Adran nesaf | |
Adran or blaen |
|
VODD..............6
| |
ac ni Ranyssom ni vodd dy dduw di yn gwladychy / yr hwn sydd yn kymell y boneddigion hyn yn dy ywllis di yn y modd hyn / | YK 94v. 2 |
ac yna i dowad Emrys / dan chwerthin pa vodd i gellid ti ddwyn oddyno Sef i dowad merddin / na chyffro di arglwydd ar chwerthin / cans ni ddwedaf namyn pryddder / | YK 96r. 12 |
ac o hyny allan meddylio a wnaeth y saysson pa vodd i gallent vradychy ythur / | YK 104v. 15 |
a gorchymyn iddo ddwedyd gwir/ pa vodd i kawsai ef y kleddav hwnw / | YK 107r. 16 |
ac yna y govynodd kynar / i Arthur pa vodd i kowsai ef y kleddav hwnw | YK 107r. 21 |
a meddylio a oric / pa vodd i gwnai ef hyny / Sef yna peri a wnaeth ef powlio i ben ai varaf / | YK 109r. 14 |
|
VOES..............2
| |
ac wedi hyny i hedawdd i glod ef ai vilwriaeth ef ai vilwyr / o ddewrder a haelder / o voes | YK 113v. 27 |
ac nid oedd na Brenin / na thwyssawg galleys na bai yn keissio dysgyblio / wrth voes ar arverav / y brenin Arthur | YK 114r. 13 |
|
VOLWYN............1
| |
ac o ffraink Eldyn / Twyssog Rwyton Bottel Twyssog kenonia a Leodegar o volwyn / Bedwyr Twysog ne Iarll Normandi a khai hir ap kynyr Twyssog Angoy / | YK 117v. 13 |
|
VONEDDIGION.......1
| |
ac am hyny / ninav a holwn yddynt hwythav beth dledys / ar kadarnaf o honom / kymered gan y llall / kans yn rhieni ni a orvy arnynt hwy / nid amgen / Beli a Bran / meibion dyfnwal moel myd / o herwydd hwynt a ddygyssant vgain o voneddigion RHyvain / yn wystlon ganthynt i ynys Prydain / am dyrnged / | YK 121r. 22 |
|
VOR...............1
| |
ac i kodes gwrlais Iarll cerniw / gan ddwedyd / llai yw yn aniver ni nai aniver hwynt / a ffan vor nos yn dowyll / awn am i penav hwynt / | YK 100v. 12 |
|
VORDOR............1
| |
ac yn disgin ar vordor ffrainc / | YK 123r. 27 |
|
VORT..............2
| |
ac yna i gwnaeth Arthur Drefn ar i varchogion / ir vort gron / ai vilwyr / gan roi i bawb o honynt raddav a galwedigaethav Savadwy yw ydnabod yn dragowydd / yr hwn a oleva i lawer o honynt / yn ol hyn / yniwedd yr ystori hono / | YK 113v. 14 |
ac or vort gronn / nid amgen / tri o varchogion aur Davodiawc / Gwalchmai ap llew / drydwas ap dryffin / aliwlod ap Madoc ap ythur / | YK 139r. 13 |
|
VOWYD.............1
| |
ac nid ymswynodd ef yn amser oi vowyd ond yn vnic vnwaith y dydd / i koronwyd ef yn vrenin / | YK 113v. 22 |
|
VRAD..............1
| |
ac wedi / darvod iddo lonyddy pob lle i daeth ef hyd y dref a elwid caer baladin / a heddiw shatesburi i edrych beddav y sawl a baryssai hingestr i ladd yno drwy vrad o Ieyrll barwniaid a marchogion yrddolion / | YK 95r. 19 |
|
VRADYCHY..........1
| |
ac o hyny allan meddylio a wnaeth y saysson pa vodd i gallent vradychy ythur / | YK 104v. 15 |
|
VRAINT............1
| |
ac er kodi dy vraint dithav arglwydd vrenin / A mi a roddaf i ti i vyned yno / ddavddeg mil o varchogion arvoc a phetid hevyd a ffan ddarvy i bawb / dervyny i ymadrodd / ar maint / | YK 122r. 8 |
|
VRATHODD..........1
| |
ac a vrathodd / les yr amherawdr / oni vy ef varw / | YK 132v. 13 |
|
VRAWD.............9
| |
ac Eidiol Iarll / i vrawd a ffan welas yr Esgob hingestr i dwad ef wrthynt val hyn / ha wyr da pa mynech i oll ryddhav / myvi vy hyn ai lladdwn ef / val i gwnaeth Samwel proffwyd / pan welas ef araf brenin Amlech ynghaer ef a barodd dorri i araf yn ddryllie man / gan ddwedyd wrtho val hyn / nid amgen val i gwnavthost di vamav heb veibion i gwna vinav dy vam dithae heb vab / | YK 93v. 27 |
ac yna i dywad Eidol / ar Esgob dyvric i vrawd chwchwi bobol ddrwc / | YK 94v. 11 |
ac wedi cael y vyddegoliaeth / i raeth ythyr hyd ynghaer wynt / wrth varolaeth Emrys i vrawd / | YK 99v. 15 |
ac a varchogodd ef oni ddaeth ef at i vrawd maeth kai hir | YK 107r. 5 |
ac yna tristav a oric Baldwrf / am na allodd rryddhay i vrawd / | YK 109r. 13 |
ac wedi hyny meddylio a wnaythant ef ai vrawd / pa ddelw i gallent ymryddhav oddyno | YK 109r. 23 |
ac ef hyd yn y diwedd i llas kolgrin a Baldwrf i vrawd / | YK 111r. 23 |
ac i Elw ap Kynvarch i vrawd arall Iarlleth lindesai / | YK 112v. 25 |
ac yn lle Aron ap kynvarch / i rhoes Arthur / yrien ap kynvarch i vrawd ef / yn vrenin Alban / | YK 135v. 8 |
|
VREICHVRAS........1
| |
a llawer o viloedd gida hynny / ar ymladd hynny oedd ddyw llyn y drindod / henway marchogion Arthur / a ddiengis yn vyw or gad hono / nid amgen dervel gadarn / wrth i gryfder / kariadog vreichvras o nerth i waiw / padarn beisrydd wrth i bais / y vagddy hyll / rh | YK 137r. 17 |
|
VREIDDWYD.........1
| |
ac yna i gwelai ef vreiddwyd / nid amgen / Arthur a welai yn hedeg / o ddiwrth y deav / gawr mawr / | YK 123r. 24 |
|
VRENHIN...........1
| |
ac wedi i dyvod i gid yno / galwed y tri archesgob ychod yno i wisgo yn vrenhinawl koron am ben arthur a dyvric archesgob a ganodd yr yfferen a ffan aethant ir eglwisi i roedd y ddav archesgob arall yn arwain Arthur yn i vrenhin wisg / | YK 118r. 15 |
|
VRENHINAWL........1
| |
ac wedi i dyvod i gid yno / galwed y tri archesgob ychod yno i wisgo yn vrenhinawl koron am ben arthur a dyvric archesgob a ganodd yr yfferen a ffan aethant ir eglwisi i roedd y ddav archesgob arall yn arwain Arthur yn i vrenhin wisg / | YK 118r. 10 |
|
VRENHINES.........3
| |
ac or ty arall i roedd y vrenhines Gwenhwyvar yn myned ir Eglwys | YK 118v. 2 |
ac nid oedd lai o aniver yn gwsnaythy ar y vrenhines nac ar yr amherawdr Arthur / ai wyr da yntav / | YK 119r. 9 |
ac yn benna ar ymwan / a hevyd / ni doedd dychymig chware na bai yno / ar vrenhines ar arglwyddessay / ar vylcher gaer / yn edrych ar hyny / | YK 119v. 1 |
|
VRENHINIAETH......1
| |
ac yna i paratoes Arthur lynges i vyned i lychlyn / kans marw a vyssai assychlyn Brenin prydain, yr hwn a gymynyssai i vrenhiniaeth i lew ap kynvarch i nai ef / a brawd ynghyvreth arthur / | YK 114r. 17 |
|
VRENHINOEDD.......2
| |
ac yna i peris Arthur arlwyo a gwneythur yno gwledd anveidrawl o vaint / i wahadd holl vrenhinoedd a ffenaithiaid o ysgolheigion megis na allent rivedi arnynt i ddywad i wledd caer llion ar wysg / i roi breiniav yddynt megis i darparent o herwydd i braint ai bonedd / | YK 117r. 6-7 |
a ffen glyby lles amherawdyr rhyvain hyny / ir aeth ef yn i gyngor / ef a Senydd rhyvain / Sef oedd yn i gyngor anvon at vrenhinoedd y dwyrain i erchi nerth ganthynt yn erbyn arthur a chida hyny / twyssogion Ieyrll Barwniaid / | YK 123r. 1 |
|
VRENIN............33
| |
ac a gyssegrwyd / yn vrenin ar y brytaniaid / | YK 92v. 3 |
a myned yn wllis Emrys / gan ddwedyd wrtho val hyn Arglwydd vrenin gorchyvedic ydiw yn diwiav ni | YK 94r. 24 |
ac yn benaf arnynt / i raeth ythur ben dragon / a ffymtheg mil o wyr arvoc gantho / a merddin hevyd / am i vod yn orav / o athrylith / kilamwri / oedd vrenin yn ywerddon yr amser hwnw / a ffan glyby / kilamwri hynny dyvod a llu mawr / | YK 96v. 12 |
a mawr a vy i gresso ef gan gilamwri vrenin ywerddon / | YK 97v. 21-22 |
ac o bydda i vrenin / mi ai hanrydeddaf / o dir a dayar a chyvoeth / val i bo ef bodlon | YK 98r. 20 |
ac er hyny nid ydychi yn ymddivad am vrenin kans ty di vydd vrenin / ythyr / | YK 99r. 17 |
ac er hyny nid ydychi yn ymddivad am vrenin kans ty di vydd vrenin / ythyr / | YK 99r. 18 |
a ffan wyby y penaithiaid o ynys Brydain / vod y saysson yn aflonyddy Eilwaith / ymgynyll a wnaythant hvd ynghaer vyddav / holl yrrddas y dyrnas / i gymryd i kyngor pwy a wnaent yn vrenin arnynt / | YK 105v. 8 |
a ffan ddaethant yno ir aethant / yn i gweddi ar ddyw / o vlaen Temyl apolo / val i genyssid Iessy Brenin y Brenhinoedd / ar y dydd hwnw i ryddhav y byd / oddiwrth i pechodav / ddangos o honaw ef / oi vawr wrthiav yddynt oleini / drwy wrthiav pwy oedd vrenin tilwng [~ teilwng ] ir ynys hono / rrac kolli gwaed gwirioniaid / wrth darowsder [~ drawster ] / | YK 105v. 23 |
a enyssid yn vrenin kyvion i ynys brydain / | YK 106r. 14 |
ac yna ir aeth kai / ar kleddav at i dad kynyr varchog gan ddwedyd / wele / llyma y kleddav oedd yn y garreg / gweddys imi vod yn vrenin or ynys hon / | YK 107r. 12 |
ac yno i dowod kynar wrth arthur mai ef a oedd dilwng i vod yn vrenin ar ynys brydain / kans ni allai ef / na neb arall / dyny mor kleddav hwnw allan or garreg / ond y neb y sydd gyvion vrenin ir ynys / | YK 107r. 25 |
ac yno i dowod kynar wrth arthur mai ef a oedd dilwng i vod yn vrenin ar ynys brydain / kans ni allai ef / na neb arall / dyny mor kleddav hwnw allan or garreg / ond y neb y sydd gyvion vrenin ir ynys / | YK 107v. 2 |
ac a roddai / Tervyn Arthur ap Ythur Ac wedi hyny y Brytaniaid a ddiessyyssant arthur ap ythur yn vrenin arnynt / | YK 108v. 3 |
ac yno dyvyny i benaithiaid atto / Imgynghori a hwynt / Sef oedd i kyngor / danvon at howel mymber llydaw yr hwn oedd vrenin llydaw / | YK 109v. 9 |
a oedd deilwng i vrenin | YK 110v. 19 |
ac nid ymswynodd ef yn amser oi vowyd ond yn vnic vnwaith y dydd / i koronwyd ef yn vrenin / | YK 113v. 24 |
ac ni vynai wyr llychlyn hyny / ond gwneythur Riclwff yn vrenin arnynt / amgadarnhav yn i kestill / i geissio kadw /r/ wlad arnynt / | YK 114r. 21 |
ac adawodd lew ap kynvarch yn vrenin llychlyn | YK 114v. 13 |
ac Achael yn vrenin Denmarck / | YK 114v. 14 |
ac yn i erbyn ef i daeth ffrolho vrenin ffrainc / dan lyvodraeth ymerodraeth RHyvain / | YK 114v. 18 |
ac addassa i vrenin / ddal i wylva yndi / o herwydd / or naill dy i roedd avon vawr a elwid wysg / | YK 116v. 5 |
ac velly or alban i daeth Aron ap kynvarch vrenin yno / yrien ap kynvarch arglwydd Reged kaswallon lawir / arglwydd gwynedd / meiric Brenin Dyved / kattwr Iarll kerniw a thri Archesgob ynys brydain / a ffenna o naddynt / oedd archesgo caer llion arwysg / kans braint legat oedd iddaw / | YK 117r. 14 |
ac ynyssoedd eraill / i daeth Gilamwri Brenin ywerddon a gilamwri arall Brenin alannt Doldwrf vrenin y ffeichtiaid / gwynwas vrenin / orck llew ap kynvarch vrenin llychlyn / | YK 117v. 8 |
ac ynyssoedd eraill / i daeth Gilamwri Brenin ywerddon a gilamwri arall Brenin alannt Doldwrf vrenin y ffeichtiaid / gwynwas vrenin / orck llew ap kynvarch vrenin llychlyn / | YK 117v. 9 |
ac ynyssoedd eraill / i daeth Gilamwri Brenin ywerddon a gilamwri arall Brenin alannt Doldwrf vrenin y ffeichtiaid / gwynwas vrenin / orck llew ap kynvarch vrenin llychlyn / | YK 117v. 10 |
achel vrenin denmarck / | YK 117v. 10 |
a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain / | YK 120r. 17 |
a chattwr Iarll kerniw yn gyntaf i dywad / val hyn / Arglwydd vrenin heb ef / mae arnafi ofyn i lesgedd / | YK 120v. 21 |
ac er kodi dy vraint dithav arglwydd vrenin / A mi a roddaf i ti i vyned yno / ddavddeg mil o varchogion arvoc a phetid hevyd a ffan ddarvy i bawb / dervyny i ymadrodd / ar maint / | YK 122r. 9 |
ac yna pan weles pawb arthur yn digoni / Enyny a wnaythant hwyntav / i ymladd o hyny allan / trwy ddysg i harglwydd vrenin | YK 132v. 6 |
ac yn lle Aron ap kynvarch / i rhoes Arthur / yrien ap kynvarch i vrawd ef / yn vrenin Alban / | YK 135v. 9 |
ac am hynny i roedd ef vrenin ar ddeg tyrnas arhigain / | YK 141r. 1 |
Adran nesaf | Ir brig |