Adran nesaf | |
Adran or blaen |
|
WYBOD.............4
| |
ach ond gofyn iddo / pa pa waith a ddychmyge ef i wneythyr ywchben y lle hwnw / Sef i kynghores merddin vyned ir werddon ir lle i roedd gor y kwri [~ cewri ] / ar vynydd kilara / kans yno i mae mini [~ meini ] rryvedd heb wybod o neb ddim oddiwrthynt / | YK 96r. 5 |
ac ef / ar heini a gowssant wybod nad yvai ythur ddim diod / namyn dwfr ffynon / yr hon oedd yn agos i ddinas verolan / Sef y saysson a baryssant wenwyno /r/ ffynon hono / | YK 104v. 18 |
ac wedi ir saysson wybod marw ythyr / anvon a wnaythant hyd yn germania / i geisio nerth i ynill ynys brydain | YK 105r. 16 |
a myned yn i gyngor a oric i wybod pw vn a wnai, ai myned i geissiaw nerth iddaw adref ai peidiaw. | YK 128v. 24 |
|
WYBY..............11
| |
a ffan wyby kilamwri i neges chwerthin a wnaeth ef a dwedyd / nid rryvedd genni vi ally o bobol lesg / anrithio ynys brydain gan yddynt vod mor ynvyd / | YK 96v. 16 |
a ffan wyby y brenin hynny i llidiawdd ynte / gan anvon kenadav / ar i ol / i erchi i wrlais ddyvod dracheven / kans sorhad mawr oedd ado llys y brenin heb i gennad / | YK 101v. 3 |
ac yna pan wyby llu ythur na doedd ef gida hwynt ymladd yn lew a wnaythant ar castell oni vy raid i wrlais ddyvod allan a rhoi kad ar vaes yddynt / | YK 102v. 21 |
a ffan wyby y brenin hyny / ef a orchmynodd koron y dyrnas i arthur i vab / | YK 105r. 1 |
a ffan wyby y penaithiaid o ynys Brydain / vod y saysson yn aflonyddy Eilwaith / ymgynyll a wnaythant hvd ynghaer vyddav / holl yrrddas y dyrnas / i gymryd i kyngor pwy a wnaent yn vrenin arnynt / | YK 105v. 2 |
a ffan wyby yr archesgobion / twyssogion ar penaithiaid hyny / rhyveddy a wnaythant / gan roddi gogoniant i dduw / | YK 106r. 16 |
a ffan wyby arthur i meddwl hwynt / anvon a wnaeth ef kattwr Iarll kerniw a chwechant marchog gantho / | YK 109r. 3 |
ac ar brytaniaid oedd yndi a ffan wyby Arthur hyny / i peris ef grogi y gwystlon / heb ohir / | YK 110r. 22 |
a ffan wyby arthur ystyr y llythur / ef aeth yn i gyngor / am daly atteb i wyr rhyvain / | YK 120v. 17 |
a ffan wyby wenwyvar hynny / myned a oric hi / i gaer llion Arwysg / | YK 135v. 9 |
a ffan wyby arthur na doedd amddiffin iddo / ond marw / anvon a wnaeth ef i gleddav gledvwlch gidac vn oi varchogion / | YK 137v. 4 |
|
WYCH..............1
| |
a dwedyd wrthi / Arglwyddes / byddwch i wych / | YK 103r. 10 |
|
WYCHR.............1
| |
ac yn wychr kyrchy i gelynion o newydd / ar neb a gyffyrddai a Gwalchmai / | YK 131v. 7 |
|
WYDDIAD...........1
| |
ac ni wyddiad neb y rhif ar y petit / | YK 122v. 7 |
|
WYLES.............1
| |
ac yna ir wyles merddin gan ddwedyd / o genedl y brytaniaid yn awr i rychi yn weddw / ag yn ymddivad am Emrys weledic / chwi a gowssoch golled / ni ellir byth moi hynill dracheven / | YK 99r. 11 |
|
WYLVA.............2
| |
ac a wnaeth wylva yrrddassol dri diav / | YK 97r. 14 |
ac addassa i vrenin / ddal i wylva yndi / o herwydd / or naill dy i roedd avon vawr a elwid wysg / | YK 116v. 5 |
|
WYNEB.............2
| |
a ddistrowiassai y saysson ar gost Emrys oll / dros wyneb yr ynys / ar bymthegved dydd wedi hyny i daeth ef i lyndain / | YK 95r. 4 |
ac wyneb i daeth Arthur i ynys Brydain dracheven / | YK 116r. 26 |
|
WYNT..............9
| |
ac oddyno i daeth ef hyd ynghaer wynt i wneythyr yr vn rhiw / | YK 95r. 13 |
ac yna i daethant illdav o gytyndeb a llynges vawr ganthynt i dir myniw / a ffan glyby ythur brawd y brenin hyny argysswr mawr a vy ganto / cans i roedd Emrys yn glaf ynghaer wynt / | YK 98r. 6 |
ac wedi cael y vyddegoliaeth / i raeth ythyr hyd ynghaer wynt / wrth varolaeth Emrys i vrawd / | YK 99v. 14 |
ac vn or delway hyny a roes y brenin ir Eglwys benaf ynghaer wynt ar llall / | YK 100r. 11 |
ac yn kynal i lys ynghaer llion arwysg / kaer wynt / | YK 113v. 7 |
a ffan gavas vnion wynt / hwiliaw tya ffrainc / | YK 123r. 20 |
a hyrddai wynt mawr / | YK 125r. 14 |
a myned i gaer wynt / a chadarnhav / y dinas arnynt / | YK 135v. 16 |
ac wedi iddo gladdy i wyr / i daeth Arthur / i gaer wynt / ai lu gant / | YK 135v. 21 |
|
WYR...............77
| |
ac na doedd arnynt hwy ofn y brytaniaid gan ddwedyd vod o honynt hwy ddaygain mil o wyr arvoc / | YK 92v. 25 |
ac a vyddinawdd i wyr / | YK 93r. 2 |
ac yn dysgv i wyr ynte / | YK 93r. 10 |
ac Eidiol Iarll / i vrawd a ffan welas yr Esgob hingestr i dwad ef wrthynt val hyn / ha wyr da pa mynech i oll ryddhav / myvi vy hyn ai lladdwn ef / val i gwnaeth Samwel proffwyd / pan welas ef araf brenin Amlech ynghaer ef a barodd dorri i araf yn ddryllie man / gan ddwedyd wrtho val hyn / nid amgen val i gwnavthost di vamav heb veibion i gwna vinav dy vam dithae heb vab / | YK 94r. 2 |
achos i gwneythyr hi o wyr a elwid ambri / | YK 95r. 25 |
a ffally i Ethrilythyr / nessav attynt tramawr esgob caer llion Arwysg A dwedyd wrth Emrys / arglwydd heb ef dyvynnwch attoch verddin bardd gwrtheyrn / cans hwnw a wyr dychmygv gwaith Ryvedd drwy Erhrylith dysg Sef wedi hynny i kad merddin garllaw ffynnon galabas / | YK 95v. 11 |
ac yn benaf arnynt / i raeth ythur ben dragon / a ffymtheg mil o wyr arvoc gantho / a merddin hevyd / am i vod yn orav / o athrylith / kilamwri / oedd vrenin yn ywerddon yr amser hwnw / a ffan glyby / kilamwri hynny dyvod a llu mawr / | YK 96v. 9 |
ac a roes i bawb or ynys / gwbwl oi gwir ddlyed / gan rany bodd i bawb oi wyr / megis i gweddav iddaw / | YK 97r. 18 |
ac yna i daeth gidac ef anneirif o wyr arvoc / | YK 97v. 13 |
a gwasgary i wyr / | YK 101v. 24 |
ac yna ni wyr neb / na bo gwrlais ai ddav anwylwas ydym ni / | YK 102v. 3 |
a gwasgary i lu ai wyr / | YK 103r. 2 |
ac wedi hyny i raeth ythur at i wyr ef i hvn / yn i ffyrf ef i hynan / | YK 103r. 12 |
ac yno i meddyliodd Arthur i kadw hwynt / heb na bwyd na diod / a ffan glyby baldwrf brawd kolgrin hyny / ef a ddaeth a chwech mil o wyr arvoc gantho / hyd o vewn deng milldir at gaer Evroc Sef i byssai ynte yn aros kledric / twyssog o Germania / ai nerth ynte / ir saysson | YK 108v. 22 |
ac val i roeddent velly nychaf genadav yn dyvod o Germania A chwech igain llong ganthynt / yn llawn o wyr arvoc at kledric / i vod yn dwyssog arnynt / | YK 109v. 2 |
a mab llew ap kynvarch / nai ap i chwaer i Arthur / i ervyniaid nerth gantho / Sef i daeth howel a ffymtheg mil o wyr arvoc gidac ef i Southamton / i dir / | YK 109v. 13 |
a dwedyd o hyd i ben / ha wyr da heb ef y sawl y sydd o honoch o gredigawl ffydd / koffewch heddiw ddial gwaed ych rieni ar y saysson / | YK 110v. 10 |
ac yna i herchis Arthur i Gattwr Iarll cerniw a dengmil o wyr arvoc gidac ef iw hymlid hwynt / | YK 111v. 1 |
ac Arthur a gymerth i ffordd tya chaer arclyd / cans ef a glowsai fod scoti yn keissio howel allan or gaer / Sef a wnaeth kattwr Iarll ai lu / kyrchy hyd yn llongav y saysson / ai llenwi hwy oi wyr i hyn / | YK 111v. 7 |
ac arthur ar rhan arall oi wyr ai hymlidiodd hwynt val llew koedawc / oni ffoessant / | YK 111v. 8 |
ac i llas llawer oi wyr / | YK 113r. 16 |
ac o vewn y blynyddoedd hyny / ar bob gwyl arbenig i ddyvyny atto i holl dwyssogion penaithiaid / ai wyr da provadwy klodvawr / o bob gwlad i amalhav i deyly ef / ai aniver / | YK 113v. 11 |
ac ni vynai wyr llychlyn hyny / ond gwneythur Riclwff yn vrenin arnynt / amgadarnhav yn i kestill / i geissio kadw /r/ wlad arnynt / | YK 114r. 20 |
ac i bawb oi wyr da eraill / megis i rheglyddai yddynt / ai rhwymo hwynt a oric / ai haelder gariad / | YK 116r. 22 |
a kida hyny llawer o wyr da a vyddai rry hir i traythy / | YK 117v. 4 |
a howel mymber llydaw Brenin llydaw / a llawer o bondeddigion gida hyny RHy vlin i manegi / val na ddaeth i vn wledd erioed i gymint o wyr da / | YK 117v. 23 |
a mil o wyr gidac ef a gwsnaythy or gegin / | YK 119r. 1 |
ac am bob vn oi wyr / | YK 119r. 4 |
a mil o wyr gidac ef / or vn rhyw ddillad i wasnaythy llestri aur | YK 119r. 6 |
ac nid oedd lai o aniver yn gwsnaythy ar y vrenhines nac ar yr amherawdr Arthur / ai wyr da yntav / | YK 119r. 11 |
ac ynys brydain o bob da moesay a devodav / o herwydd vn arver oedd holl wyr llys arthur ai gwragedd / | YK 119r. 15 |
a diadell o wyr gida hwynt / | YK 120r. 8 |
a ffan wyby arthur ystyr y llythur / ef aeth yn i gyngor / am daly atteb i wyr rhyvain / | YK 120v. 19 |
ac ny ni a ddylem ddiolch i wyr RHyvain / am yn kyffro ni / ar hyn o amser / | YK 121r. 1 |
ac yna i dywad Arthur ha wyr da / vynghyd varchogion / chwi a royssoch imi hyd yn hyn gynghorav da / ar awrhon / i mae yn rhaid imi wrthynt / | YK 121r. 4 |
ac o bydd da /r/ kynghorav / ni a orvyddwn / ar wyr rhyvain / Sef er kael o honynt hwy gam dyrnged or ynys honn / er dyvod ai lluoedd iw ymddiffin hi / rac estron genedl / ar awr honn / ni ddylant i ni ddim / | YK 121r. 9 |
ac am hyny / bryssia di ir hynt honno / o herwydd kyttyn yw dy wyr a thi / | YK 121v. 22 |
ac am hyny hyvryd yw geni vi gymryd dyrnodav / gan wyr rhyvain am yr hai a roddwn inav yddynt hwythav / er dial yn teidiav / an hen rhieni arnynt / | YK 122r. 5 |
a roddai bawb iddo ef o wyr arvoc i vyned i ryvain arthur a ddiolches i bawb o naddynt ar neillty / | YK 122r. 14 |
ac llawer o wyr da eraill a oedd ddarostwngedig i ryvain / | YK 123r. 4 |
ac eraill o Seneddwyr rhyvain / Sef oedd yryvedi yr aniver a gas lles gan i wyr hynny oll / deigain a ffedwar kant o viloedd / | YK 123r. 9 |
ac yno aros a wnaeth ef gwbwl oi wyr / or ynyssoedd eraill / addowsai borth iddaw / | YK 123v. 20 |
a ffan glyby pentraink / Seneddwr o ryvain hyny / i doeth yntav a dengmil o wyr Ryvain / yn borth ir rhyvainwyr / | YK 127r. 7 |
a ffymp mil o wyr arvog a ddaeth yn borth ir brytaniaid a kynal i klod ai syberwyd a wnaythant a gwrthneby y rhyvainwyr a wnaythant / a pentraink.. | YK 127r. 13 |
Seneddwr / yn anog i wyr i gyrchy yn grevlon / | YK 127r. 18 |
ac yna pan glowes gwyr RHyvain hyny / deffol trigain mil o wyr arvoc / ai hanvon ar hyd nos i ragot y karcharorion | YK 127v. 23 |
a gwaiw oni vy ef varw / a ffedwar o varchogion da eraill a las yno / o wyr arthur nid amgen / hirlas o Eiliawn meiric ap kattwr Iarll kerniw halidys o dingol / | YK 128v. 4 |
A beddino i lu a wnaeth yn wyth byddin, ag ir oedd bum cant a chwe mil o wyr ymladd profadwy ymhob byddin. | YK LLst 129, 45r. 1 |
A rhyfedi Arthur i hun oedd chwech o wyr, chwe chant a chwe mil. | YK LLst 129, 45r. 22 |
Ag yna i pregethodd ] arthur yw wyr val hyn / ha wyr da heb ef / hysbys yw / may och nerth chwi | YK 129r. 1 |
Ag yna i pregethodd ] arthur yw wyr val hyn / ha wyr da heb ef / hysbys yw / may och nerth chwi | YK 129r. 1 |
ac etto trwy ych nerth chwi ni a orvyddwn ar wyr RHyvain / | YK 129r. 6 |
ac os chwchwi / wyr da / | YK 129r. 17 |
a ffan glyby yr amherawdyr / vod Arthur yn kynghori i wyr / Sef a oric ynte / pregethy yw lu / | YK 129r. 24 |
ac ymleddwch yn gadarn / megis i gallom ni ovyn tyrnged o ynysoedd eraill / O wyr da koffewch / na ddoythom ni yma er ffo / namyn ymladd yn gyttyn / an gelynion / a chyd | YK 129v. 9 |
ac yn ol hyny / ir oedd yr ymherawdyr yn dysgy i wyr lle i gwelai reitiaf | YK 130v. 3 |
ac i llas o wyr arthur holdnys twysog Rydain / | YK 131r. 23 |
ac yna i daeth aniveiri o wyr rhyvain am benn howel a gwalchmai oni vy raid yddynt ffo hyd at arthur ai vyddin / | YK 132r. 2 |
a ffan weles arthur hyny / llidio yn vawr a rhythro i wyr rhyvain / ai kymyny ai gledfwlch / | YK 132r. 7 |
a dwedyd yn ychel wrth i wyr nac oediwch nac oediwch wyr da / ddial kamav yn teidiav ar y gwyr hyn / rhowch yddynt ddyrnodav llidioc / | YK 132r. 9 |
a dwedyd yn ychel wrth i wyr nac oediwch nac oediwch wyr da / ddial kamav yn teidiav ar y gwyr hyn / rhowch yddynt ddyrnodav llidioc / | YK 132r. 10 |
ac o vlaen i wyr kyrchy i elynion a wnaeth Arthur / val llew krevlon / ar sawl a gyffyrvai | YK 132r. 16 |
a lleng o wyr da gantho / | YK 132v. 10 |
ac yna i peris Arthur wahanv kyrff / i wyr ef / o ddiwrth y rhyvainwyr / ai kladdy yn anrhydeddys yn y mynachlogydd nessaf ar Eglwisi / | YK 133r. 2 |
ac ynghylch vgain mil o wyr y gwledydd hynny / ar amser hwnw wrth ymgyrchy ai gilidd / i daliodd gwalchmai yno Syr priamus / marchog or gwledydd hyny | YK 134r. 2 |
ac oedd gas ganthynt arthur / oni gavas Medrod / gidac ef / bedwar vgain mil o wyr ymladd a dyvod a wnaeth medrod ar aniver hyny gantho / hyd Doral / | YK 135r. 11 |
a cholli aniveri o wyr da / i daeth Arthur ir tir / | YK 135r. 20 |
ac yna hevyd i peris Arthur gladdy / i wyr eraill yn y manachlogydd / ar eglwisi nessa | YK 135v. 5 |
ac wedi /r/ ffo hwnw / galw a wnaeth Medrod i wyr atto / | YK 135v. 16 |
ac wedi iddo gladdy i wyr / i daeth Arthur / i gaer wynt / ai lu gant / | YK 135v. 20 |
ac nid ymbwyllodd Arthur / i gladdy i wyr / namyn / ymlid / medrod dwyllwr / | YK 136r. 4 |
a byddino i wyr a oric medrod / yn naw byddin Sef rhivedi ymhob byddin / lleng o wyr arvog / | YK 136r. 12 |
a byddino i wyr a oric medrod / yn naw byddin Sef rhivedi ymhob byddin / lleng o wyr arvog / | YK 136r. 14 |
ac yna / ir addewis medrod / yw wyr / os ef a orvyddai wneythur i bodd oll / o dir a daiar a da / | YK 136r. 15 |
ac yn i erbyn yntav / i byddinodd arthur i wyr yntav / | YK 136r. 18 |
ac i dowad wrthynt / ha wyr da / nid ymladd y bobl / draw yn gytyn / kans pob kasgal ysgymyn anghyvreithlon ynt | YK 136r. 19 |
ac velly gan ddysgv i wyr / i kyrchodd / Arthur i elynion / | YK 136v. 3 |
Adran nesaf | Ir brig |