Adran nesaf | |
Adran or blaen |
|
WALLON............1
| |
a Leodegar o vlwyn a thri thwysog o ynys Prydain / nid amgen gwnwas o gaer gaint / wallon or mwithig / | YK 131v. 2 |
|
WARTHAF...........1
| |
ac a roddes dyrnod kreylon i ffrolho / ar warthaf i benn hyd pan holldes i gorff ef hyd i wregis / | YK 115v. 22 |
|
WARHAV............4
| |
ac o hyny allan / i bv raid i gilamwri warhav i Arthur / ef ai werin / | YK 113r. 18 |
ac na allai neb i lyddias / nai wrthneby / Sef a oric doldwrf Brenin y ffeichtiaid a gwynwas Brenin orck dowod yno oi bodd i warhav i Arthur / | YK 113r. 28 |
a chymell y bobl i warhav iddaw ef / | YK 114v. 12 |
a geien ar amser hwnw i kynyllodd twyssog poytyers / i holl wyrda / ai benaithiaid i warhav i Arthur / | YK 116r. 6 |
|
WAS...............1
| |
a ffan ddarvy yddynt ymrithio yn y ffyrf hynny / myned a wnaythant hyd y morth castell dindagol ddechrav nos / gan vanegi ir porthor / vod Gwrlais wrth y porth Sef a oric y porthor a ygores y porth / gan dybiaid mai gwrlais ai ddav was oedd yno / | YK 102v. 12 |
|
WASNAYTHY.........1
| |
a mil o wyr gidac ef / or vn rhyw ddillad i wasnaythy llestri aur | YK 119r. 7 |
|
WASTATAV..........2
| |
ac wedi darvod i Arthur wastatav ynys brydain yn y modd gorav i byssai erioed / i gwreicawdd Arthur a gwenhwyvar verch gogvran gawr / | YK 113r. 2 |
a ffan ddarvy iddo wastatav y gwledydd hyny y gwanwyn rh | YK 116r. 25 |
|
WATWAR............1
| |
a gador pyrth yn Egored / o watwar am ben ythur ai lu / | YK 104r. 13 |
|
WAYR..............1
| |
ac ir wledd honno i daeth morydd Iarll kaer loiw / moriarll kaerangon Dr Anharawd arglwydd ymwythig Madog o gaer wayr / owain o gaer vallawg Sowlesbri a gwrsalen / o gaer gynvarch / Yrien o gaer vaddon / Bosso Iarll rhydychen / | YK 117r. 26 |
|
WAYTHA............1
| |
a dwedyd wrtho / ar y rhan waytha / ir ym i / a rac ofn kael ohonom i gerydd gan y brenin / moyswch i ni gid geisio gorvod ar Bentraink / trwy i ladd / ney i ddala | YK 127r. 22 |
|
WCHED.............1
| |
ac i dowad wrth priamus / mai gwas Ivanc oedd ef o gegin y brenin arthur O dydi / heb priamus / o dydiw bechgin a choegwyr arthur / kyn wched a thydi / mae /n/ rhaid yw varchogion ef vod yn wrolwych / ar amser hwnw hevyd i llas yno Syr Gherrard / marchog or brytaniaid / a llawer eraill / | YK 134r. 13 |
|
WEDI..............73
| |
Emrys Ac wedi hyny Emrys a wisgodd y goron / | YK 92v. 2 |
a thrwm vy gantho weled yr Eglwys wedi i dystriwio / | YK 92v. 13 |
ac wedi hynny / ymgyrchy a wnaythant y byddinoedd a lladd llawer o bob ty / | YK 93r. 10 |
ac wedi cael y vyddegoliaeth i daeth Emrys hvd ynghaer Evroc / | YK 93v. 15 |
ac wedi hyny i daeth Emrys i gymryd i gyngor am hingestr / | YK 93v. 23 |
a ddistrowiassai y saysson ar gost Emrys oll / dros wyneb yr ynys / ar bymthegved dydd wedi hyny i daeth ef i lyndain / | YK 95r. 5 |
ac wedi / darvod iddo lonyddy pob lle i daeth ef hyd y dref a elwid caer baladin / a heddiw shatesburi i edrych beddav y sawl a baryssai hingestr i ladd yno drwy vrad o Ieyrll barwniaid a marchogion yrddolion / | YK 95r. 14 |
ac wedi dyvvod y gynylleidva ynghyd / | YK 95v. 5 |
a ffally i Ethrilythyr / nessav attynt tramawr esgob caer llion Arwysg A dwedyd wrth Emrys / arglwydd heb ef dyvynnwch attoch verddin bardd gwrtheyrn / cans hwnw a wyr dychmygv gwaith Ryvedd drwy Erhrylith dysg Sef wedi hynny i kad merddin garllaw ffynnon galabas / | YK 95v. 13 |
ac wedi hynny i daethant a hwynt hyd y mynydd mambri / | YK 97r. 6 |
ac wedi darvod hynny / i herchis Emrys godir meini val i roeddent ynghilara | YK 97v. 2 |
ac wedi cael y sicrwydd Eppa a eilliodd gwallt i ben / ai varf ar ffyrf mynach / | YK 98v. 2 |
ac wedi cael y vyddegoliaeth / i raeth ythyr hyd ynghaer wynt / wrth varolaeth Emrys i vrawd / | YK 99v. 12 |
ac yna i daeth holl Esgobion a ffenaithiayd y dyrnas a thrwy anrhydedd mawr i claddwyd ef garllaw mynachlog ambri o vewn kor y kowri wedi iddo ef dyrnassy ond vn vlwyddyn vgain Tervyn Ythur Bendragon Ac wedi hynny drwy gyngor | YK 99v. 20 |
ac yna i daeth holl Esgobion a ffenaithiayd y dyrnas a thrwy anrhydedd mawr i claddwyd ef garllaw mynachlog ambri o vewn kor y kowri wedi iddo ef dyrnassy ond vn vlwyddyn vgain Tervyn Ythur Bendragon Ac wedi hynny drwy gyngor | YK 100r. 2 |
ac wedi cynyll aneirif o bobloedd a goressgyn holl loiger hyd yng haer Evroc / | YK 100r. 23 |
ac wedi cael y vyddegoliaeth hono / i daeth ythyr hyd ynghaer alclyd / | YK 100v. 18 |
ac wedi gwastatav pob peth / i raeth y brenin i gaer lydd / | YK 100v. 24 |
ac wedi hyny i raeth ythur at i wyr ef i hvn / yn i ffyrf ef i hynan / | YK 103r. 11 |
ac wedi hynny i kelvychodd [~ clafychodd ] ythur o orthrwm glevyd / | YK 103r. 18 |
ac wedi y vyddegoliaeth hono y gweddillion a ddianghyssai or saysson / amgassglyssant yn yr alban / Sef i mynyssai ythur i hymlid / | YK 104v. 8 |
ac wedi hyny i by ef varw ar sawl ai hyvodd gidac ef / wedi iddo ef dyrnassy vn vlwyddyn ar bymtheg / | YK 105r. 3 |
ac wedi hyny i by ef varw ar sawl ai hyvodd gidac ef / wedi iddo ef dyrnassy vn vlwyddyn ar bymtheg / | YK 105r. 4 |
ac wedi ir saysson wybod marw ythyr / anvon a wnaythant hyd yn germania / i geisio nerth i ynill ynys brydain | YK 105r. 15 |
ac wedi yddynt ddarllain yr yssgriven ychod / rhai o honynt / a brovyssant dyny y cleddav allan | YK 106r. 19 |
ac velly dydd puredigaeth mair wedi darvod y gwsaneth / i raeth yr archesgobion / twyssogion Barwniaid marchogion / | YK 106v. 14 |
ac wedi hyny i raeth ir goedd ddarvod i arthur dyny i kleddav allan or garreg / | YK 107v. 14 |
ac wedi ir Archesgobio twyssogion / | YK 107v. 18 |
ac a roddai / Tervyn Arthur ap Ythur Ac wedi hyny y Brytaniaid a ddiessyyssant arthur ap ythur yn vrenin arnynt / | YK 108v. 2 |
ac wedi yddynt ymgyvarvod / ai kytyndeb / | YK 108v. 27 |
ac wedi kyvarvod / ymladd o gattwr Iarll / yn llidiawc / | YK 109r. 8 |
ac wedi hyny meddylio a wnaythant ef ai vrawd / pa ddelw i gallent ymryddhav oddyno | YK 109r. 22 |
ac wedi ir saysson / vyned hyd yngheven y weilgi tiai gwlad adivar vy ganthynt / i hamod | YK 110r. 12 |
ac wedi traythy y geiriay hyny / arthur a wisgodd am dano / lirric / | YK 110v. 17 |
ac wedi i bawb wisgo am dano / drwy vendith yr archesgobion / kyrchy i gelynion a wnaythant / yn greylon / oni vy nos a wnaythant ai lladd / | YK 111r. 5 |
ac wedi gorvod o Arthur a khattwr Iarll / ar y saysson / drwy ladd y naill ran / | YK 111v. 11 |
ac ynte oedd wedi cymell y ffeichtiaid hyd y mor / kans hwnw oedd y trydydd ffo / a wnaythodd Arthur a howel / ar yr ormessol genedl honno / | YK 111v. 16 |
ac wedi hyny i raeth howell mymber llydaw / i edrych ansawdd y llyn ychod / ai amgylch | YK 112v. 1 |
ac yna tost a drwg vy gan arthur weled y reglwys wedi i d.. | YK 112v. 13 |
ac wedi darvod i Arthur wastatav ynys brydain yn y modd gorav i byssai erioed / i gwreicawdd Arthur a gwenhwyvar verch gogvran gawr / | YK 113r. 1 |
ac wedi hyny pan glyby yr ynyssoedd eraill / vod arthur yn goresgyn / ffordd i kerddai / | YK 113r. 22 |
ac wedi hyny i hedawdd i glod ef ai vilwriaeth ef ai vilwyr / o ddewrder a haelder / o voes | YK 113v. 24 |
ac wedi hyny Arthur a ranodd i lu yn dday haner ar naill haner a llyngodd ef / gida howel i nai / i oresgyn poytyerys / | YK 115v. 27 |
ac wedi iddo ef i goresgyn hwynt oll / i daeth Arthur i gynal i lys i Baris / | YK 116r. 8 |
ac wedi i dyvod i gid yno / galwed y tri archesgob ychod yno i wisgo yn vrenhinawl koron am ben arthur a dyvric archesgob a ganodd yr yfferen a ffan aethant ir eglwisi i roedd y ddav archesgob arall yn arwain Arthur yn i vrenhin wisg / | YK 118r. 8 |
ac wedi myned hi ir Eglwys / i dechreywyd y gwsaneth trwy /r/ ysgolheigion gorav ar pynciav gorav tecaf ar a brydoedd dyn erioed / | YK 118v. 9 |
ac velly / wedi rhoi pawb i eisde megis i dylent / i kodes kai hir marchog penswyddwr / | YK 118v. 23 |
ac wedi darvod y kinio ychod / i daeth pawb allan / oddigerth y dinas / i edrych amravailion chwareoedd / nid amgen / marchogion / yn torri ffynn / | YK 119r. 22 |
ac wedi darvod yddynt dreilio y wledd honno / mewn tridiav a thair nos / y pedwrydd dydd i rhodded i rhai a vyssai yn gwsnaythy / dros i llavyr ney i travel / nid amgen / i rhai o naddynt i rhodded dinessydd / | YK 119v. 9 |
ac wedi lliniaethy pob peth i gwelent / ddavddeg marchog yrddol / yn dyvod / | YK 120r. 5 |
ac amheraodrion eraill wedi hyny / kans yr holl ynyssoedd sydd dan ryvain / ond ynys prydain / | YK 120v. 6 |
ac wedi hyny i by Kystenin / | YK 121r. 24 |
ac wedi hyny maxen weledig / | YK 121r. 25 |
ac i raeth y kenadav ymaith / parth rhyvain / wedi yddynt gael rhoddion mawr / | YK 122v. 16 |
ac wedi darvod yddynt / liniaythy pob peth erbyn awst / yna i kodyssant tyac ynys Brydain / | YK 123r. 11 |
ac wedi hyny / i kyrchodd Arthur borthva Southamton / | YK 123r. 18 |
ac wedi i vyned ef i ganol y weilgi / ef a syrthiodd kysgy ar arthur / am dalam or nos / | YK 123r. 21 |
ac wedi ymladd / yn hir o amser / ef a welai y ddraig / yn bwrw tan ar y kawr / oni losges ef / yn vlw oll / | YK 123v. 3 |
ac wedi manegi i Arthur vod lles amherawdyr rhyvain / wedi pobilliaw or ty arall ir avon / | YK 126r. 6 |
ac wedi manegi i Arthur vod lles amherawdyr rhyvain / wedi pobilliaw or ty arall ir avon / | YK 126r. 7 |
ac wedi manegi i les ddyvod kenadav oddiwrth arthur / | YK 126r. 21 |
ac wedi y gorvod hwynt / i doeth y brytaniaid ar karcharorion i baris / gida rhai a ddaliwyd hevyd y dydd hwnw / | YK 128v. 13 |
Ag yna, wedi i parattoi hwynt yn gymhedrol, a'i dysgu a wnaeth Arthur i gyrchu ag i aros cyfle. | YK LLst 129, 45r. 2 |
ac wedi traythy y geiriav hyny ymado a wnaeth y Seneddwyr ychod ar kyrff ganthynt / nid amgen rhai o naddynt ar gartweiniav / eraill ar gerbydiaid / tya rhyvain / | YK 133v. 4 |
a dechrav y vlwyddyn rhacwyneb / ir aeth Arthur drwy wledydd Lorayn / Braband fflanndres / almayn / Lombardi / oni ddaethant at dinas oedd o vewn twsk yr honn ddinas a wrthnebodd Arthur ond or diwedd ymroi a wnaythant bawb i Arthur / wedi lladd o honynt / Syr fferant marchog yrddol | YK 133v. 24 |
ac wedi ddala ef / i damynodd ef ar walchmai ddywedyd iddo ef i enw / a ffa beth oedd ef ai marchog ai gwas | YK 134r. 6 |
ac wedi darvod i arthur wneythyd ryolwyr / | YK 134r. 22 |
ac wedi /r/ ffo hwnw / galw a wnaeth Medrod i wyr atto / | YK 135v. 14 |
ac wedi iddo gladdy i wyr / i daeth Arthur / i gaer wynt / ai lu gant / | YK 135v. 19 |
ac yno / wedi treilio llawer y dydd hwnw / i kyrchodd Arthur y vyddin ir oedd medrod yndi / | YK 136v. 9 |
ac wedi hyny i daeth y marchog at Arthur / | YK 138v. 13 |
ac a vy varw / wedi iddo ef dyrnassy chwech blwyddyn arhigain | YK 138v. 21 |
ac yn ysgrivenedic oi hamgylch y geiriav hynn / patritius Arthurus / Britanie Gallie / Germanie / Dacie Imperator / yr hwn Sel oedd wedi i gwneythyd / ynghyd / o vlaen i Arthur ladd lles amherawdr ryvain / enwav rhai o varchogion Arthur / | YK 139r. 9 |
Adran nesaf | Ir brig |