Adran nesaf | |
Adran or blaen |
|
GWANWYN...........1
| |
a ffan ddarvy iddo wastatav y gwledydd hyny y gwanwyn rh | YK 116r. 26 |
|
GWARCHEIDWAD......1
| |
a dwyn Elen i drais nith howel ymber llydaw o ddigan y gwarcheidwad a myned i ben mynydd a hi a marchogion y wlad ai hymlidiodd / | YK 123v. 27 |
|
GWARHAODD.........1
| |
ac yno i gwarhaodd yr holl ffrancod i Arthur | YK 115v. 26 |
|
GWARHAWD..........1
| |
ac velly i gwarhawd hwynt / dri diwarnod a thair nos / heb na bwyd na diod / | YK 110r. 5 |
|
GWAS..............2
| |
ac wedi ddala ef / i damynodd ef ar walchmai ddywedyd iddo ef i enw / a ffa beth oedd ef ai marchog ai gwas | YK 134r. 8 |
ac i dowad wrth priamus / mai gwas Ivanc oedd ef o gegin y brenin arthur O dydi / heb priamus / o dydiw bechgin a choegwyr arthur / kyn wched a thydi / mae /n/ rhaid yw varchogion ef vod yn wrolwych / ar amser hwnw hevyd i llas yno Syr Gherrard / marchog or brytaniaid / a llawer eraill / | YK 134r. 10 |
|
GWASGARODD........1
| |
ac er hyny y vyddin a ddyc i gorff ef oni garvyant a byddin brenin bilia a hono ai gwasgarodd hwynt / | YK 131r. 3 |
|
GWASGARV..........1
| |
ac ar vrys gwasgarv /r/ vydin ai thylly / megis llew newnawc ymlit eniveilied dof / | YK 136v. 12 |
|
GWASGARY..........5
| |
a gwasgary y llaill oll / | YK 100v. 17 |
a gwasgary i wyr / | YK 101v. 23 |
a gwasgary i lu ai wyr / | YK 103r. 1 |
a gwasgary a lladd llyossowgrwydd o naddynt ai kymell i ffo / | YK 109r. 9 |
a chodi a oric or ryvainwyr yddynt ai gwasgary yn ddrwc / sef a oric y brytaniaid / | YK 128r. 10 |
|
GWASTAD...........1
| |
ac or ty arall ir dinas ir oedd tir teg gwastad sych / | YK 116v. 10 |
|
GWASTATAV.........1
| |
ac wedi gwastatav pob peth / i raeth y brenin i gaer lydd / | YK 101r. 1 |
|
GWBWL.............6
| |
a thrwy hwnw i kaent gwbwl oi hiechyd | YK 96v. 1-2 |
ac a roes i bawb or ynys / gwbwl oi gwir ddlyed / gan rany bodd i bawb oi wyr / megis i gweddav iddaw / | YK 97r. 16 |
ac yna gwneythyr gwledd y pasg a gwahawdd Ieyrll barwniaid a marchogion / ai gwragedd hwyntav / o gwbwl o ynys Brydain ir wledd honno / | YK 101r. 8 |
ac yno aros a wnaeth ef gwbwl oi wyr / or ynyssoedd eraill / addowsai borth iddaw / | YK 123v. 20 |
ac ar hyny i daeth bedwyr at Arthur a manegi a wnaeth iddaw / gwbwl | YK 124v. 6 |
a manegi iddaw gwbwl or damwain / | YK 127v. 13 |
|
GWCHED............1
| |
ac er gwched vai hwynt ai lladdent / ne beri ir gwan i gyviownder kans ymroi a wnaethent i gadw kyviownder / ar gwan hwy ai helpynt ymhob kyvraith / Blas yn y gyvraith vydol kattwr yn y gyvraith eglwys / | YK 140r. 17 |
|
GWEDI.............7
| |
ac yno i gwyby pawb mai gwell oedd gywrainrwydd / na chryfder / ar amser hwnw i roedd pasgen ap gwrtheyrn gwedi ffo i Germania / | YK 97v. 8 |
ac o hyny allan / i gelwid ef ythur bendragon / Sef a oric octa ap hingestr gwahawdd y saysson attaw / gan ddwedyd wrthynt / gwedi marw Emrys i bod hwynt yn rhydd or llw a roysent iddaw / | YK 100r. 18 |
ac nis gallodd a gwedi hyny i peris kynar i arthur brofi i dyny ef allan yn i olwg ef / | YK 107v. 7 |
a diogi / gael gorvod arnomi y brytaniaid / gan hvd i byomi yn segyr / gwedi ymroi i wleddav / | YK 120v. 24 |
ac velly gwedi gweled o arthur ywyllys pawb tyac atto / roddi kennad yddynt oll / i vyned adref a wnaeth ef / i ymbratoi [~ ymbaratoi ] erbyn awst nessa at hyny / | YK 122v. 8 |
ac er hynny y brytaniaid a ddygassai i gorff ef hyd y lle i ddoedd y ddraic auraid / Sef a oric hirlas nai Bedwyr bentrilliaid pan weles kai hir / gwedi ladd / kymryd gidac ef drychant marchog arvoc grymys provedic / | YK 131r. 8 |
ac ar ben y trydydd dydd gwedi hynny / | YK 135v. 18 |
|
GWEDDAV...........1
| |
ac a roes i bawb or ynys / gwbwl oi gwir ddlyed / gan rany bodd i bawb oi wyr / megis i gweddav iddaw / | YK 97r. 18 |
|
GWEDDI............1
| |
a ffan ddaethant yno ir aethant / yn i gweddi ar ddyw / o vlaen Temyl apolo / val i genyssid Iessy Brenin y Brenhinoedd / ar y dydd hwnw i ryddhav y byd / oddiwrth i pechodav / ddangos o honaw ef / oi vawr wrthiav yddynt oleini / drwy wrthiav pwy oedd vrenin tilwng [~ teilwng ] ir ynys hono / rrac kolli gwaed gwirioniaid / wrth darowsder [~ drawster ] / | YK 105v. 16 |
|
GWEDDILLION.......1
| |
ac wedi y vyddegoliaeth hono y gweddillion a ddianghyssai or saysson / amgassglyssant yn yr alban / Sef i mynyssai ythur i hymlid / | YK 104v. 8-9 |
|
GWEDDYS...........1
| |
ac yna ir aeth kai / ar kleddav at i dad kynyr varchog gan ddwedyd / wele / llyma y kleddav oedd yn y garreg / gweddys imi vod yn vrenin or ynys hon / | YK 107r. 11 |
|
GWEIRIO...........1
| |
a chynta dim a gowsont yni kyngor gweirio /r/ Eglwyssi / | YK 95r. 2 |
|
GWELAI............2
| |
ac yna i gwelai ef vreiddwyd / nid amgen / Arthur a welai yn hedeg / o ddiwrth y deav / gawr mawr / | YK 123r. 24 |
ac yn ol hyny / ir oedd yr ymherawdyr yn dysgy i wyr lle i gwelai reitiaf | YK 130v. 3 |
|
GWELED............3
| |
ac a wrthodais [~ wrthodes ] yr archescopaeth / o herwydd gweled vaint a vy armerth y wledd honno / ar gynylleidva / ai darvod mewn tri diav / | YK 119v. 18 |
ac velly gwedi gweled o arthur ywyllys pawb tyac atto / roddi kennad yddynt oll / i vyned adref a wnaeth ef / i ymbratoi [~ ymbaratoi ] erbyn awst nessa at hyny / | YK 122v. 8 |
ac nid mogelynt / nac er gwaiw / Saeth / na chledde mewn brwydr / ar dydd i kai Arthur i gweled hwynt / ni khai ef ddirmig / na chwilidd / | YK 139v. 11 |
|
GWELENT...........1
| |
ac wedi lliniaethy pob peth i gwelent / ddavddeg marchog yrddol / yn dyvod / | YK 120r. 6 |
|
GWELIAV...........2
| |
ac or gweliav a vai arnynt / kans llysse a roent yn yr Ennaint / Ar hain a Iachav i gweliav hwynt / | YK 96v. 2 |
ac or gweliav a vai arnynt / kans llysse a roent yn yr Ennaint / Ar hain a Iachav i gweliav hwynt / | YK 96v. 5 |
|
GWELID............1
| |
ac yna i gwelid rhedegain amyl o eglwys pa gilidd i wrando amrevailion ganiadav / | YK 118v. 13 |
|
GWELSAI...........2
| |
ac i peris ef wneythur dwy ddraic o aur / yn y ffyrf i gwelsai ef hwynt ar ben y paladyr yn y ddwyrain / | YK 100r. 8 |
ac a draythodd / val i gwelsai / | YK 138v. 15 |
|
GWELY.............1
| |
ac yn Ebrwydd manegi hyny i Eigr / val i roedd hi yn y gwely gidac ythur / | YK 103r. 4 |
|
GWELYNT...........1
| |
ac yna i gwelynt hwy ddav dan / yn gyvagos at i gilidd ar ben mynydd mawr / | YK 124r. 9 |
|
GWELL.............5
| |
ac yno i gwyby pawb mai gwell oedd gywrainrwydd / na chryfder / ar amser hwnw i roedd pasgen ap gwrtheyrn gwedi ffo i Germania / | YK 97v. 5 |
a chyn hyny ni allai ef dro ond o nerth dav wr gryvion / gan ddwedyd / ha /r/ twyllwyr Am galwent "haner gwr marw / gwell yw haner "gwr marw a orvyddo / na gwr byw a orvydder / | YK 104v. 4 |
a gwell yw marw yn "glodvawr na byw yn gwilyddys / | YK 104v. 6 |
a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain / | YK 120r. 11 |
ac am hynny / gwell a vy gantho / aros Arthur / na ffo o le i gilidd / | YK 136r. 10 |
|
GWELLAV...........1
| |
a gwellav y kyvreithiav drwg / | YK 95r. 8 |
|
GWENHOYVAR........1
| |
ac or parth arall i roedd gwenhoyvar / ai harglwyddessay gida hi / megis i roedd arver Brenhinessay / | YK 118v. 20 |
|
GWENHWYVAR........4
| |
ac wedi darvod i Arthur wastatav ynys brydain yn y modd gorav i byssai erioed / i gwreicawdd Arthur a gwenhwyvar verch gogvran gawr / | YK 113r. 4-5 |
ac or ty arall i roedd y vrenhines Gwenhwyvar yn myned ir Eglwys | YK 118v. 3 |
a gwenhwyvar yn ddidwyll / oni ddelai ef adref / | YK 123r. 17 |
a khymryd Gwenhwyvar yn wraic iddo / ar i wely / ar koweth oll / ar amser hwnw i gorvy ar vedrod / ollwng Selix i wahawdd y saysson o germania / I ddyvod i ynys I ynys prydain / y maint mwiaf | YK 134v. 17 |
|
GWENWYN...........1
| |
ac yna i kynghorav y twyllwr iddaw orffowys a llechy yn ol y ddiod megis i lladdai y gwenwyn ef yn gynt / | YK 98v. 18 |
|
GWENWYNWYD........1
| |
ac i gwenwynwyd ef / | YK 104v. 26 |
|
GWEOEDD...........1
| |
ac yna i parodd Arthur amdoi korff yr amherawdr / ar Brenhinoedd eraill o Seneddwyr RHyvain / yn anrydeddys / mewn gweoedd o blwm / | YK 133r. 16 |
|
GWERYL............1
| |
a phedrod baladrddellt / kyneddvay yr hain / oedd pwy bynac a wnelai gam ar gwan / hwynt a maylent yn i gweryl ar y kyviawnder / | YK 140r. 16 |
|
GWIDIART..........3
| |
a gwidiart Twyssog poytyers / ar davddeg gogyvwrdd a geraint garwys or ysbaen / | YK 117v. 16 |
ac yna i daeth Gwidiart Twysog poytyers / | YK 128r. 19 |
Ymlaen y kyntaf ir oedd Cai Hir ap Cynyr marchog a Bedwyr iarll, ymlaen yr ail ir oedd Holidnys twysog Rydain, a Gwidiart, twysog Poytyers, ymlaen y trydydd Owain o Gaerllion a Gwinwas o Gaer Gaint, ag ymlaen y bedwerydd ir oedd Irien o Gaer Vaddon a Gwrsalen o Gaerdor, a elwir heddiw Dorchester. | YK LLst 129, 45r. 15 |
|
GWIDDIAD..........1
| |
ac i gwiddiad ef / i lleddid vn o honynt hwy illday yno / | YK 115r. 21 |
|
GWIDDIL...........3
| |
ac ar scotiaid / a dechrav ymladd ar gwiddil / | YK 112r. 16 |
ac erbyn i dyvod velly o Germania / vo ddarvyssai i vedrod gael vndeb y ffeichtiaid / yr yscotiaid / ar gwiddil / | YK 135r. 8 |
ac or gwiddil kilamwri Gilaffadric / Gilasgwrn / | YK 137r. 3 |
|
GWILIDD...........1
| |
a dwedyd vod yn gwilidd yddynt oll / adel i vachgen / rioli / | YK 108r. 1 |
|
GWILYDDYS.........1
| |
a gwell yw marw yn "glodvawr na byw yn gwilyddys / | YK 104v. 7 |
|
GWINWAS...........1
| |
Ymlaen y kyntaf ir oedd Cai Hir ap Cynyr marchog a Bedwyr iarll, ymlaen yr ail ir oedd Holidnys twysog Rydain, a Gwidiart, twysog Poytyers, ymlaen y trydydd Owain o Gaerllion a Gwinwas o Gaer Gaint, ag ymlaen y bedwerydd ir oedd Irien o Gaer Vaddon a Gwrsalen o Gaerdor, a elwir heddiw Dorchester. | YK LLst 129, 45r. 16 |
|
GWIR..............4
| |
ac a roes i bawb or ynys / gwbwl oi gwir ddlyed / gan rany bodd i bawb oi wyr / megis i gweddav iddaw / | YK 97r. 16 |
a gwir fy hyny / hwy a ddaythant ir alban / | YK 103v. 6 |
a gorchymyn iddo ddwedyd gwir/ pa vodd i kawsai ef y kleddav hwnw / | YK 107r. 16 |
ac velly / rhoi i bawb i gwir ddyled / | YK 112v. 20 |
|
GWIRIONEDD........2
| |
a chynal gwirionedd a ffawb / | YK 95r. 11 |
a gwirionedd / main rinwedd vawr ywr rrain / | YK 96r. 15 |
|
GWIRIONIAID.......1
| |
a ffan ddaethant yno ir aethant / yn i gweddi ar ddyw / o vlaen Temyl apolo / val i genyssid Iessy Brenin y Brenhinoedd / ar y dydd hwnw i ryddhav y byd / oddiwrth i pechodav / ddangos o honaw ef / oi vawr wrthiav yddynt oleini / drwy wrthiav pwy oedd vrenin tilwng [~ teilwng ] ir ynys hono / rrac kolli gwaed gwirioniaid / wrth darowsder [~ drawster ] / | YK 105v. 24 |
|
GWISG.............1
| |
a gwisg o ermin melyn amdanaw ef | YK 119r. 2 |
|
GWISGO............1
| |
a gwisgo eraill am danynt / | YK 118v. 17 |
Adran nesaf | Ir brig |