RHYVAINWYR........8

ac val i ddoeddent velly yn gyvagos i goed nychaf / chwech mil or brytaniaid yn rhoi kri ar y rhyvainwyr /

a ffan glyby pentraink / Seneddwr o ryvain hyny / i doeth yntav a dengmil o wyr Ryvain / yn borth ir rhyvainwyr /

a ffymp mil o wyr arvog a ddaeth yn borth ir brytaniaid a kynal i klod ai syberwyd a wnaythant a gwrthneby y rhyvainwyr a wnaythant / a pentraink..

ac velly aros a wnaythant mewn lle dirgel a thranoeth i daeth gwyr Arthur ar karcharorion hyny hyd y pant koedawc / lle i roedd y rhyvainwyr yn aros /

ac yn llidioc y rhyvainwyr a gyrchodd y brytaniaid

ac er kolli hyny ni adodd y brytaniaid vn or karcharorion i ddianc / Namyn gyrry ffo ar y rhyvainwyr /

ac yna kymell gwyr rhyvain i ffo yn wradwyddys / lle i llas or rhyvainwyr ynghylch kant mil /

ac yna i peris Arthur wahanv kyrff / i wyr ef / o ddiwrth y rhyvainwyr / ai kladdy yn anrhydeddys yn y mynachlogydd nessaf ar Eglwisi /

RHYVEDI...........1

ac i kyvrivwyd i Arthur y rhyvedi a roisid iddaw /

RHYVEDD...........2

a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /

a rhyvedd a vy gantho a vreyddwyd /

RHYVEDDOD.........1

ac yna i khwarddodd Arthur / gan erchi i bedwyr Dori pen y kawr / ai ddwyn gantho i ddangos rhyveddod ir llu /

RHYVEDDY..........1

a ffan wyby yr archesgobion / twyssogion ar penaithiaid hyny / rhyveddy a wnaythant / gan roddi gogoniant i dduw /

RHYW..............3

a mil o wyr gidac ef / or vn rhyw ddillad i wasnaythy llestri aur

ac i manegodd ir kymydeithon / i weledigaeth / ai ddeongl a wnaythant val hyn / tydi arglwydd / amleddi a rhyw anghynvil o gawr /

a ffob rhyw genedlaeth

SAETH.............1

ac nid mogelynt / nac er gwaiw / Saeth / na chledde mewn brwydr / ar dydd i kai Arthur i gweled hwynt / ni khai ef ddirmig / na chwilidd /

SAFTESBURI........1

ac a elwir Saftesburi / yn govaint ambri cans velly i gelwid hi o

SAFWN.............1

ac i bont hwy glewion ar y dechrav / Safwn i ynghyd yn ddewrwych /

SAIN..............1

ac Arthur i ynys oedd garllaw mewn Avon vawr yr hon a elwid Sain / yr hon a lithir o ddinas paris /

SAINT.............2

ac a barodd ef i ddwyn / ar Elor o vlaen y llu / hyd oni ddaythant at dinas verolan y sydd yn agos at saint albons / cans yno i roedd y peganiaid ssayson yn lladd /

ac a rivir ymysg aniver y Saint /

SAITH.............2

ac yn Ranny yn saith o Baladrav bychain /

ac wrth y dymyniad hwnw / I daeth saith o longav gantho i ynys Prydain / yn llawn o baganiaid arvog /

SALEDAV...........1

ac ymffystio yn grevlon a wnaythant blith drafflith / oni glowid i twrf yn cyffroi /r/ ddaiar / gan drwst Saledav y milwyr / yn ffystio /r/ llawr /

SAMPSON...........2

ac yna i rhoed Sampson yn arch esgob caer Evroc a dyvric yn Archesgob caer llion arwysg /

ac yn lle Sampson archesgob kaer efroc a vyssai varw yno / ir roed Teilaw Esgob llandaph / drwy Eiriol howel mymber llydaw /

SAMWEL............1

ac Eidiol Iarll / i vrawd a ffan welas yr Esgob hingestr i dwad ef wrthynt val hyn / ha wyr da pa mynech i oll ryddhav / myvi vy hyn ai lladdwn ef / val i gwnaeth Samwel proffwyd / pan welas ef araf brenin Amlech ynghaer ef a barodd dorri i araf yn ddryllie man / gan ddwedyd wrtho val hyn / nid amgen val i gwnavthost di vamav heb veibion i gwna vinav dy vam dithae heb vab /

SANDWYCH..........1

a elwir heddiw Sandwych / kans yno i kymersant i llongav /

SANDDE............2

ac i hacred / Sandde bryd angel rh

ac am hyny i gelwid hwynt khyviawn varchawg tri Gwrthnebys varchogion oedd yno / Morvran ap Tegid Sandde bryd angel /

SANT..............1

ac ai kladdwyd ef o vewn mynachlog Glassenburi / hevyd i mae o vewn pall Edward Sant / o vewn mynachlog Westmestr / Sel y Brenin Arthur yn i khadw /

SANTAIDD..........1

a gwr santaidd oedd hwnw / ai enw ef oedd dyvric /

SAVADWY...........1

ac yna i gwnaeth Arthur Drefn ar i varchogion / ir vort gron / ai vilwyr / gan roi i bawb o honynt raddav a galwedigaethav Savadwy yw ydnabod yn dragowydd / yr hwn a oleva i lawer o honynt / yn ol hyn / yniwedd yr ystori hono /

SAVENT............1

ac ni cheffir hwynt / nac o gadernid nac o gryvder / ond trwy gelvyddyd yn vnic a ffe baent hwynt yma / val i maent hwy yno / hwy a savent yn dragowydd val i bae kof kyvliw amdanynt /

SAWDEN............1

ac yno i raeth Eidiol Iarll a hingestr i ben brynn vchel / yn ymyl y castell yn y lle i llas ef gan wneythyr cri mawr ywch i ben ef / megis i roedd yr arver i gladdy Sawden /

SAWL..............5

ac wedi / darvod iddo lonyddy pob lle i daeth ef hyd y dref a elwid caer baladin / a heddiw shatesburi i edrych beddav y sawl a baryssai hingestr i ladd yno drwy vrad o Ieyrll barwniaid a marchogion yrddolion /

ac wedi hyny i by ef varw ar sawl ai hyvodd gidac ef / wedi iddo ef dyrnassy vn vlwyddyn ar bymtheg /

a dwedyd o hyd i ben / ha wyr da heb ef y sawl y sydd o honoch o gredigawl ffydd / koffewch heddiw ddial gwaed ych rieni ar y saysson /

a thyny kledvwlch gan goffay duw a mair a rhythro i elynion / ar sawl a gorvyddae

ac o vlaen i wyr kyrchy i elynion a wnaeth Arthur / val llew krevlon / ar sawl a gyffyrvai

SAYSSON...........40

a ffo a wnaeth hingestr ar saysson oll / hyd y parth draw i hwmber /

ac addaw / os delai ef yn vyw / yr ail waith / i parai ef i gwnevthyr o newydd / val i byssent orav erioed a ffan glyby hingestr vod Emrys / yn ymgais am dano ef / anog y saysson i ymladd yn wrol / gan ddwedyd na doedd vawr gally Emrys / o varchogion llydaw / kans yno i cawssai ef nerth /

a gwyr gwynedd gan i hystlys mewn koed gar i law / megis i gallent erbyniaid y saysson pa ffordd bynac i delynt /

ac yn y diwedd byddinoedd Emrys a dwyllodd y saysson

ac ar hynt yn gwssgarv y saysson /

ac ai harwenodd hyd ynghanol y llu / gan ddwedyd o hvd i ben / gorthrymwch y saysson bell

ac o hyny allan i ffoes y saysson gidac octa ap hingestr ar rhan vwiaf or llu hvd ynghaer evroc /

a ddistrowiassai y saysson ar gost Emrys oll / dros wyneb yr ynys / ar bymthegved dydd wedi hyny i daeth ef i lyndain /

a chilamwri / vod Emrys yn glaf / llawen a vy ganthynt dros ben / gan dybiaid na allai ythur ymdaro a hwynt ylldav / a thra vywyd yno / Sef a ddoeth vn or saysson a elwid Eppa a ddaeth at pasgen /

ac o hyny allan / i gelwid ef ythur bendragon / Sef a oric octa ap hingestr gwahawdd y saysson attaw / gan ddwedyd wrthynt / gwedi marw Emrys i bod hwynt yn rhydd or llw a roysent iddaw /

ac yn y diwedd i gyrrwyd y saysson i ffo ai hymlid hyd y lle a elwir mynydd damen / kans lle ychel kadarn oedd hwnw / o greigiav a cherric / ar nos hono i byant yno /

ac o frwydrav / yn Erbyn y saysson / yn hir o amser /

a mynychaf i gorvyddai y saysson arno ef oni vy agos a distrowior holl ynys /

ac na allai /r/ Iarll ddarostwng y saysson /

ac yna ymliw a wnaeth ef a hwynt / am i methedigrwydd / yn erbyn y saysson /

ac myned a oric or saysson / ir dinas honno /

a lladd llawer o bobty / oni aeth hi yn nos ar bore dranoeth i daeth y saysson i maes or gaer /

a ffoes / o dwyssogion y saysson yn wradwyddys /

ac wedi y vyddegoliaeth hono y gweddillion a ddianghyssai or saysson / amgassglyssant yn yr alban / Sef i mynyssai ythur i hymlid /

ac o hyny allan meddylio a wnaeth y saysson pa vodd i gallent vradychy ythur /

ac ef / ar heini a gowssant wybod nad yvai ythur ddim diod / namyn dwfr ffynon / yr hon oedd yn agos i ddinas verolan / Sef y saysson a baryssant wenwyno /r/ ffynon hono /

ac wedi ir saysson wybod marw ythyr / anvon a wnaythant hyd yn germania / i geisio nerth i ynill ynys brydain

a ffan wyby y penaithiaid o ynys Brydain / vod y saysson yn aflonyddy Eilwaith / ymgynyll a wnaythant hvd ynghaer vyddav / holl yrrddas y dyrnas / i gymryd i kyngor pwy a wnaent yn vrenin arnynt /

a ffan glowas kolgryn ar saysson hyny / kynyll llu mawr a wnaythant / o honyn i hynain or scotiaid ar ffeichtiaid /

ac yno i meddyliodd Arthur i kadw hwynt / heb na bwyd na diod / a ffan glyby baldwrf brawd kolgrin hyny / ef a ddaeth a chwech mil o wyr arvoc gantho / hyd o vewn deng milldir at gaer Evroc Sef i byssai ynte yn aros kledric / twyssog o Germania / ai nerth ynte / ir saysson

a elwir heddiw lincoln kans yno i roedd y saysson /

a rwng i lladd ai boddi i kolled chwech mil or saysson /

a ffan weles Arthur hyny / i peris ef dorri y deri ai roi ar gyffion / ychel / ynghylch y saysson /

ac meirw o newyn / i rroes y saysson / i holl Swllt /

ac wedi ir saysson / vyned hyd yngheven y weilgi tiai gwlad adivar vy ganthynt / i hamod

a dyvod hyd ynghaer vyddai am ben y saysson /

a dwedyd o hyd i ben / ha wyr da heb ef y sawl y sydd o honoch o gredigawl ffydd / koffewch heddiw ddial gwaed ych rieni ar y saysson /

ac o hyd y nos i kyrchodd y saysson i ben brynn ychel / gan dybiaid i gallent ymgadw yno /

ac Arthur a gymerth i ffordd tya chaer arclyd / cans ef a glowsai fod scoti yn keissio howel allan or gaer / Sef a wnaeth kattwr Iarll ai lu / kyrchy hyd yn llongav y saysson / ai llenwi hwy oi wyr i hyn /

ac wedi gorvod o Arthur a khattwr Iarll / ar y saysson / drwy ladd y naill ran /

ac oddyno / rrhai or saysson /

strowio or saysson a lladd y gwyr llen /

a ddygyssai y saysson oddiarnynt

a khymryd Gwenhwyvar yn wraic iddo / ar i wely / ar koweth oll / ar amser hwnw i gorvy ar vedrod / ollwng Selix i wahawdd y saysson o germania / I ddyvod i ynys I ynys prydain / y maint mwiaf

ac ni ddiengis or gad hono / ond rivedi bychan / henway twysogion medrod a las yno nid amgen Eiaes Bryt a Bassynt or saysson /