PETIT.............1

ac ni wyddiad neb y rhif ar y petit /

PETRYS............1

a llawer or byd a veddiana ar paladyr arall yw merch a vydd iti a meibion hono ai hwirion a veddianant oll ol yn ol Sef a oric ythur / kyd na bai petrys gantho a ddodyssai verddin / gyrchy i Elynion a wnaeth ef

PETH..............6

ac wedi gwastatav pob peth / i raeth y brenin i gaer lydd /

a oric ef / mae darvodedig yw pob peth yn y byd hwn /

ac amrodd i geisio peth parhays / tyac at dyrnas gwlad nef /

ac wedi lliniaethy pob peth i gwelent / ddavddeg marchog yrddol / yn dyvod /

a ddechreyodd holi peth anledys i ni /

ac wedi darvod yddynt / liniaythy pob peth erbyn awst / yna i kodyssant tyac ynys Brydain /

PETHAV............2

ac ynaf i daeth kof i ythur / am y pethav a ddwedyssai verddin wrthaw /

a fferthynol i ti holi pethav dledys yddynt hwy / kans Sibli ddoeth a ddraganodd / i byddai dri amherawdyr or brytaniaid yn rhyvain / Sef ni by ond dav hyd yn hyn /

POB...............17

ac oddyno i daeth Emrys i geisio kyngor / beth a wnai ef i octa / Sef oedd i gyngor peri i octa / ai holl lu gymryd kadwyn yn llaw pob vn onaddynt a thamaid o bridd ymhen pob vn

ac oddyno i daeth Emrys i geisio kyngor / beth a wnai ef i octa / Sef oedd i gyngor peri i octa / ai holl lu gymryd kadwyn yn llaw pob vn onaddynt a thamaid o bridd ymhen pob vn

ac llyma ni Arglwydd a chadwyn yn llaw pob vn o honam mi /

ac wedi / darvod iddo lonyddy pob lle i daeth ef hyd y dref a elwid caer baladin / a heddiw shatesburi i edrych beddav y sawl a baryssai hingestr i ladd yno drwy vrad o Ieyrll barwniaid a marchogion yrddolion /

a chwyno a wnaeth pob vn wrth i gilidd rrac meibion kystenin

ac wedi gwastatav pob peth / i raeth y brenin i gaer lydd /

a ffan ddaeth y sylgwyn / pob vn o naddynt / a broves dyny y kleddav allan or garreg /

a nyth Eryr ar ben pob kraic /

a oric ef / mae darvodedig yw pob peth yn y byd hwn /

ac wedi lliniaethy pob peth i gwelent / ddavddeg marchog yrddol / yn dyvod /

a chainc oliwydd yn llaw pob vn o naddynt / yn arwydd i bod yn genadav /

a thlyssav a rhyddhav / oddiwrth pob trayl / a thaledigaethion /

ac wedi darvod yddynt / liniaythy pob peth erbyn awst / yna i kodyssant tyac ynys Brydain /

Ag ymlaen pob byddin ir oedd dau farchog clodfawr, profadwy.

ac ymlaen pob byddin / lleng o varchogion arvoc /

a ffan glyby pawb wroldeb Arthur / dowad a wnaythant penaithiaid pob gwlad or tyedd hynny Imroi i arthur a myned tan dyrnged iddo ef /

ac i dowad wrthynt / ha wyr da / nid ymladd y bobl / draw yn gytyn / kans pob kasgal ysgymyn anghyvreithlon ynt

POBI..............1

ac i kanvy Arthur y kawr wrth y tan arall / yn pobi moch gwlldion /

POBILLIAW.........1

ac wedi manegi i Arthur vod lles amherawdyr rhyvain / wedi pobilliaw or ty arall ir avon /

POBL..............1

a ddoythoch bodd i Erchi trigaredd megis i daeth pobl yr yssrael /

POBVN.............1

a chlomen wen yn llaw pobvn / onaddynt /

POLITUS...........1

a ffentrassus Brenin yr aipht / ymlaen yr ail ir oedd ddav Seneddwr o ryvain / ymlaen y drydydd ir oedd / Politus Brenin affrica /

PORTH.............2

a ffan ddarvy yddynt ymrithio yn y ffyrf hynny / myned a wnaythant hyd y morth castell dindagol ddechrav nos / gan vanegi ir porthor / vod Gwrlais wrth y porth Sef a oric y porthor a ygores y porth / gan dybiaid mai gwrlais ai ddav was oedd yno /

a ffan ddarvy yddynt ymrithio yn y ffyrf hynny / myned a wnaythant hyd y morth castell dindagol ddechrav nos / gan vanegi ir porthor / vod Gwrlais wrth y porth Sef a oric y porthor a ygores y porth / gan dybiaid mai gwrlais ai ddav was oedd yno /

PORTHOR...........2

a ffan ddarvy yddynt ymrithio yn y ffyrf hynny / myned a wnaythant hyd y morth castell dindagol ddechrav nos / gan vanegi ir porthor / vod Gwrlais wrth y porth Sef a oric y porthor a ygores y porth / gan dybiaid mai gwrlais ai ddav was oedd yno /

a ffan ddarvy yddynt ymrithio yn y ffyrf hynny / myned a wnaythant hyd y morth castell dindagol ddechrav nos / gan vanegi ir porthor / vod Gwrlais wrth y porth Sef a oric y porthor a ygores y porth / gan dybiaid mai gwrlais ai ddav was oedd yno /

POWLIO............1

a meddylio a oric / pa vodd i gwnai ef hyny / Sef yna peri a wnaeth ef powlio i ben ai varaf /

POYTYERS..........4

a geien ar amser hwnw i kynyllodd twyssog poytyers / i holl wyrda / ai benaithiaid i warhav i Arthur /

a gwidiart Twyssog poytyers / ar davddeg gogyvwrdd a geraint garwys or ysbaen /

ac yna i daeth Gwidiart Twysog poytyers /

Ymlaen y kyntaf ir oedd Cai Hir ap Cynyr marchog a Bedwyr iarll, ymlaen yr ail ir oedd Holidnys twysog Rydain, a Gwidiart, twysog Poytyers, ymlaen y trydydd Owain o Gaerllion a Gwinwas o Gaer Gaint, ag ymlaen y bedwerydd ir oedd Irien o Gaer Vaddon a Gwrsalen o Gaerdor, a elwir heddiw Dorchester.

POYTYERYS.........1

ac wedi hyny Arthur a ranodd i lu yn dday haner ar naill haner a llyngodd ef / gida howel i nai / i oresgyn poytyerys /

PREDYR............1

a thri o varchogion Gwyry / nid amgen Bwrdd ap Bwrdd / Predyr ap Evroc Iarll /

PREGETHODD........1

Ag yna i pregethodd ] arthur yw wyr val hyn / ha wyr da heb ef / hysbys yw / may och nerth chwi

PREGETHY..........1

a ffan glyby yr amherawdyr / vod Arthur yn kynghori i wyr / Sef a oric ynte / pregethy yw lu /

PRIAMUS...........3

ac ynghylch vgain mil o wyr y gwledydd hynny / ar amser hwnw wrth ymgyrchy ai gilidd / i daliodd gwalchmai yno Syr priamus / marchog or gwledydd hyny

ac i dowad wrth priamus / mai gwas Ivanc oedd ef o gegin y brenin arthur O dydi / heb priamus / o dydiw bechgin a choegwyr arthur / kyn wched a thydi / mae /n/ rhaid yw varchogion ef vod yn wrolwych / ar amser hwnw hevyd i llas yno Syr Gherrard / marchog or brytaniaid / a llawer eraill /

ac i dowad wrth priamus / mai gwas Ivanc oedd ef o gegin y brenin arthur O dydi / heb priamus / o dydiw bechgin a choegwyr arthur / kyn wched a thydi / mae /n/ rhaid yw varchogion ef vod yn wrolwych / ar amser hwnw hevyd i llas yno Syr Gherrard / marchog or brytaniaid / a llawer eraill /

PRIODAS...........1

a anillyssid kyn priodas

PROFADWY..........2

A beddino i lu a wnaeth yn wyth byddin, ag ir oedd bum cant a chwe mil o wyr ymladd profadwy ymhob byddin.

Ag ymlaen pob byddin ir oedd dau farchog clodfawr, profadwy.

PROFFWYD..........1

ac Eidiol Iarll / i vrawd a ffan welas yr Esgob hingestr i dwad ef wrthynt val hyn / ha wyr da pa mynech i oll ryddhav / myvi vy hyn ai lladdwn ef / val i gwnaeth Samwel proffwyd / pan welas ef araf brenin Amlech ynghaer ef a barodd dorri i araf yn ddryllie man / gan ddwedyd wrtho val hyn / nid amgen val i gwnavthost di vamav heb veibion i gwna vinav dy vam dithae heb vab /

PROVADWY..........1

ac o vewn y blynyddoedd hyny / ar bob gwyl arbenig i ddyvyny atto i holl dwyssogion penaithiaid / ai wyr da provadwy klodvawr / o bob gwlad i amalhav i deyly ef / ai aniver /

PROVEDIC..........2

ac ni vynai gwraic na morwyn o lys arthur / na gwr na gordderch ond milwr kampys provedic /

ac er hynny y brytaniaid a ddygassai i gorff ef hyd y lle i ddoedd y ddraic auraid / Sef a oric hirlas nai Bedwyr bentrilliaid pan weles kai hir / gwedi ladd / kymryd gidac ef drychant marchog arvoc grymys provedic /

PROVEDIG..........1

a thrigain mil o varchogion arvog provedig oeddent heb law a roddes howel iddaw / o lydaw /

PROVES............1

ac i proves aniver or twyssogion ar penaithiaid i dyny ef /

PRYDAIN...........14

ac ir llyn hwnw mae yn dyvod drigain a thrychant / o avonydd y rrai yssydd yn llithro / o vynyddoedd prydain

a thegach oedd hi / na gwraig yn ynys prydain /

ac i roddi tyrnged iddo ef / bob blwyddyn / Ar haf nessaf at hynny i daeth Arthur i ynys prydain /

ac yna i paratoes Arthur lynges i vyned i lychlyn / kans marw a vyssai assychlyn Brenin prydain, yr hwn a gymynyssai i vrenhiniaeth i lew ap kynvarch i nai ef / a brawd ynghyvreth arthur /

ac a ddaeth yno / kans vn or tair gwledd arbennic ynys prydain oedd honno /

ac amheraodrion eraill wedi hyny / kans yr holl ynyssoedd sydd dan ryvain / ond ynys prydain /

ac am hyny / ninav a holwn yddynt hwythav beth dledys / ar kadarnaf o honom / kymered gan y llall / kans yn rhieni ni a orvy arnynt hwy / nid amgen / Beli a Bran / meibion dyfnwal moel myd / o herwydd hwynt a ddygyssant vgain o voneddigion RHyvain / yn wystlon ganthynt i ynys Prydain / am dyrnged /

ac ystyried o honaw i madrodd hwynt / yr amherawdr a ddyvod / mae Iownach oedd i Arthur liwiaw ynys Prydain na myned ymaith

ach kyngor i kavas ynys Prydain vod yn benna ar ddeg tyrnas arhigain /

a Leodegar o vlwyn a thri thwysog o ynys Prydain / nid amgen gwnwas o gaer gaint / wallon or mwithig /

a gorchymyn yddynt / na ddelent eilwaith i ynys Prydain i geisio tyrnged /

ac ai elwir yn yr Estron Iaith Alpes / i daeth at Arthur genadav o ynys Prydain /

a khymryd Gwenhwyvar yn wraic iddo / ar i wely / ar koweth oll / ar amser hwnw i gorvy ar vedrod / ollwng Selix i wahawdd y saysson o germania / I ddyvod i ynys I ynys prydain / y maint mwiaf

ac wrth y dymyniad hwnw / I daeth saith o longav gantho i ynys Prydain / yn llawn o baganiaid arvog /

PRYDDDER..........1

ac yna i dowad Emrys / dan chwerthin pa vodd i gellid ti ddwyn oddyno Sef i dowad merddin / na chyffro di arglwydd ar chwerthin / cans ni ddwedaf namyn pryddder /

PRYTWEN...........1

a delw arall a elwid prytwen /

PUREDIGAETH.......2

a rhoi kri a rhybydd i bawb ddyvod yno / erbyn dydd puredigaeth mair nessa / ar ol hyny / pawb a brovai dyny y kleddav allan or garreg /

ac velly dydd puredigaeth mair wedi darvod y gwsaneth / i raeth yr archesgobion / twyssogion Barwniaid marchogion /

PW................1

a myned yn i gyngor a oric i wybod pw vn a wnai, ai myned i geissiaw nerth iddaw adref ai peidiaw.

PWY...............6

a ffan wyby y penaithiaid o ynys Brydain / vod y saysson yn aflonyddy Eilwaith / ymgynyll a wnaythant hvd ynghaer vyddav / holl yrrddas y dyrnas / i gymryd i kyngor pwy a wnaent yn vrenin arnynt /

a ffan ddaethant yno ir aethant / yn i gweddi ar ddyw / o vlaen Temyl apolo / val i genyssid Iessy Brenin y Brenhinoedd / ar y dydd hwnw i ryddhav y byd / oddiwrth i pechodav / ddangos o honaw ef / oi vawr wrthiav yddynt oleini / drwy wrthiav pwy oedd vrenin tilwng [~ teilwng ] ir ynys hono / rrac kolli gwaed gwirioniaid / wrth darowsder [~ drawster ] /

ac yn hono yn sevyll gleddav noeth / o erbyn i vlaen / a llythrenav o aur yn yssgrivenedig arno / yn yr ystyr hyn / nid amgen / mae pwy bynac a dynav y kleddav hwnw allan or garreg / ar Einion honno /

ac ni withis pwy ai gwnaeth /

ac ni widdis pwy ai brathodd /

a phedrod baladrddellt / kyneddvay yr hain / oedd pwy bynac a wnelai gam ar gwan / hwynt a maylent yn i gweryl ar y kyviawnder /