Adran nesaf | |
Adran or blaen |
|
RHWYMODD..........1
| |
ac yno i rhwymodd ffrolho i vad ef / | YK 115r. 13 |
|
RHY...............2
| |
a howel mymber llydaw Brenin llydaw / a llawer o bondeddigion gida hyny RHy vlin i manegi / val na ddaeth i vn wledd erioed i gymint o wyr da / | YK 117v. 21 |
a rhy hwyr i rwyti yn gwneythyr Iawn I ryvain / ai brenhinoedd / lle i mae yr holl vyd yn ddarostwngedig i ryvain / ond tydi a thithav sy yn attal y dyrnged / yr hon syddyledys i ryvain i chael o ynys brydain / yr hon i by Ilkassar yn i chael / | YK 120r. 22 |
|
RHYBYDD...........1
| |
a rhoi kri a rhybydd i bawb ddyvod yno / erbyn dydd puredigaeth mair nessa / ar ol hyny / pawb a brovai dyny y kleddav allan or garreg / | YK 106v. 6 |
|
RHYBYDDIO.........1
| |
a rhybyddio yno hevyd / kampav / | YK 106v. 9-10 |
|
RHYDYCHEN.........5
| |
ac ir wledd honno i daeth morydd Iarll kaer loiw / moriarll kaerangon Dr Anharawd arglwydd ymwythig Madog o gaer wayr / owain o gaer vallawg Sowlesbri a gwrsalen / o gaer gynvarch / Yrien o gaer vaddon / Bosso Iarll rhydychen / | YK 117v. 3 |
ac ef / Sef oedd y kenadav / Gwalchmai / Bosso Iarll rhydychen / Geraint Gaerwys or ysbaen a bedwyr bentrilliad a llawen vy gan lu Arthur vyned Gwalchmai yno / dan dybied i kymhellai ef hwynt i frwydro / | YK 126r. 16 |
a ffan weles Bosso Iarll rhydychen hyny / galw a oric anivair / | YK 127r. 19 |
Ag o'r tu arall ir oedd Rosso, iarll RHydychen, a Geraint Caerwys o'r Ysbaen. | YK LLst 129, 45r. 8 |
ac yno geraint Gaerwys a Bosso Iarll rhydychen / ai byddin hwyntav yn tylly byddin gwry rhyvain / | YK 130v. 14 |
|
RHYDYSSION........1
| |
ac ar hyny / anvon rhai a wnaythant yn rhith rhydyssion i ymddiddan | YK 104v. 17 |
|
RHYDD.............4
| |
ac o hyny allan / i gelwid ef ythur bendragon / Sef a oric octa ap hingestr gwahawdd y saysson attaw / gan ddwedyd wrthynt / gwedi marw Emrys i bod hwynt yn rhydd or llw a roysent iddaw / | YK 100r. 19 |
ac o dra digovain wrtho ef / i gollyngyssant y twyssogion hynny yn rhydd / i vyned yw gwlad i hvn | YK 103v. 1 |
ac a llyngodd Arthur i vad yntav yn rhydd / | YK 115r. 15 |
ac yna i dwedai ffrolho wrth Arthur / mae drwg oedd i obaith ef / pan ollyngodd ef i vad yn rhydd / | YK 115r. 18 |
|
RHYDDHAV..........3
| |
a thlyssav a rhyddhav / oddiwrth pob trayl / a thaledigaethion / | YK 122v. 18 |
ac yw rhyddhav | YK 128r. 1 |
ac a roes ef vaddeyant / ir tri Seneddwyr byw ychod / ai rhyddhav hwynt / o bob perigl a khaethiwed / dan ammod yddynt hebrwng y kyrff ychod i ryvain yw kladdy / | YK 133r. 18 |
|
RHYFEDI...........1
| |
A rhyfedi Arthur i hun oedd chwech o wyr, chwe chant a chwe mil. | YK LLst 129, 45r. 21 |
|
RHYNGOFI..........1
| |
ac yna i dowad howel ymber llydaw / rhyngofi a dyw / pa mi bawb ar neyldy / ni bydde gystal | YK 121v. 8 |
|
RHYNGOTI..........1
| |
ac oni ddoi di yno y dydd hwnw / gwybydd di i doyn hwy ith ovyn di / hyd dy gartrav / am i sorhad hwynt / val i barno y kleddav rhyngoti a hwynt / | YK 120v. 16 |
|
RHYNGTHO..........2
| |
ac yna yn llidioc i codes Arthur gan droi i darian rhyngtho a ffrolho / | YK 115v. 9 |
ac ni kredodd Arthur ddim o hyny / namyn tybiaid / mai rhyngtho ef / ar amherawdyr rhyvain / vyddai hyny / | YK 123v. 15 |
|
RHYNGTHYNT........4
| |
ac a elwir scotland / Ac velly i tangneveddwyd rhyngthynt | YK 94v. 23 |
ac ymladd kreylon a vy RHyngthynt | YK 100v. 3 |
ac ymladd krevlon a vy yno / rhyngthynt / | YK 109v. 19 |
ac ymladd mawr rhyngthynt / | YK 123v. 3 |
|
RHYTHR............1
| |
ac ar y rhythr hwnw / i lladdodd ef vedrod a miloedd gidac ef / | YK 136v. 15 |
|
RHYTHRAW..........1
| |
ac megis baedd koedawl ymysg llawer o gwn / rhythraw yn i mysg | YK 131r. 12 |
|
RHYTHRO...........2
| |
a thyny kledvwlch gan goffay duw a mair a rhythro i elynion / ar sawl a gorvyddae | YK 111r. 15 |
a ffan weles arthur hyny / llidio yn vawr a rhythro i wyr rhyvain / ai kymyny ai gledfwlch / | YK 132r. 7 |
|
RHYTHYR...........2
| |
ac ar y rhythyr kyntaf / gyrry ffo ar y brytaniaid / ai hymlid ir koed i byassent or blaen / | YK 127r. 8 |
ac yn y rhythyr hwnw / i brathwyd arthur yn i gavdawd / | YK 136v. 19 |
|
RHYVAIN...........45
| |
a mam honno a hanodd o ddyledogion RHyvain a chattwr Iarll kerniw ai magyssai hi / | YK 113r. 6 |
ac yno i roedd gwalchmai ap llew ap kynvarch / yn trigo / yngwsaneth pab RHyvain / lle i danvonyssai Arthur / i ewyrthyr / i ddysgv moes | YK 114r. 26 |
ac yn i erbyn ef i daeth ffrolho vrenin ffrainc / dan lyvodraeth ymerodraeth RHyvain / | YK 114v. 19 |
a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain / | YK 120r. 13 |
a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain / | YK 120r. 16 |
a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain / | YK 120r. 22 |
a ddarostyngaisti iti dy hyn a dwyn braint gwyr rhyvain oddiarnynt / | YK 120v. 9 |
ac am hyny senedd rhyvain / | YK 120v. 11 |
a varnodd iti vod yn rhyvain erbyn Awst nesaf / | YK 120v. 11 |
a ffan wyby arthur ystyr y llythur / ef aeth yn i gyngor / am daly atteb i wyr rhyvain / | YK 120v. 19 |
ac ny ni a ddylem ddiolch i wyr RHyvain / am yn kyffro ni / ar hyn o amser / | YK 121r. 2 |
ac o bydd da /r/ kynghorav / ni a orvyddwn / ar wyr rhyvain / Sef er kael o honynt hwy gam dyrnged or ynys honn / er dyvod ai lluoedd iw ymddiffin hi / rac estron genedl / ar awr honn / ni ddylant i ni ddim / | YK 121r. 10 |
ac am hyny / ninav a holwn yddynt hwythav beth dledys / ar kadarnaf o honom / kymered gan y llall / kans yn rhieni ni a orvy arnynt hwy / nid amgen / Beli a Bran / meibion dyfnwal moel myd / o herwydd hwynt a ddygyssant vgain o voneddigion RHyvain / yn wystlon ganthynt i ynys Prydain / am dyrnged / | YK 121r. 22 |
ac Elen dyledogion ynys brydain / ar hain a oresgennodd hyd yn RHyvain / a rhyvain oll / | YK 121v. 2 |
ac Elen dyledogion ynys brydain / ar hain a oresgennodd hyd yn RHyvain / a rhyvain oll / | YK 121v. 3 |
ac am hyny / Arglwydd heb ef / awn i Imddiffin ynys Brydain i dyrnas rhyvain / | YK 121v. 13 |
a fferthynol i ti holi pethav dledys yddynt hwy / kans Sibli ddoeth a ddraganodd / i byddai dri amherawdyr or brytaniaid yn rhyvain / Sef ni by ond dav hyd yn hyn / | YK 121v. 18 |
ac am hyny hyvryd yw geni vi gymryd dyrnodav / gan wyr rhyvain am yr hai a roddwn inav yddynt hwythav / er dial yn teidiav / an hen rhieni arnynt / | YK 122r. 5 |
ac ef a vanegawdd hyny i genadav gwyr rhyvain / oedd yno yn aros atteb / | YK 122v. 13 |
ac i raeth y kenadav ymaith / parth rhyvain / wedi yddynt gael rhoddion mawr / | YK 122v. 16 |
a ffen glyby lles amherawdyr rhyvain hyny / ir aeth ef yn i gyngor / ef a Senydd rhyvain / Sef oedd yn i gyngor anvon at vrenhinoedd y dwyrain i erchi nerth ganthynt yn erbyn arthur a chida hyny / twyssogion Ieyrll Barwniaid / | YK 122v. 25 |
a ffen glyby lles amherawdyr rhyvain hyny / ir aeth ef yn i gyngor / ef a Senydd rhyvain / Sef oedd yn i gyngor anvon at vrenhinoedd y dwyrain i erchi nerth ganthynt yn erbyn arthur a chida hyny / twyssogion Ieyrll Barwniaid / | YK 122v. 27 |
ac eraill o Seneddwyr rhyvain / Sef oedd yryvedi yr aniver a gas lles gan i wyr hynny oll / deigain a ffedwar kant o viloedd / | YK 123r. 8 |
ac ni kredodd Arthur ddim o hyny / namyn tybiaid / mai rhyngtho ef / ar amherawdyr rhyvain / vyddai hyny / | YK 123v. 16 |
ac wedi manegi i Arthur vod lles amherawdyr rhyvain / wedi pobilliaw or ty arall ir avon / | YK 126r. 7 |
a gwyr rhyvain yn i hymlid / i geisio dial y gwr arnynt / Sef geraint oedd olaf / | YK 126v. 10 |
ac ar vrys i daethant trwy vyddinoedd gwyr rhyvain / | YK 127r. 27 |
ac o newydd myned i ymladd a gwyr rhyvain / | YK 127v. 7 |
ac yna pan glowes gwyr RHyvain hyny / deffol trigain mil o wyr arvoc / ai hanvon ar hyd nos i ragot y karcharorion | YK 127v. 22 |
ac etto trwy ych nerth chwi ni a orvyddwn ar wyr RHyvain / | YK 129r. 7 |
a byddwn ni gyttyn i gynyny gwyr rhyvain megis anveiliaid / kans ni thebygynt hwy i rroem i gad ar vaes yddynt | YK 129r. 14 |
a manegi yddynt i dylai /r/ holl vyd vod yn ostyngedic ney yn yfydd i ryvain a choffewch mai eych teidiav chwi a gedwis ryvain yn benna lle or byd / o ddewrder milwriaeth a ffyniant / na wrthodwch chwithav angav / er kadw braint rhyvain / | YK 129v. 6 |
ac yno geraint Gaerwys a Bosso Iarll rhydychen / ai byddin hwyntav yn tylly byddin gwry rhyvain / | YK 130v. 15 |
ac or diwedd i kavas gwalchmai yr hwn oedd ef yn i ddamyno / nid amgen / nad kwrdd a lles amherawdr rhyvain / | YK 131v. 22 |
ac yna i daeth aniveiri o wyr rhyvain am benn howel a gwalchmai oni vy raid yddynt ffo hyd at arthur ai vyddin / | YK 132r. 2-3 |
a ffan weles arthur hyny / llidio yn vawr a rhythro i wyr rhyvain / ai kymyny ai gledfwlch / | YK 132r. 7 |
ac yna gwyr rhyvain yn anog i gwyr hwyntav / | YK 132v. 7 |
ac o newydd kymyny gwyr rhyvain / | YK 132v. 12 |
ac yna kymell gwyr rhyvain i ffo yn wradwyddys / lle i llas or rhyvainwyr ynghylch kant mil / | YK 132v. 16 |
ac yna i parodd Arthur amdoi korff yr amherawdr / ar Brenhinoedd eraill o Seneddwyr RHyvain / yn anrydeddys / mewn gweoedd o blwm / | YK 133r. 15 |
ac wedi traythy y geiriav hyny ymado a wnaeth y Seneddwyr ychod ar kyrff ganthynt / nid amgen rhai o naddynt ar gartweiniav / eraill ar gerbydiaid / tya rhyvain / | YK 133v. 8 |
a dosparth y gwledydd hynny / myned a wnaeth ef tya rhyvain / | YK 134v. 1 |
ac velly I daeth holl Seneddwyr a ffenaithiaid rhyvain Imroi i arthur / | YK 134v. 7 |
ac velly i roedd Arthur yn myned tros vynydd mynnav tya rhyvain / | YK 134v. 9 |
ac yn amherawdr yn rhyvain / hevyd yn ol marvolaeth y Brenin arthur / llawer oi varchogion ai vilwyr ef aethant yn grevyddwyr / | YK 141r. 3 |
Adran nesaf | Ir brig |