Adran nesaf | |
Adran or blaen |
|
SENYDD............2
| |
a ffen glyby lles amherawdyr rhyvain hyny / ir aeth ef yn i gyngor / ef a Senydd rhyvain / Sef oedd yn i gyngor anvon at vrenhinoedd y dwyrain i erchi nerth ganthynt yn erbyn arthur a chida hyny / twyssogion Ieyrll Barwniaid / | YK 122v. 26 |
ac o Senydd rryvain / i daeth at yr amherawdyr / meiric or koed / | YK 123r. 6 |
|
SEREN.............2
| |
ac yna ir ymddangosses seren Kometa anveidrol o vaint i ythur / | YK 98v. 21 |
a thi arwyddocaf y seren a welaisti ar ddraic danllyd ar paladyr a ystynodd dros ffrainc yw mab a vydd iti a chyvoethawc a vydd hwnw / | YK 99r. 22 |
|
SERTORNUS.........1
| |
ac Sertornus o bilia / | YK 128r. 4 |
|
SERTORUUS.........1
| |
a Sertoruus Brenin bilia a ffeltesus Brenin Bettania / | YK 132r. 24 |
|
SERUS.............1
| |
ac yn ol y pedair hyny ir oedd pedair eraill ymlaen y gyntaf i roedd Serus brenin y twr / | YK 130r. 9 |
|
SEVYLL............1
| |
ac yn hono yn sevyll gleddav noeth / o erbyn i vlaen / a llythrenav o aur yn yssgrivenedig arno / yn yr ystyr hyn / nid amgen / mae pwy bynac a dynav y kleddav hwnw allan or garreg / ar Einion honno / | YK 106r. 8 |
|
SHATESBURI........1
| |
ac wedi / darvod iddo lonyddy pob lle i daeth ef hyd y dref a elwid caer baladin / a heddiw shatesburi i edrych beddav y sawl a baryssai hingestr i ladd yno drwy vrad o Ieyrll barwniaid a marchogion yrddolion / | YK 95r. 17 |
|
SIBLI.............1
| |
a fferthynol i ti holi pethav dledys yddynt hwy / kans Sibli ddoeth a ddraganodd / i byddai dri amherawdyr or brytaniaid yn rhyvain / Sef ni by ond dav hyd yn hyn / | YK 121v. 16 |
|
SICIR.............1
| |
ac ar hyny ir attebodd Arthur / gan ddwedyd wrtho ef ddarvod iddo ef wneythur yn sicir vn bad / | YK 115r. 20 |
|
SICKIR............1
| |
a thyny Pentraink oddiar i varch / ai rwymo yn sickir / | YK 127v. 2 |
|
SICRWYDD..........2
| |
ac yna i dywad Eppa / wrth Pasgen moes imi Sicrwydd ar Addewaist / | YK 98r. 24 |
ac wedi cael y sicrwydd Eppa a eilliodd gwallt i ben / ai varf ar ffyrf mynach / | YK 98v. 2 |
|
SILIUS............1
| |
a gyssegrwyd yn enw Silius verthur / | YK 116v. 19 |
|
SIPRUS............2
| |
ac ymlaen yr ail ir oedd Siprus Twysog | YK 130r. 20 |
ac ar y drydydd vyddin ir oedd Siprus Twysog arall / | YK 130r. 21 |
|
SIR...............2
| |
ac a elwir heddiw ston hing / ar amser hwnw i roedd arthur gidai dadmaeth / nid amgen kynar varvog / marchog ynghaer kynar varvog / o vewn tair milldir at dre /r/ bala o vewn Penllyn yn sir veirionydd / | YK 105r. 13 |
ac a gysegrwyd llawer o eglwisi yn i henw hwynt / nid amgen / llanddervel o vewn penllyn yngwynedd / yn enw dervel gadarn / llanpadarnvawr llanpadarn odyn / llanpadarn drefegloys / yn enw padarn beisrydd o vewn Sir abertivi yn y deav / | YK 141r. 14 |
|
SIRIA.............2
| |
ac o vlaen yr aniver hyny Seneddwr ryvain a elwid Qintus / Evander Brenin Siria / | YK 128r. 4 |
ac yna i llas Borel Dwysog / kans Evander Brenin Siria / ai brathodd ef / | YK 128v. 1 |
|
SIRINIA...........1
| |
a thwysog arall / ymlaen y Bedwerydd / ir oedd Tenitus Twysog Sirinia / | YK 130r. 16 |
|
SORAIST...........1
| |
a ffan ddaethant ir llys kyvarch gwell i arthur a wnaythant / gan i anerch oddiwrth lles / amherawdyr rhyvain / i roi llythyr yn i law ef ar geiriav hyn ynthaw / lles amherawdyr rhyvain / yn anvon anerch at arthur vrenin y brytaniaid / megis ir haeddodd / kans rhyvedd yw geni vi dy greylonder di ath ynvydrwydd / o anian ffolder kans ynvyd i soraist di vy vi amherawdyr rhyvain / | YK 120r. 21 |
|
SORHAD............2
| |
a ffan wyby y brenin hynny i llidiawdd ynte / gan anvon kenadav / ar i ol / i erchi i wrlais ddyvod dracheven / kans sorhad mawr oedd ado llys y brenin heb i gennad / | YK 101v. 6 |
ac oni ddoi di yno y dydd hwnw / gwybydd di i doyn hwy ith ovyn di / hyd dy gartrav / am i sorhad hwynt / val i barno y kleddav rhyngoti a hwynt / | YK 120v. 15 |
|
SOUTHAMTON........2
| |
a mab llew ap kynvarch / nai ap i chwaer i Arthur / i ervyniaid nerth gantho / Sef i daeth howel a ffymtheg mil o wyr arvoc gidac ef i Southamton / i dir / | YK 109v. 13 |
ac wedi hyny / i kyrchodd Arthur borthva Southamton / | YK 123r. 19-20 |
|
SOWLESBRI.........1
| |
ac ir wledd honno i daeth morydd Iarll kaer loiw / moriarll kaerangon Dr Anharawd arglwydd ymwythig Madog o gaer wayr / owain o gaer vallawg Sowlesbri a gwrsalen / o gaer gynvarch / Yrien o gaer vaddon / Bosso Iarll rhydychen / | YK 117v. 1 |
|
SSAYSON...........1
| |
ac a barodd ef i ddwyn / ar Elor o vlaen y llu / hyd oni ddaythant at dinas verolan y sydd yn agos at saint albons / cans yno i roedd y peganiaid ssayson yn lladd / | YK 104r. 5 |
|
SSAYSSON..........1
| |
a chlowed a wnaythoedd y ssaysson na doedd yn ffraink neb allai ddiodde nac aros Emrys heb angav / | YK 92v. 7 |
|
STON..............1
| |
ac a elwir heddiw ston hing / ar amser hwnw i roedd arthur gidai dadmaeth / nid amgen kynar varvog / marchog ynghaer kynar varvog / o vewn tair milldir at dre /r/ bala o vewn Penllyn yn sir veirionydd / | YK 105r. 8 |
|
STROWIO...........1
| |
strowio or saysson a lladd y gwyr llen / | YK 112v. 13 |
|
SWLLT.............1
| |
ac meirw o newyn / i rroes y saysson / i holl Swllt / | YK 110r. 8 |
|
SWN...............1
| |
ac a hono taro Arthur ar i darian / oni glowid i swn ymhell / | YK 124v. 20 |
|
SWYDD.............1
| |
ac a roesai wrtheyrn / nid amgen nac o hwmber hwnt a swydd kent hevyd / | YK 135r. 1 |
|
SWYDDWR...........1
| |
ac i kai hir ap kynar ben swyddwr / Iarlleth Angioy / | YK 116r. 21 |
|
SY................1
| |
a rhy hwyr i rwyti yn gwneythyr Iawn I ryvain / ai brenhinoedd / lle i mae yr holl vyd yn ddarostwngedig i ryvain / ond tydi a thithav sy yn attal y dyrnged / yr hon syddyledys i ryvain i chael o ynys brydain / yr hon i by Ilkassar yn i chael / | YK 120v. 2 |
|
SYBERWYD..........1
| |
a ffymp mil o wyr arvog a ddaeth yn borth ir brytaniaid a kynal i klod ai syberwyd a wnaythant a gwrthneby y rhyvainwyr a wnaythant / a pentraink.. | YK 127r. 15 |
|
SYCH..............1
| |
ac or ty arall ir dinas ir oedd tir teg gwastad sych / | YK 116v. 10 |
|
SYDD..............10
| |
ac ni Ranyssom ni vodd dy dduw di yn gwladychy / yr hwn sydd yn kymell y boneddigion hyn yn dy ywllis di yn y modd hyn / | YK 94v. 3 |
a ddelav rrac llaw yn yr ynys hon / Sef ir attebodd merddin / na doedd Iawn dravthy or rryw bethav hynny / ond pan vai raid a ffestwedwn / i heb amgen / yr yssbryd glan yr hwn y sydd im dysgv i ai oddiwrthif pan vai raid ym wrtho | YK 95v. 21 |
ac yna i dowod merddin wrth y brenin / oss hynny y sydd raid rhaid yw i ti / gymryd ffyrf a rrith gwrlais arnati / | YK 102r. 20 |
ac a barodd ef i ddwyn / ar Elor o vlaen y llu / hyd oni ddaythant at dinas verolan y sydd yn agos at saint albons / cans yno i roedd y peganiaid ssayson yn lladd / | YK 104r. 3 |
ac yno i dowod kynar wrth arthur mai ef a oedd dilwng i vod yn vrenin ar ynys brydain / kans ni allai ef / na neb arall / dyny mor kleddav hwnw allan or garreg / ond y neb y sydd gyvion vrenin ir ynys / | YK 107v. 2 |
a dwedyd o hyd i ben / ha wyr da heb ef y sawl y sydd o honoch o gredigawl ffydd / koffewch heddiw ddial gwaed ych rieni ar y saysson / | YK 110v. 10 |
ac yna i dywad arthur wrth howel mai yma lyn sydd ryvedd | YK 112v. 4 |
ac amheraodrion eraill wedi hyny / kans yr holl ynyssoedd sydd dan ryvain / ond ynys prydain / | YK 120v. 6 |
a khristnogion da ffyddlon / a minav hevyd y sydd / ar yr iawn / a hwyntav ar y kam / | YK 136v. 1 |
ach / ar ynys hono y sydd yn gyvagos at vynachlog glassenburie yw venignaethy / | YK 137v. 2 |
|
SYDDO.............1
| |
ac velly troi y kleddav deirgwaith ywchbenn y dwfr a Syddo ir dwfr / | YK 138v. 13 |
|
SYDDYLEDYS........1
| |
a rhy hwyr i rwyti yn gwneythyr Iawn I ryvain / ai brenhinoedd / lle i mae yr holl vyd yn ddarostwngedig i ryvain / ond tydi a thithav sy yn attal y dyrnged / yr hon syddyledys i ryvain i chael o ynys brydain / yr hon i by Ilkassar yn i chael / | YK 120v. 3 |
|
SYLGWYN...........2
| |
a Brithael / a elwir yn yr Estron Iaith Brastias hyd y sylgwyn nessa at hyny / | YK 108r. 11 |
a ffan ddaeth y sylgwyn / pob vn o naddynt / a broves dyny y kleddav allan or garreg / | YK 108r. 15 |
|
SYR...............8
| |
ac velly pan vy nos i daeth Arthur Syr bedwyr / | YK 124r. 6 |
a Syr kai hir ap kynar gidac ef wrth gyvrwyddyd gwr or wlad hono / yn agos ir mynydd / lle ir oedd y kawr / | YK 124r. 6 |
ac yno i gorchmynodd Arthur i Bedwyr Ben trilliaid / twyssog Normandi / Syr lamcelot du lac Kattwr Iarll kerniw / Borel Twysog / | YK 127v. 17 |
ac o vlaen y vyddin i roedd / kattwr Iarll kerniw / Syr lanncelot a Borel dwysog yn ymladd / | YK 128r. 15 |
a dechrav y vlwyddyn rhacwyneb / ir aeth Arthur drwy wledydd Lorayn / Braband fflanndres / almayn / Lombardi / oni ddaethant at dinas oedd o vewn twsk yr honn ddinas a wrthnebodd Arthur ond or diwedd ymroi a wnaythant bawb i Arthur / wedi lladd o honynt / Syr fferant marchog yrddol | YK 134r. 1 |
ac ynghylch vgain mil o wyr y gwledydd hynny / ar amser hwnw wrth ymgyrchy ai gilidd / i daliodd gwalchmai yno Syr priamus / marchog or gwledydd hyny | YK 134r. 5 |
ac i dowad wrth priamus / mai gwas Ivanc oedd ef o gegin y brenin arthur O dydi / heb priamus / o dydiw bechgin a choegwyr arthur / kyn wched a thydi / mae /n/ rhaid yw varchogion ef vod yn wrolwych / ar amser hwnw hevyd i llas yno Syr Gherrard / marchog or brytaniaid / a llawer eraill / | YK 134r. 16 |
a Galahad / ap Syr Lanncelot du lac / | YK 139v. 1 |
|
SYRTHIODD.........2
| |
ac yno i syrthiodd ffrolho / ir llawr yn varw / | YK 115v. 24 |
ac wedi i vyned ef i ganol y weilgi / ef a syrthiodd kysgy ar arthur / am dalam or nos / | YK 123r. 22 |
|
SYRTHO............1
| |
a syrtho i lawr val derwen / | YK 125r. 12 |
|
SYRTHODD..........1
| |
ac ymavel mewn Arthur / ai dyny oni syrthodd ef ar dal i liniav / | YK 125r. 7 |
|
TAFLODD...........1
| |
ac ai taflodd ymhell | YK 138v. 7 |
|
TANGNEVEDDWYD.....1
| |
ac a elwir scotland / Ac velly i tangneveddwyd rhyngthynt | YK 94v. 23 |
|
TANGNHEVEDD.......1
| |
ac ervyniaid tangnhevedd yddynt / trwy i kymryd yn gaeth iddaw ef ai etiveddion / | YK 112r. 24 |
|
TAI...............1
| |
ac o vewn y gaer / i roedd tai teg Brenhinawl / | YK 116v. 15 |
|
TAIR..............2
| |
ac a elwir heddiw ston hing / ar amser hwnw i roedd arthur gidai dadmaeth / nid amgen kynar varvog / marchog ynghaer kynar varvog / o vewn tair milldir at dre /r/ bala o vewn Penllyn yn sir veirionydd / | YK 105r. 11 |
ac a ddaeth yno / kans vn or tair gwledd arbennic ynys prydain oedd honno / | YK 118r. 1 |
|
TALM..............1
| |
ac a ddialwn arnynt geisio ein kaethiwo ni am ein ryddid / koffewch yr awr hon / am eich segyryd ers talm o amser / trwy ymddiddan a gwragedd / | YK 129r. 10 |
|
TALWCH............1
| |
a thri lledrithiog varchogion oedd yno / Meny ap Tegwared / Trystan ap talwch a chai hir ap kynar varvog kans ymrithio a wnaent / drwy ddierth Gelvyddydon / yn y ffyrf i mynent pan vai galed arnynt | YK 139v. 16 |
|
TAN...............5
| |
ac yn orthrwm a wnaythant oni welid y tan oi harvav megis mellt o vlaen tranav Ac val i roeddent velly / nychaf Gwrlais Iarll / ai vyddin yn dyvod atynt / | YK 93r. 26 |
ac wedi ymladd / yn hir o amser / ef a welai y ddraig / yn bwrw tan ar y kawr / oni losges ef / yn vlw oll / | YK 123v. 5 |
ac yno ef a welai hen wraic yn eistedd wrth y tan / a bedd newydd gar i llaw / a hithav yn hiravthy ywch ben y bedd / a ffan weles hi Bedwyr / i dowad hi wrtho o tydi ddirieitia or dynion / beth a wneidi yma / ef ath leddir di yr awrhon / o angav tervynedig / kans yr anghenvil melldigedig / | YK 124r. 17 |
ac i kanvy Arthur y kawr wrth y tan arall / yn pobi moch gwlldion / | YK 124v. 13 |
a ffan glyby pawb wroldeb Arthur / dowad a wnaythant penaithiaid pob gwlad or tyedd hynny Imroi i arthur a myned tan dyrnged iddo ef / | YK 134v. 5 |
Adran nesaf | Ir brig |