RANNY.............1

ac yn Ranny yn saith o Baladrav bychain /

RANODD............1

ac wedi hyny Arthur a ranodd i lu yn dday haner ar naill haner a llyngodd ef / gida howel i nai / i oresgyn poytyerys /

RANY..............1

ac a roes i bawb or ynys / gwbwl oi gwir ddlyed / gan rany bodd i bawb oi wyr / megis i gweddav iddaw /

RANYSSOM..........1

ac ni Ranyssom ni vodd dy dduw di yn gwladychy / yr hwn sydd yn kymell y boneddigion hyn yn dy ywllis di yn y modd hyn /

REGED.............2

ac velly or alban i daeth Aron ap kynvarch vrenin yno / yrien ap kynvarch arglwydd Reged kaswallon lawir / arglwydd gwynedd / meiric Brenin Dyved / kattwr Iarll kerniw a thri Archesgob ynys brydain / a ffenna o naddynt / oedd archesgo caer llion arwysg / kans braint legat oedd iddaw /

ac Owain ap yrien Reged / yr hain ni khilient /

REGLWYS...........1

ac yna tost a drwg vy gan arthur weled y reglwys wedi i d..

REITIAF...........1

ac yn ol hyny / ir oedd yr ymherawdyr yn dysgy i wyr lle i gwelai reitiaf

REOLWYR...........1

Ag yn ol y pedair byddin hynu ir oedd pedair eraill a dau farchog o reolwyr ar bob vn ohonynt.

RICLWFF...........3

ac ni vynai wyr llychlyn hyny / ond gwneythur Riclwff yn vrenin arnynt / amgadarnhav yn i kestill / i geissio kadw /r/ wlad arnynt /

ac velly / pan ddoeth Arthur i lychlyn i ddoed Riclwff yno /

ac yn y diwedd Arthur a laddodd Riclwff /

RICHARD...........1

a rhanyssant yn ddwy ran / nid amgen Bedwyr a Richard o baldwn / i gadwr karcharorion /

RIENI.............1

a dwedyd o hyd i ben / ha wyr da heb ef y sawl y sydd o honoch o gredigawl ffydd / koffewch heddiw ddial gwaed ych rieni ar y saysson /

RINWEDD...........3

a gwirionedd / main rinwedd vawr ywr rrain /

a hevyd / vn rinwedd ragorawl oedd ar arthur / o ran ffydd gadarn gref /

ac am hynny / i gorvy ef bob kenedleth trwy dri pheth oedd yn i galon ef nid amgen gobaith da / arvay kysegredig a rinwedd i vilwyr /

RINWEDDAV.........1

a ffan glyby y brenin rinweddav / y main / yn ddiannod i raeth yw kyrchy /

RIOLI.............1

a dwedyd vod yn gwilidd yddynt oll / adel i vachgen / rioli /

RIVEDI............2

ac yna i peris Arthur arlwyo a gwneythur yno gwledd anveidrawl o vaint / i wahadd holl vrenhinoedd a ffenaithiaid o ysgolheigion megis na allent rivedi arnynt i ddywad i wledd caer llion ar wysg / i roi breiniav yddynt megis i darparent o herwydd i braint ai bonedd /

ac ni ddiengis or gad hono / ond rivedi bychan / henway twysogion medrod a las yno nid amgen Eiaes Bryt a Bassynt or saysson /

RIVIR.............1

ac a rivir ymysg aniver y Saint /

RODD..............2

a gwr mawr hynaws oedd ef a gwr a garai wirionedd / ar llew ap kynvarch hwnw / a rodd lawer kad ar vaes

ac a rodd y kleddav iddo ef / gan ddwedyd iddo yr ystyr / val or blaen /

RODDAF............4

a govyn iddaw a wnaeth ef / beth a roddai ef o dda ir neb a laddai Emrys / pasgen attebodd gan ddwedyd / mi a roddaf mil o bynnoedd am kydmeithas inav tra vwy byw /

ac anwylwas Gwrlais a mi a roddaf ar wlffin ffyrf medaf yn yr Estron Iaith Iordans / o dintagol marchog

a mi a roddaf i ti o gymorth / ddengmil o varchogion arvog /

ac er kodi dy vraint dithav arglwydd vrenin / A mi a roddaf i ti i vyned yno / ddavddeg mil o varchogion arvoc a phetid hevyd a ffan ddarvy i bawb / dervyny i ymadrodd / ar maint /

RODDAI............5

a govyn iddaw a wnaeth ef / beth a roddai ef o dda ir neb a laddai Emrys / pasgen attebodd gan ddwedyd / mi a roddaf mil o bynnoedd am kydmeithas inav tra vwy byw /

ac a roddai / Tervyn Arthur ap Ythur Ac wedi hyny y Brytaniaid a ddiessyyssant arthur ap ythur yn vrenin arnynt /

a roddai bawb iddo ef o wyr arvoc i vyned i ryvain arthur a ddiolches i bawb o naddynt ar neillty /

ac ef ai roddai yn ychaf ar i bilis / er parch i arthur /

ac onis roddai erchi iddaw ddyvod yn ddianod i ymladd

RODDES............3

ac er hyny arthur a roddes y kleddav / yn y maen / yn y ffyrf i kawsai ef / wrth gyngor kynar i dadmayth /

ac a roddes dyrnod kreylon i ffrolho / ar warthaf i benn hyd pan holldes i gorff ef hyd i wregis /

a thrigain mil o varchogion arvog provedig oeddent heb law a roddes howel iddaw / o lydaw /

RODDI.............4

a ffan wyby yr archesgobion / twyssogion ar penaithiaid hyny / rhyveddy a wnaythant / gan roddi gogoniant i dduw /

ac o herwydd hyny / gad i mi weled a elli di roddi y kleddv val i byassai /

ac i roddi tyrnged iddo ef / bob blwyddyn / Ar haf nessaf at hynny i daeth Arthur i ynys prydain /

ac velly gwedi gweled o arthur ywyllys pawb tyac atto / roddi kennad yddynt oll / i vyned adref a wnaeth ef / i ymbratoi [~ ymbaratoi ] erbyn awst nessa at hyny /

RODDION...........1

ac nid oedd vn or ty draw ir sbaen / ar a vynai dda / na ddaeth ir wledd honno / i gymryd amravailion roddion ar a vynai bawb / a llawer hevyd a ddaeth yno / i edrych y wledd / heb i gwahawdd /

RODDWN............1

ac am hyny hyvryd yw geni vi gymryd dyrnodav / gan wyr rhyvain am yr hai a roddwn inav yddynt hwythav / er dial yn teidiav / an hen rhieni arnynt /

ROED..............1

ac yn lle Sampson archesgob kaer efroc a vyssai varw yno / ir roed Teilaw Esgob llandaph / drwy Eiriol howel mymber llydaw /

ROEDD.............41

ac or ty arall i roedd hingestr / yn annog /

ac yno i raeth Eidiol Iarll a hingestr i ben brynn vchel / yn ymyl y castell yn y lle i llas ef gan wneythyr cri mawr ywch i ben ef / megis i roedd yr arver i gladdy Sawden /

ach ond gofyn iddo / pa pa waith a ddychmyge ef i wneythyr ywchben y lle hwnw / Sef i kynghores merddin vyned ir werddon ir lle i roedd gor y kwri [~ cewri ] / ar vynydd kilara / kans yno i mae mini [~ meini ] rryvedd heb wybod o neb ddim oddiwrthynt /

ac arvay / ar amser hwnw i roedd dav archesgobty yn weigion nid amgen caer llion Arwysg /

ac yno i gwyby pawb mai gwell oedd gywrainrwydd / na chryfder / ar amser hwnw i roedd pasgen ap gwrtheyrn gwedi ffo i Germania /

ac yna i daethant illdav o gytyndeb a llynges vawr ganthynt i dir myniw / a ffan glyby ythur brawd y brenin hyny argysswr mawr a vy ganto / cans i roedd Emrys yn glaf ynghaer wynt /

ac o enav y ddraic i roedd dav baladyr yn kodi / y naill onaddynt yn kodi

ac er i govidiaw i gid i daeth ythur ai lu am ben y castell lle i roedd / gwrlais /

ac yn Ebrwydd manegi hyny i Eigr / val i roedd hi yn y gwely gidac ythur /

ac a barodd ef i ddwyn / ar Elor o vlaen y llu / hyd oni ddaythant at dinas verolan y sydd yn agos at saint albons / cans yno i roedd y peganiaid ssayson yn lladd /

ac a elwir heddiw ston hing / ar amser hwnw i roedd arthur gidai dadmaeth / nid amgen kynar varvog / marchog ynghaer kynar varvog / o vewn tair milldir at dre /r/ bala o vewn Penllyn yn sir veirionydd /

ac yn ddiannod erbyn darvod y gwsaneth / ar fferenav / i roedd o vewn y vynwent hono / gyverbyn ar allor vawr / vn garreg vawr / gyffelib i mynor / yn bedwar ochrog /

ac yn i chanol i roedd gyffelib i Einion o ddur /

ac aeth ef ir vynwent lle i roedd y kleddav yn y garreg / ar amser hwnw ni doedd neb yn disgwyl y kleddav / cans y marchogion oll aythant / ir chwaroedd ychod /

a elwir heddiw lincoln kans yno i roedd y saysson /

ac ynddi hithav i roedd delw yr arglwyddes vair ysgrivenedic /

ac velly i roedd yrien ap kynvarch /

a ffan ddaeth ef yno / i roedd Gilamwri / ai lu gantho yn barod i ymladd /

ac val i roedd ar bob Brenin / oi amgylch ofn Arthur / rh

ac yno i roedd gwalchmai ap llew ap kynvarch / yn trigo / yngwsaneth pab RHyvain / lle i danvonyssai Arthur / i ewyrthyr / i ddysgv moes

ac addassa i vrenin / ddal i wylva yndi / o herwydd / or naill dy i roedd avon vawr a elwid wysg /

ac o amgylch / yr hain i roedd bryniav teg vchel

ac yn agos at y dinas i roedd ffridd ne fforest deg addas i hela bwystviliaid /

ac o vewn y gaer / i roedd tai teg Brenhinawl /

ac yna i roedd mynachlog y mynachessav / ar eglwys arall a gyssegryssid yn enw Aron verthur /

a mynachlog y kannonwyr oedd honno / hevyd yno i roedd yr archesgobty penaf / or tri archesgobty oedd yn ynys brydain a hevyd aniveiri oedd yn y dinas honno / amrevailion gelvyddydav /

ac wedi i dyvod i gid yno / galwed y tri archesgob ychod yno i wisgo yn vrenhinawl koron am ben arthur a dyvric archesgob a ganodd yr yfferen a ffan aethant ir eglwisi i roedd y ddav archesgob arall yn arwain Arthur yn i vrenhin wisg /

ac yn i vlaen ef i roedd bedwar o dwyssogion yn dwyn pedwar kleddav yn noethion kans hyny oedd braint Amerodr henway y pedwargwyr hyny oedd Aron ap kynvarch Brenin yr alban / kaswallon lawhir arglwydd gwynedd / meiric Brenin dyved / a kattwr Iarll kerniw /

ac i roedd kyvysinaid a chledwyr tannav yn kanv yno amravailion ganiadav /

ac or ty arall i roedd y vrenhines Gwenhwyvar yn myned ir Eglwys

ac or parth arall i roedd gwenhoyvar / ai harglwyddessay gida hi / megis i roedd arver Brenhinessay /

ac or parth arall i roedd gwenhoyvar / ai harglwyddessay gida hi / megis i roedd arver Brenhinessay /

ac i roedd y marchogion yn gwneythur i gwrhwdri mwiaf

ac a aeth ef ir mynyd lle i roedd y naill dan /

ac velly i daeth y brytaniaid ar karcharorion ganthynt / hyd y lle / i roedd arthur /

ac velly aros a wnaythant mewn lle dirgel a thranoeth i daeth gwyr Arthur ar karcharorion hyny hyd y pant koedawc / lle i roedd y rhyvainwyr yn aros /

ac o vlaen y vyddin i roedd / kattwr Iarll kerniw / Syr lanncelot a Borel dwysog yn ymladd /

ac yn ol y pedair hyny ir oedd pedair eraill ymlaen y gyntaf i roedd Serus brenin y twr /

ac ar y drydydd vyddin i roedd meiric or coed / o vlaen y bedwerydd vyddin ir oedd Rain Seneddwr o Ryvain /

ac velly i roedd Arthur yn myned tros vynydd mynnav tya rhyvain /

ac am hynny i roedd ef vrenin ar ddeg tyrnas arhigain /