeth / o herwydd gweled vaint a vy armerth y wledd honno / ar gynylleidva / ai darvod mewn tri diav /

a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /

ac a ddowad Aron ap Kynvarch / rhovi a dyw arglwydd heb ef / ni vedra vi draythy vaint yw vy lliwenydd i / am yr amadrodd a ddwedaist am ryvain

a rhyvedd a vy gantho a vreyddwyd /

ac velly pan vy nos i daeth Arthur Syr bedwyr /

a drwg vy gan Arthur hyny o ddamwain / am Elen /

ac ef / Sef oedd y kenadav / Gwalchmai / Bosso Iarll rhydychen / Geraint Gaerwys or ysbaen a bedwyr bentrilliad a llawen vy gan lu Arthur vyned Gwalchmai yno / dan dybied i kymhellai ef hwynt i frwydro /

a llawen vy gan Arthur mor rwydd viassai ragddynt yn i absen / ef /

a gwaiw oni vy ef varw / a ffedwar o varchogion da eraill a las yno / o wyr arthur nid amgen / hirlas o Eiliawn meiric ap kattwr Iarll kerniw halidys o dingol /

a vytho yn vy meddiant i /

ac yna i brathodd Boctus Brenin Medveddwr / kai hir ap kynar varvoc yn i Anghevawl oni vy ef varw /

ac yna i daeth aniveiri o wyr rhyvain am benn howel a gwalchmai oni vy raid yddynt ffo hyd at arthur ai vyddin /

ac a vrathodd / les yr amherawdr / oni vy ef varw /

ac am hynny / gwell a vy gantho / aros Arthur / na ffo o le i gilidd /

ac ymladd y vrwydyr fwiaf ar a vy erioed /

ac a vy varw / wedi iddo ef dyrnassy chwech blwyddyn arhigain

VYANT.............1

ac a vyant amherodron yno / bob vn yn ol i gilidd /

VYCHAN............1

ac o byddai hynny yn ry vychan / hwy a gaent ymhwaneg or kyffelib / pan ddelai ef yno /

VYD...............3

ac yr holl vyd eythyr llyma vynghyngor i ti Arglwydd / Dyvynny merddin atad /

a rhy hwyr i rwyti yn gwneythyr Iawn I ryvain / ai brenhinoedd / lle i mae yr holl vyd yn ddarostwngedig i ryvain / ond tydi a thithav sy yn attal y dyrnged / yr hon syddyledys i ryvain i chael o ynys brydain / yr hon i by Ilkassar yn i chael /

a manegi yddynt i dylai /r/ holl vyd vod yn ostyngedic ney yn yfydd i ryvain a choffewch mai eych teidiav chwi a gedwis ryvain yn benna lle or byd / o ddewrder milwriaeth a ffyniant / na wrthodwch chwithav angav / er kadw braint rhyvain /

VYDIN.............1

ac ar vrys gwasgarv /r/ vydin ai thylly / megis llew newnawc ymlit eniveilied dof /

VYDOL.............1

ac er gwched vai hwynt ai lladdent / ne beri ir gwan i gyviownder kans ymroi a wnaethent i gadw kyviownder / ar gwan hwy ai helpynt ymhob kyvraith / Blas yn y gyvraith vydol kattwr yn y gyvraith eglwys /

VYDD..............5

ac er hyny nid ydychi yn ymddivad am vrenin kans ty di vydd vrenin / ythyr /

a thi arwyddocaf y seren a welaisti ar ddraic danllyd ar paladyr a ystynodd dros ffrainc yw mab a vydd iti a chyvoethawc a vydd hwnw /

a thi arwyddocaf y seren a welaisti ar ddraic danllyd ar paladyr a ystynodd dros ffrainc yw mab a vydd iti a chyvoethawc a vydd hwnw /

a llawer or byd a veddiana ar paladyr arall yw merch a vydd iti a meibion hono ai hwirion a veddianant oll ol yn ol Sef a oric ythur / kyd na bai petrys gantho a ddodyssai verddin / gyrchy i Elynion a wnaeth ef

a thithav a vydd y trydydd

VYDDAI............6

ac oddyno hyd ynghaer vyddai

a dyvod hyd ynghaer vyddai am ben y saysson /

a kida hyny llawer o wyr da a vyddai rry hir i traythy /

ac am hyny dewrach a vyddai y gwyr / a diweirach a vyddai /r/ gwragedd /

ac am hyny dewrach a vyddai y gwyr / a diweirach a vyddai /r/ gwragedd /

ac ni kredodd Arthur ddim o hyny / namyn tybiaid / mai rhyngtho ef / ar amherawdyr rhyvain / vyddai hyny /

VYDDAV............1

a ffan wyby y penaithiaid o ynys Brydain / vod y saysson yn aflonyddy Eilwaith / ymgynyll a wnaythant hvd ynghaer vyddav / holl yrrddas y dyrnas / i gymryd i kyngor pwy a wnaent yn vrenin arnynt /

VYDDEGOLIAETH.....7

ac wedi cael y vyddegoliaeth i daeth Emrys hvd ynghaer Evroc /

ac wedi cael y vyddegoliaeth / i raeth ythyr hyd ynghaer wynt / wrth varolaeth Emrys i vrawd /

ac wedi cael y vyddegoliaeth hono / i daeth ythyr hyd ynghaer alclyd /

ac wedi y vyddegoliaeth hono y gweddillion a ddianghyssai or saysson / amgassglyssant yn yr alban / Sef i mynyssai ythur i hymlid /

ac yn y diwedd i kavas Arthur y vyddegoliaeth gan yrry ffo ar Golgryn / hyd ynghaer evroc /

ac mai digon oedd vn bad / ir vn a gai y vyddegoliaeth /

ac a ellynt / ar neb a gai vyddegoliaeth y chware / ef a gai dros i dravel / ar gost y Brenin /