Adran nesaf
Next section

Adran o’r blaen
Previous section

 
 
SENYDD............2
a ffen glyby lles amherawdyr rhyvain hyny / ir aeth ef yn i gyngor / ef a Senydd rhyvain / Sef oedd yn i gyngor anvon at vrenhinoedd y dwyrain i erchi nerth ganthynt yn erbyn arthur a chida hyny / twyssogion Ieyrll Barwniaid /
YK 122v. 26
ac o Senydd rryvain / i daeth at yr amherawdyr / meiric or koed /
YK 123r. 6
 
 
SEREN.............2
ac yna ir ymddangosses seren Kometa anveidrol o vaint i ythur /
YK 98v. 21
a thi arwyddocaf y seren a welaisti ar ddraic danllyd ar paladyr a ystynodd dros ffrainc yw mab a vydd iti a chyvoethawc a vydd hwnw /
YK 99r. 22
 
 
SERTORNUS.........1
ac Sertornus o bilia /
YK 128r. 4
 
 
SERTORUUS.........1
a Sertoruus Brenin bilia a ffeltesus Brenin Bettania /
YK 132r. 24
 
 
SERUS.............1
ac yn ol y pedair hyny ir oedd pedair eraill ymlaen y gyntaf i roedd Serus brenin y twr /
YK 130r. 9
 
 
SEVYLL............1
ac yn hono yn sevyll gleddav noeth / o erbyn i vlaen / a llythrenav o aur yn yssgrivenedig arno / yn yr ystyr hyn / nid amgen / mae pwy bynac a dynav y kleddav hwnw allan or garreg / ar Einion honno /
YK 106r. 8
 
 
SHATESBURI........1
ac wedi / darvod iddo lonyddy pob lle i daeth ef hyd y dref a elwid caer baladin / a heddiw shatesburi i edrych beddav y sawl a baryssai hingestr i ladd yno drwy vrad o Ieyrll barwniaid a marchogion yrddolion /
YK 95r. 17
 
 
SIBLI.............1
a fferthynol i ti holi pethav dledys yddynt hwy / kans Sibli ddoeth a ddraganodd / i byddai dri amherawdyr or brytaniaid yn rhyvain / Sef ni by ond dav hyd yn hyn /
YK 121v. 16
 
 
SICIR.............1
ac ar hyny ir attebodd Arthur / gan ddwedyd wrtho ef ddarvod iddo ef wneythur yn sicir vn bad /
YK 115r. 20
 
 
SICKIR............1
a thyny Pentraink oddiar i varch / ai rwymo yn sickir /
YK 127v. 2
 
 
SICRWYDD..........2
ac yna i dywad Eppa / wrth Pasgen moes imi Sicrwydd ar Addewaist /
YK 98r. 24
ac wedi cael y sicrwydd Eppa a eilliodd gwallt i ben / ai varf ar ffyrf mynach /
YK 98v. 2
 
 
SILIUS............1
a gyssegrwyd yn enw Silius verthur /
YK 116v. 19
 
 
SIPRUS............2
ac ymlaen yr ail ir oedd Siprus Twysog
YK 130r. 20
ac ar y drydydd vyddin ir oedd Siprus Twysog arall /
YK 130r. 21
 
 
SIR...............2
ac a elwir heddiw ston hing / ar amser hwnw i roedd arthur gidai dadmaeth / nid amgen kynar varvog / marchog ynghaer kynar varvog / o vewn tair milldir at dre /r/ bala o vewn Penllyn yn sir veirionydd /
YK 105r. 13
ac a gysegrwyd llawer o eglwisi yn i henw hwynt / nid amgen / llanddervel o vewn penllyn yngwynedd / yn enw dervel gadarn / llanpadarnvawr llanpadarn odyn / llanpadarn drefegloys / yn enw padarn beisrydd o vewn Sir abertivi yn y deav /
YK 141r. 14
 
 
SIRIA.............2
ac o vlaen yr aniver hyny Seneddwr ryvain a elwid Qintus / Evander Brenin Siria /
YK 128r. 4
ac yna i llas Borel Dwysog / kans Evander Brenin Siria / ai brathodd ef /
YK 128v. 1
 
 
SIRINIA...........1
a thwysog arall / ymlaen y Bedwerydd / ir oedd Tenitus Twysog Sirinia /
YK 130r. 16
 
 
SORAIST...........1
a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain /
YK 120r. 21
 
 
SORHAD............2
a ffan wyby y brenin hynny i llidiawdd ynte / gan anvon kenadav / ar i ol / i erchi i wrlais ddyvod dracheven / kans sorhad mawr oedd ado llys y brenin heb i gennad /
YK 101v. 6
ac oni ddoi di yno y dydd hwnw / gwybydd di i doyn hwy ith ovyn di / hyd dy gartrav / am i sorhad hwynt / val i barno y kleddav rhyngoti a hwynt /
YK 120v. 15
 
 
SOUTHAMTON........2
a mab llew ap kynvarch / nai ap i chwaer i Arthur / i ervyniaid nerth gantho / Sef i daeth howel a ffymtheg mil o wyr arvoc gidac ef i Southamton / i dir /
YK 109v. 13
ac wedi hyny / i kyrchodd Arthur borthva Southamton /
YK 123r. 19-20
 
 
SOWLESBRI.........1
ac ir wledd honno i daeth morydd Iarll kaer loiw / moriarll kaerangon Dr Anharawd arglwydd ymwythig Madog o gaer wayr / owain o gaer vallawg Sowlesbri a gwrsalen / o gaer gynvarch / Yrien o gaer vaddon / Bosso Iarll rhydychen /
YK 117v. 1
 
 
SSAYSON...........1
ac a barodd ef i ddwyn / ar Elor o vlaen y llu / hyd oni ddaythant at dinas verolan y sydd yn agos at saint albons / cans yno i roedd y peganiaid ssayson yn lladd /
YK 104r. 5
 
 
SSAYSSON..........1
a chlowed a wnaythoedd y ssaysson na doedd yn ffraink neb allai ddiodde nac aros Emrys heb angav /
YK 92v. 7
 
 
STON..............1
ac a elwir heddiw ston hing / ar amser hwnw i roedd arthur gidai dadmaeth / nid amgen kynar varvog / marchog ynghaer kynar varvog / o vewn tair milldir at dre /r/ bala o vewn Penllyn yn sir veirionydd /
YK 105r. 8
 
 
STROWIO...........1
strowio or saysson a lladd y gwyr llen /
YK 112v. 13
 
 
SWLLT.............1
ac meirw o newyn / i rroes y saysson / i holl Swllt /
YK 110r. 8
 
 
SWN...............1
ac a hono taro Arthur ar i darian / oni glowid i swn ymhell /
YK 124v. 20
 
 
SWYDD.............1
ac a roesai wrtheyrn / nid amgen nac o hwmber hwnt a swydd kent hevyd /
YK 135r. 1
 
 
SWYDDWR...........1
ac i kai hir ap kynar ben swyddwr / Iarlleth Angioy /
YK 116r. 21
 
 
SY................1
a rhy hwyr i rwyti yn gwneythyr Iawn I ryvain / ai brenhinoedd / lle i mae yr holl vyd yn ddarostwngedig i ryvain / ond tydi a thithav sy yn attal y dyrnged / yr hon syddyledys i ryvain i chael o ynys brydain / yr hon i by Ilkassar yn i chael /
YK 120v. 2
 
 
SYBERWYD..........1
a ffymp mil o wyr arvog a ddaeth yn borth ir brytaniaid a kynal i klod ai syberwyd a wnaythant a gwrthneby y rhyvainwyr a wnaythant / a pentraink..
YK 127r. 15
 
 
SYCH..............1
ac or ty arall ir dinas ir oedd tir teg gwastad sych /
YK 116v. 10
 
 
SYDD..............10
ac ni Ranyssom ni vodd dy dduw di yn gwladychy / yr hwn sydd yn kymell y boneddigion hyn yn dy ywllis di yn y modd hyn /
YK 94v. 3
a ddelav rrac llaw yn yr ynys hon / Sef ir attebodd merddin / na doedd Iawn dravthy or rryw bethav hynny / ond pan vai raid a ffestwedwn / i heb amgen / yr yssbryd glan yr hwn y sydd im dysgv i ai oddiwrthif pan vai raid ym wrtho
YK 95v. 21
ac yna i dowod merddin wrth y brenin / oss hynny y sydd raid rhaid yw i ti / gymryd ffyrf a rrith gwrlais arnati /
YK 102r. 20
ac a barodd ef i ddwyn / ar Elor o vlaen y llu / hyd oni ddaythant at dinas verolan y sydd yn agos at saint albons / cans yno i roedd y peganiaid ssayson yn lladd /
YK 104r. 3
ac yno i dowod kynar wrth arthur mai ef a oedd dilwng i vod yn vrenin ar ynys brydain / kans ni allai ef / na neb arall / dyny mor kleddav hwnw allan or garreg / ond y neb y sydd gyvion vrenin ir ynys /
YK 107v. 2
a dwedyd o hyd i ben / ha wyr da heb ef y sawl y sydd o honoch o gredigawl ffydd / koffewch heddiw ddial gwaed ych rieni ar y saysson /
YK 110v. 10
ac yna i dywad arthur wrth howel mai yma lyn sydd ryvedd
YK 112v. 4
ac amheraodrion eraill wedi hyny / kans yr holl ynyssoedd sydd dan ryvain / ond ynys prydain /
YK 120v. 6
a khristnogion da ffyddlon / a minav hevyd y sydd / ar yr iawn / a hwyntav ar y kam /
YK 136v. 1
ach / ar ynys hono y sydd yn gyvagos at vynachlog glassenburie yw venignaethy /
YK 137v. 2
 
 
SYDDO.............1
ac velly troi y kleddav deirgwaith ywchbenn y dwfr a Syddo ir dwfr /
YK 138v. 13
 
 
SYDDYLEDYS........1
a rhy hwyr i rwyti yn gwneythyr Iawn I ryvain / ai brenhinoedd / lle i mae yr holl vyd yn ddarostwngedig i ryvain / ond tydi a thithav sy yn attal y dyrnged / yr hon syddyledys i ryvain i chael o ynys brydain / yr hon i by Ilkassar yn i chael /
YK 120v. 3
 
 
SYLGWYN...........2
a Brithael / a elwir yn yr Estron Iaith Brastias hyd y sylgwyn nessa at hyny /
YK 108r. 11
a ffan ddaeth y sylgwyn / pob vn o naddynt / a broves dyny y kleddav allan or garreg /
YK 108r. 15
 
 
SYR...............8
ac velly pan vy nos i daeth Arthur Syr bedwyr /
YK 124r. 6
a Syr kai hir ap kynar gidac ef wrth gyvrwyddyd gwr or wlad hono / yn agos ir mynydd / lle ir oedd y kawr /
YK 124r. 6
ac yno i gorchmynodd Arthur i Bedwyr Ben trilliaid / twyssog Normandi / Syr lamcelot du lac Kattwr Iarll kerniw / Borel Twysog /
YK 127v. 17
ac o vlaen y vyddin i roedd / kattwr Iarll kerniw / Syr lanncelot a Borel dwysog yn ymladd /
YK 128r. 15
a dechrav y vlwyddyn rhacwyneb / ir aeth Arthur drwy wledydd Lorayn / Braband fflanndres / almayn / Lombardi / oni ddaethant at dinas oedd o vewn twsk yr honn ddinas a wrthnebodd Arthur ond or diwedd ymroi a wnaythant bawb i Arthur / wedi lladd o honynt / Syr fferant marchog yrddol
YK 134r. 1
ac ynghylch vgain mil o wyr y gwledydd hynny / ar amser hwnw wrth ymgyrchy ai gilidd / i daliodd gwalchmai yno Syr priamus / marchog or gwledydd hyny
YK 134r. 5
ac i dowad wrth priamus / mai gwas Ivanc oedd ef o gegin y brenin arthur O dydi / heb priamus / o dydiw bechgin a choegwyr arthur / kyn wched a thydi / mae /n/ rhaid yw varchogion ef vod yn wrolwych / ar amser hwnw hevyd i llas yno Syr Gherrard / marchog or brytaniaid / a llawer eraill /
YK 134r. 16
a Galahad / ap Syr Lanncelot du lac /
YK 139v. 1
 
 
SYRTHIODD.........2
ac yno i syrthiodd ffrolho / ir llawr yn varw /
YK 115v. 24
ac wedi i vyned ef i ganol y weilgi / ef a syrthiodd kysgy ar arthur / am dalam or nos /
YK 123r. 22
 
 
SYRTHO............1
a syrtho i lawr val derwen /
YK 125r. 12
 
 
SYRTHODD..........1
ac ymavel mewn Arthur / ai dyny oni syrthodd ef ar dal i liniav /
YK 125r. 7
 
 
TAFLODD...........1
ac ai taflodd ymhell
YK 138v. 7
 
 
TANGNEVEDDWYD.....1
ac a elwir scotland / Ac velly i tangneveddwyd rhyngthynt
YK 94v. 23
 
 
TANGNHEVEDD.......1
ac ervyniaid tangnhevedd yddynt / trwy i kymryd yn gaeth iddaw ef ai etiveddion /
YK 112r. 24
 
 
TAI...............1
ac o vewn y gaer / i roedd tai teg Brenhinawl /
YK 116v. 15
 
 
TAIR..............2
ac a elwir heddiw ston hing / ar amser hwnw i roedd arthur gidai dadmaeth / nid amgen kynar varvog / marchog ynghaer kynar varvog / o vewn tair milldir at dre /r/ bala o vewn Penllyn yn sir veirionydd /
YK 105r. 11
ac a ddaeth yno / kans vn or tair gwledd arbennic ynys prydain oedd honno /
YK 118r. 1
 
 
TALM..............1
ac a ddialwn arnynt geisio ein kaethiwo ni am ein ryddid / koffewch yr awr hon / am eich segyryd ers talm o amser / trwy ymddiddan a gwragedd /
YK 129r. 10
 
 
TALWCH............1
a thri lledrithiog varchogion oedd yno / Meny ap Tegwared / Trystan ap talwch a chai hir ap kynar varvog kans ymrithio a wnaent / drwy ddierth Gelvyddydon / yn y ffyrf i mynent pan vai galed arnynt
YK 139v. 16
 
 
TAN...............5
ac yn orthrwm a wnaythant oni welid y tan oi harvav megis mellt o vlaen tranav Ac val i roeddent velly / nychaf Gwrlais Iarll / ai vyddin yn dyvod atynt /
YK 93r. 26
ac wedi ymladd / yn hir o amser / ef a welai y ddraig / yn bwrw tan ar y kawr / oni losges ef / yn vlw oll /
YK 123v. 5
ac yno ef a welai hen wraic yn eistedd wrth y tan / a bedd newydd gar i llaw / a hithav yn hiravthy ywch ben y bedd / a ffan weles hi Bedwyr / i dowad hi wrtho o tydi ddirieitia or dynion / beth a wneidi yma / ef ath leddir di yr awrhon / o angav tervynedig / kans yr anghenvil melldigedig /
YK 124r. 17
ac i kanvy Arthur y kawr wrth y tan arall / yn pobi moch gwlldion /
YK 124v. 13
a ffan glyby pawb wroldeb Arthur / dowad a wnaythant penaithiaid pob gwlad or tyedd hynny Imroi i arthur a myned tan dyrnged iddo ef /
YK 134v. 5

Adran nesaf
Next section

I’r brig
Back to the top