HYNAF.............1

ryw anap a ddauth gwae n hwyr hynaf

HYNAN.............3

ond fy rhodd gan dduw y hynan

ddeg ar dlawd y hynan

merch y gog fran gawr y hynan

HYNN..............21

oi paido ar hynn ddywad peder

tryan oedd hynn bucho i henddyn

bwedd i ordra vi hynn yma

nyd ody 'r byd hynn ond tristyd

ny chlyw vndyn y weddi hynn

ninnav ny byd hynn mewn tristyd

mor ag att hynn a sydd yndyn

mae 'r pedwar hynn ar vn gwraiddyn

ve rhoes yddyn hwy 'r holl vyd hynn

am hynn gorfod arnynt ddyvod

hynn yma gair yn y kyvair

pwy sy ddychyn yr amser hynn

dieithr yw hynn heb i ovyn

y pymp gwaew hynn duw ai denfyn

hwynte ddwedyn ny modd hynn nyd gweddys ynn ni daly

gwae bob henddyn myvi wyr hynn

yn jach was glan o hynn allan

o daw govyn pwy ganoedd hynn

a saith kythrel ywr rrai hynn

gwirionedd yw hynn a gwir vnion

yr hynn ny ellir i wady

HYNNY.............9

na 'v dir na 'v dy yr wythnos hynny

ny bydd y rhodd hynny 'n ormodd

mae kwyn a sy waeth na hynny

a 'r tri hynny trwy dwyll a sy

ag ny kariad hynny n wastad

minne gwedy klywed hynny

ond i hvnan val i doeth a digon noeth yw hynny

ar pryd hynny beth awnawn ir llaw vy lawn ysgawry

rry vychan oedd ym hynny

HYNT..............2

vel dyna hynt gofalon

ac ar hynt y gwelan

HYNY..............11

a hyny y sy ddifai geny

vyngolud jr pryd hyny

ar saith hyny y sydd heddy

mawr dda yt gael hyny yn swrth

gwedi kolli hyny y gid

ac am hyny troed pob rhai

maer saith hyny yn cael y cary

hir ni ffery y gwaith hyny

rhaid rhoi cyfri y pryd hyny

ar pryd hyny cawnin taly

ermwyn hyny rhownin gweddi

HYNYS.............2

ny bu n hynys ni mor ddyrys

mari yn hynys niney sy

HYVOD.............1

ysbryd glan hevyd hyvod yn dolef

I.................327

i mae ynte 'n vrawd i ninne

i mae ynte 'n vrawd i ninne

ved yn ddelo 'r dydd i draio

'n y modd i bo 'r dyn pan elo

i 'r bedd o 'r byd velly kyvyd

ond ymolched pawb a 'i waithred

i hvnan sy 'n kael i varny

i hvnan sy 'n kael i varny

nef yn barod i 'r dibechod

i eraill bydd poen dragywydd

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 29

kyflawn i kred merched maibon

yr hwnn i kant hwyr plant gwirion

i rhoi 'n y ffydd efrydd mvdion

er i dwyn hwy drwy 'r alldrawon

at i tad dduw yn vywolion

i kaiff 'n y vyw gan dduw ddigon

ve gad hwy gyd i 'r byd estron

megis i bu jesu 'r kyvion

pedr i ni yw 'r tri thustion

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 30

na thrwy 'r lladin i try e 'r gwin

yn waed mab rhad vel i dywad

nag i rhwym llen ddwr a halen

i ladd ynghyd y drwg ysbryd

dive ganto i vynd e haibo

ny ddychon e i neb i vadde

ny ddychon e i neb i vadde

ag nys govyn yntav i vndyn

ve rhoes kusan i 'r ysbryd glan

v' a i eneid e i 'r nef gole

v' a i eneid e i 'r nef gole

a 'i gorff yn wir i gysegr dir

a 'i gorff yn wir i gysegr dir

ny fforffeta gainog o 'i dda

er mwyn erchi rhodd i chwchwi

pax jesu lwyd i langynwyd

os rhowch i mi er i erchi

os rhowch i mi er i erchi

na swffrigan i wlad vorgan

mi wnaf yddo i vendigo

a rhoi ar hwnn i bawb bardwn

vel i bo i chwi rhann o 'r weddi

vel i bo i chwi rhann o 'r weddi

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 31

i ymswyn y groes ar bob amser

yn gasbeth i ddaeth pylgain gosber

a maedens a gwyg kyn i meder

traeturiaid i ddant ir tarw torer

i pennav ag vyth vwy vwy poener

glan syr mathias chwi a 'i kavas

i vawr gariad a 'i ddwedvdiad

i vawr gariad a 'i ddwedvdiad

a 'i ddedwyddyd i mae chwi gyd

a 'i ddedwyddyd i mae chwi gyd

marsia dirion i dylodion

llewod i ladd lle bo ymladd

i 'r parwydydd a 'i rhoi vynydd

i 'r parwydydd a 'i rhoi vynydd

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 33

Vn gwr i gyd yw 'r kadernyd

gan dduw i ddwyn aur yn gadwyn

gwrandewch v' esgys i syr siorys

y jarll da yno i byswn eto

gwae vi vlined i mi yn hynged

ddyvod llaidir ailwaith i 'r tir

oddiarna gwnaen i gwaetha

ag i mae honn yn hen gordon

tryan oedd hynn bucho i henddyn

bwedd i ordra vi hynn yma

maddauwchwi i mi ych oedi

idd wyf jnne yn maddav i chwithe

i maes o 'ch ty nes vy maeddy

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 34

Roed duw i vawr rhad a llwydd a phen llad

ny twr goler wlad tra gloew i lenn

ffimrav pob ffenest oes i mwy yn wesmest

ynyr hal yn rhoi 'r ych yn byw 'n hir i bych

ewch i chwarav baen ar ych ywch benn

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 35

i ddyn yw 'r byd am i vywyd

i ddyn yw 'r byd am i vywyd

afraid i bydd llawen vndydd

ny ddwg neb dda i 'r byd yma

yn brid i ddaeth pob prydigaeth

v' aeth duw ag e ag a 'i pie

ny ddaeth twrn drwg i vorgannwg

nyd oedd rhyvedd kwyno i vonedd

wr o 'i siwt e i gynheddfe

wr o 'i siwt e i gynheddfe

a 'i rhoi 'n ddigost ag yn ddivost

i bob rhyw ddyn heb i wravvn

i bob rhyw ddyn heb i wravvn

rhoi amwisgoedd y 'r mairw a 'i kladdy

roddi dillad i 'r pedair gwlad

ag os tlawd vai 'r sawl a 'i kaffai

yddy bwrs e ond i madde

roed duw dernas nef i domas

a rhoed jechyd er i thristyd

na ddweto e o 'i benn jesu amen.

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 36

a 'i ddwyn rhagon yn ddi ymryson

ve gyrch pob gwr i wsnaethwr

rhy vyrr i ddaeth i venthygiaeth

rhy vyrr i ddaeth i venthygiaeth

gwnny aberth i sant lidnerth

kywir i gwnaeth i wsanaeth

kywir i gwnaeth i wsanaeth

i dduw ar hyd i bu vywyd

i dduw ar hyd i bu vywyd

nag esgob llan daf i hvnan

gwae blwyf ylltyd i bod ny byd

gwae blwyf dewi 'rjoed o 'i golli

ailwaith i 'r byd yn y jenktyd

ve gae drysto ond i rhivo

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 37

Y grog yw 'r gras i govio gavas

jesu rhoe lanas ar i elynion

noswaith y gablyd gyda i ddisgyblon

y modd i maeddwyd o sgwrsiav ysgwrsiwyd

drwy benn i gyrrwyd drain boen goron

rygas i rhakwyd tynn jawn i tynnwyd

rygas i rhakwyd tynn jawn i tynnwyd

llaw a gwaew helwyd i holli galon

gwir jesu grasys lawnserch i lonsys

yn rhydd olaigys i rhoddai olygon

o ddirfawr gariad i 'r yvydd gwirion

i 'r grog ar y groes wrth yn rhaid ni rhoes

er byrhae dainoes i bryny dynion

ny ddon yn gywiriaid i dduw nar goron

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 38

o 'i vebaint ve dyg duw hwy 'n vaibon

ry dannwrth ny wlad i rhy dynion

ny welwn i kair gwnawn ni wnelon

a 'i 'dwaenai e 'n dda ymysg dynion

a 'i gwelas ve gan gwae i galon

a 'i gwelas ve gan gwae i galon

i gwelir ny byd vab vn galon

maen wbwb ny hol nef i 'r maibion

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 39

ag er i ddwyn mair sydd vorwyn

dyna sampol i ni 'r bobol

a theka i bryd a 'i wedd hevyd

a theka i bryd a 'i wedd hevyd

ag vn ny bydd heb i gilydd

ar sawl i bo 'n hwy 'n y galon

ve a 'i gymar o bridd daear

a lle i orffwys yn y bradwys

saith awr yn bring i bu 'r taring

ylldau 'n hoethon i lynn ebron

yn vaibon y dduw a 'i garu

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 40

delw dduw dy alw i ddys

ny llvn i bu 'n llawn o boen

meddyliwn am i ddolur

maen gred yn weled i gur

i gilio rhag gwaew galar

yddoedd jesu a 'i ddauddeg

i gnawd ef yn gann a gwin

a 'i draed ef ar drydy vaeth

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 41

dauthym i 'r byd heb gadernyd

a phan elo i 'r pridd ar gro

i wrando barn gyvion gadarn

yno i govyn yn harglwydd yn

yn troi 'r ened i 'r kaethiwed

i vod mewn dyn brwnt o briddyn

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 42

ar air duw a phyth i goffa

i mae 'r jesu yn kyfflybu

v' aeth gwr medd e i hav hade

ond i saethy maen difflanny

yn dwyn ffrwythed ar i ganfed

dieithr yw hynn heb i ovyn

ag yn y mann i droi allan

kael mae hwnnw 'r gair a 'i gadw

a gwnaethyr 'n y ol a 'i gredy

a 'i gyfraithav a 'i orchmynnav

a 'i gyfraithav a 'i orchmynnav

THomas ap jeuann ap Rys a 'i kant 43

Kreawdr pob dim i ti kredaf

byth i adel ny ol byth i hudaf

byth i adel ny ol byth i hudaf

o Raglan i maent bawb yn rhyglaf

gwae glonnav i wyr gewri glanaf

.i briod ny ol dwyn ail briaf

llawenydd i ti velly hvnaf

aur dorchog yd vab duw i archaf

el eneid i nef water lanaf

harbert gann tyrth da i pyrth byddin

bai gwir i gyd kawn vyd gerwin

trwy nerth i vrad yngwlad Awstin

kael i chwi r gras y gas kynin

a sydd enbaid i vrytaniaid

pob vn a sydd wrth i gilydd

ve rhoes dewi rhybydd i ni

gwelwn i vod gwedy dyvod

Nym ddireda i dir na da

a ddoto i vryd ar y golyd

y sy n peri nef i ny ni

ar ddyn a thir ar dda i dodir

i mae elyn yn twyllo dyn

llyma r achos i ddwin dangos

a pham i gyd i ddwin dwedvd

a pham i gyd i ddwin dwedvd

ny chefflybwn i neb i hwnn

ny chefflybwn i neb i hwnn

i ddoedd aise gwraig arnai n rhe

i mae davpen y genfigen

ny modd i bvm j ny garu

ond i ady ar y naillty

an kymero ar i law mi wnn ve ddaw yn barny

Duw maddaeo i ni gyd vaint ywn bryd ni gasgly

.i ystyrie griston doeth mor noeth oedd kyn i vagy

.i ystyrie griston doeth mor noeth oedd kyn i vagy

ac mor vychan oedd i rym heb allel dym ymdaery

a chy hawsed i ddae n wann a phawb oi rhann ny ady

a gwsnaethyr meddwl ffol ag ar i ol i gady

a gwsnaethyr meddwl ffol ag ar i ol i gady

ond i hvnan val i doeth a digon noeth yw hynny

ond i hvnan val i doeth a digon noeth yw hynny

llawer kainog rhaid i chwi brovi i chyviawny

llawer kainog rhaid i chwi brovi i chyviawny

ny ni biav r maint a sydd yn ol i ddydd ny ady

duw i harchwn ninnav n bod yn barod i ddoen kyrchy

duw i harchwn ninnav n bod yn barod i ddoen kyrchy

Pob rhyw griston glan i galon

i mae klwtyn o wyndon gwyn

yddi n addo i lavurio

genti ond a ir vro i ytta

o ddiogi mynd i erchi

ag yn rhwystro pawb i gaiso

does drwa ir dwr i dir ogwr

mith ddysga di ffol i erchi

ny modd i bu r wraig ym dysgi

bwedd i mae ddyn bally yddyn

braidd i gellais j gael vymhais

vel dyma r lle i bu nechre

ag yma i bo niwedd etto

kor i vaibon krist ai waison

plwm plygiav llenn am i cheven

ag yn gweddio r drindod i ddyvod oi bechode

gweled i ddwyf j nadoes pan ddelo gloes yn ange

i ddyn ddim mor dailynged a bod ny gwaithred gore

i gydbwyso an gelyn yn erbyn yn pechode

a chael i kynvll gan bwyll trwy dwyll ag anvdone

i ventvno eglwysi ag i beri fferenne

i ventvno eglwysi ag i beri fferenne

ag i waith pynt avonydd a rhoi baunydd gardode

lle bo mwya r kynired ag i wared kawsie

ag i helpy ysgolhaigion tylodion ar i llyfre

ag i helpy ysgolhaigion tylodion ar i llyfre

ag i ventvno merched amddived yw lletye

gwedy darffo i dad rhoi ai rhoi gymen vn ddime

i dduw i ddwyf j n erchi er ym dorri r gorchmynne

i dduw i ddwyf j n erchi er ym dorri r gorchmynne

i beri gweryddon nef yn barod

duw byw yny nef dyn i myn bod

ag or llu'r aigion i grav r llygod

ag or asen bruddwen ve grav i briod

nawkant i dwedant vod adam yny bod

pedair mil ai hil i waelod kystydd

jesu wiw ddovydd nes i ddyvod

pan ddel jesu i varny yn vod yny deav

o dwyll trwy amwyll torr amod i doded

o varglwydd rho i mi vawrglod lawenydd

na ame wiw ddovydd i nef i mi ddyvod

na ame wiw ddovydd i nef i mi ddyvod

i mae r achos yddy ddangos

mor drwm i ddaeth i varolaeth

mor drwm i ddaeth i varolaeth

gwae vy naurydd aros i ddydd

a gwae ddailed byth i glywed

hwy rysoeddyd dros i vywyd

y ddoedd waison i meistr Sion

hwy dalysyd dros i vywyd

ar ol i ddydd heb roi vynydd

ag yny byd i mae 'r tristyd

mab mewn hiraeth am i vrawdfaeth

i gaiso yn garu r eglwys

kyviawnder oedd i sodma

i ddoedd yn drist yn hebddo

o vrwd a rrost i mynnai

ag eva i ni ymprydio

i maen anwyl ny bresen

ag i mae saithbenn yddo

tevyrn i maent nym ddyrno

i varny ai dilyno

i bwll vffern i tewlir

i bwll vffern i tewlir

ag yno i kaujr arno

a delwau ymhob plas i delon

ymaros i ddym ymron mairwon

i dygyd ti r boen vwyn na digion

pan roddyn i ti vwya rrodion

ar waered i dda r plant ar wyron

a dilyn e ffordd gyda i alon

val aries ny rroe vael i wirion

i lasar y tlawd krie laeson

i vynwes y tad wrth ovynion

Mawr jawn i kerais jr byd

yr hyd i bvm yn tyvy

er maint i bvm n gary

or grwn i rrych gychwnny

a chwannog i odineby

ir tlawd ond i watwary

j waithon i tivary

ag i vedry gwnaethur jawn

ag i gyviawn gyffesy

megis i bwyf j parod

i ddyvod or lle dauthy

ag at y trwyn i gwasgy

ag ar varffed i klymy

ar sawl i bvm j yno

ym bedd am torr i vyny

a mi ddwedaf i chwi wir

yr hwnn ellir i gredy

i geffyl gwedy vlyngo

a vaid yny ado i bydry

ar kwn yn briwa i gaudod

nes darfod i hwldary

iym gigo wrth i rranny

i bvm arnyn ny kasgly

na bwgwth i vonklusto

yr hynn ny ellir i wady

onyd addef i bob dyn

y may fy serch i erni